# Faizsiz Ev Sahibi Olmanın Yeni Yolu: Azalan Müşareke Modeli

İktisat · Azalan Müşareke, 1. bölüm · 11 Eyl 2026 · 1:16:37

Bağlantı: https://kokfinans.org/video/faizsiz-ev-sahibi-olmanin-yeni-yolu-azalan-musareke-modeli  
YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=iv1ZzD74WvI

Faizsiz ev ve araba sahibi olmak için yeni bir finansman modeli öneriyoruz: azalan müşareke. Katılım bankalarının murabahası ve elbirliği (Evim) sistemleri şüpheli yönler taşır; bu modelde ise yatırımcı ile vatandaş tokenize edilmiş bir mülke gerçekten ortak olur, vatandaşın payı arttıkça kirası azalır ve para yaratılmadığı için enflasyon doğmaz. Modelin sonuçlarını simülasyonlarla da sınıyoruz.

### Neden yeni bir model?

Modern bankacılığın kaydi para yaratarak nasıl işlediğini, katılım bankalarının görünüşte fıkha uygun olsa da şüpheli kategoride kalabileceğini ve elbirliği (Evim) sistemlerinin "faizsiz" olmasının yeterli olmadığını daha önce incelemiştik. Şimdi vatandaşın ev ve araba alma hakkını kalbi mutmain olacak biçimde kullanabileceği bir alternatif olarak **azalan müşareke** modelini öneriyoruz. Modelin hâlâ eksikleri olabilir; asıl amacımız bu öneri üzerine geri bildirim almaktır.

*Müşareke*, ortak koşmak anlamındaki şirk kökünden gelir ve ortaklık demektir. Azalan müşarekede iki taraf bir mülke ortak olur; ortaklık zamanla azalır ve bir taraf %100 sahip olduğunda sona erer. Fıkıhta zaten bilinen bu terim, burada günümüz ihtiyaçlarına göre yeniden tasarlanıyor.

### Mevcut sistemlerin sorunları

İnsanların üç ihtiyacı var: faizden kaçınmak, fıkhi şüphelerden uzak durmak ve enflasyon karşısında zarar görmemek. Mevcut sistemlerin hiçbiri bu dengeyi kuramıyor:

- **Konvansiyonel banka:** Faizli, ipotek şartı var ve kredi verirken kaydi para yaratarak enflasyona yol açıyor.
- **Katılım bankası:** Murabaha ile evi alıp vade farkıyla satıyor, ancak kaydi para yarattığı için sermaye derdi yok ve reel sektörde haksız rekabet ediyor. Evde sorun çıkınca muhatap olmuyor, vatandaşı müteahhide yönlendiriyor; bu da sahiplik konusunda şüphe doğuruyor. Sigorta zorunlu, mülk ipotekli.
- **Evim sistemleri:** Faizsiz ama 100 kişilik havuzda herkese en geç 50 ayda teslim garantisi verilmesi, yeni gelenlerin eskileri fonladığı Ponzi benzeri bir yapı doğuruyor. Bekleme süresi nedeniyle enflasyona ve gizli fırsat maliyetlerine açık.

### Modelin işleyişi

Sistemde üç aktör var: oturmak için ev almak isteyen **vatandaş**, kira geliri için gayrimenkule yatırım yapmak isteyen **yatırımcı** ve ikisini buluşturan **aracı fintech şirketi**. Şirket para koymuyor; parayı yatırımcı koyuyor.

Örnekte 5 milyon liralık bir evde vatandaş 1 milyon lira peşinatla %20'ye, yatırımcı 4 milyon lirayla %80'e sahip oluyor. Vatandaş ilk günden eve taşınıyor ve yalnızca sahibi olmadığı kısmın kirasını ödüyor: 25.000 liralık kiranın %80'i, yani 20.000 lira. Buna ek olarak dilediği kadar pay satın alıyor; payı arttıkça kirası azalıyor. Ödeme takvimi yok, sistem tamamen esnek:

- İkramiye ya da miras gibi bir gelir gelirse erken ödeme cezası olmadan payını bir anda artırabiliyor.
- Zor dönemde yalnızca kirasını ödeyip devam edebiliyor.
- Kirayı da ödeyemezse temerrüt ya da haciz yok; kira bedeli kadar payı yatırımcıya geçiyor (ör. %70'ten %68'e).

Borçlunun üzerine zulüm derecesinde gidilmemesi ilkesine uygun olarak bu, gerçek bir tolerans sağlar.

### Tokenizasyon ve fiyatlama

Mülkün küçük paylara bölünmesi için **RWA** (Real World Asset) teknolojisi kullanılıyor: ev, blokzincir üzerinde örneğin 1000 tokene bölünüyor ve 5 milyonluk evde her token 5.000 liraya karşılık geliyor. Bunun kriptoyla ilgisi yoktur; tapu kaydına benzer güvenli ve değiştirilemez bir kayıttır.

Token fiyatı ise akit anında belirlenmiş bir vadeli satışa dayanıyor. Taraflar bir vade hedefi (ör. 120 ay) belirliyor ve her ayın token fiyatı baştan formülle sabitleniyor: başlangıç token fiyatı, artı enflasyon endeksi, artı %x reel kâr. Enflasyon endeksi TÜFE, ÜFE ve demir, beton, kira ve konut fiyatlarından oluşan **fintech özel sepeti**nin önceden belirlenmiş katsayılarla ağırlıklandırılmasıyla hesaplanıyor. Örnekte yatırımcı peşin satış fiyatını 5,5 milyon belirliyor (token 5.500 TL); 10. ayda 500 TL enflasyon farkı ve %1 reel kârla token 6.055 TL oluyor. Bu, buğdayı teslim süresine göre farklı fiyatlarla baştan satmaya benzer. Kira da aynı endeksle yılda bir güncelleniyor.

### Kurallar, çıkış ve yatırımcı havuzu

Vatandaş olmanın üç şartı var: **fiili ikamet**, **tek konut kuralı** ve sistemden çıkan kişinin **18 ay** boyunca yeniden vatandaş olarak girememesi. Bu son kural, ev fiyatları düştüğünde sözleşmeden çıkıp daha ucuz eve geçme gibi hileleri engellemek için konmuş.

Çıkmak isteyen vatandaş tokenlerini o ayın fiyatından ya da indirimle yatırımcılara satabilir veya sistemi orada oturacak birine devredebilir. Yatırımcı tarafı yüzlerce kişiden oluşabilir. Borsa yok; Damlakent örneğinde olduğu gibi spekülasyonun fiyatları evden bağımsız oynatmasını önlemek için alım satım kişiden kişiye yapılıyor ve belirlenen fiyatın üzerinde satış yasak, yalnızca indirimli satışa izin var. Böylece yatırımcı likit kalıyor, birikimini farklı şehirlere bölerek riskini dağıtabiliyor ve ev sahibi olmak isteyen "garantili bir kiracıya" sahip oluyor.

Kendiliğinden oluşan hasarlar (ör. patlayan su borusu) sahiplik oranında paylaşılıyor, isteğe bağlı tekafül fonuna girilebiliyor; aidatı kullanım hakkı nedeniyle oturan kişi ödüyor. Fintech şirketi kira yönetim komisyonu (ör. %1), aktivasyon bedeli, transfer ücreti, reklam ve tekafül fon yönetiminden gelir elde ediyor.

### Sürşarj ve oyun teorisi

Vatandaşın %95'te durup ödemeyi uzatmaması için vadenin ortasında ve sonunda kontrol noktaları konuyor. Örnekte 60. ayda %60'a ulaşması gereken vatandaş %50'deyse, eksik kalan 100 token sözleşmede baştan belirlenen **sürşarj** oranıyla (ör. %10, gecikme uzadıkça kademeli) daha pahalıya alınıyor. Fazlalık yatırımcıya değil zekât, tekafül ve yardım fonuna gidiyor; böylece yatırımcının vatandaşı geciktirmek için oyun oynamasına gerek kalmıyor. İşsizlik, belgelenmiş hastalık gibi mücbir sebeplerde ya da yatırımcı satmadığında sürşarj uygulanmıyor.

Yatırımcının satmaktan kaçınmaması için de, vatandaşın talep ettiği tokenler karşılanmadığında karşılanmayan pay üzerinden kira gelirinden kesinti yapılıyor; bu tutar da fona aktarılıyor. İki tarafın da diğerinin zararından kazanç elde edemediği bu yapı bir **Nash dengesi** kurar. Hangi yatırımcının tokeninin satılacağı kurayla, indirim yapan varsa en ucuz fiyattan belirleniyor.

### Makro etki ve simülasyonlar

Modelin en büyük avantajı yeni para yaratmamasıdır: finansman yatırımcıların mevcut tasarruflarından sağlandığı için enflasyona, dolayısıyla ev almayan vatandaşın domates ve patates fiyatlarının artmasına yol açmıyor.

İstikrarlı dönem simülasyonunda (2006-2016) 100.000 liralık konut 245.000 liraya çıkıyor. Bankanın sabit 1.380 TL taksitini ödeyen vatandaş, modelde evi yaklaşık 1,5 yıl erken bitiriyor ve reel olarak 122.000 TL öderken bankada 135.000 TL ödüyor. Yatırımcının toplam reel getirisi %27,5 ve bu, mevduatın yaklaşık 5 katı.

Şok dönemi simülasyonunda (2016-2025) ise konut 17, TÜFE 13 kat artıyor. 2.812 TL taksitle vatandaş 91. ayda duvara tosluyor; kira taksiti aşıyor ve 10 yıl sonunda %71 sahiplikte kalıp bankadan %16,5 fazla ödüyor. %100'e ulaşmak için reel ödeme modelde 300.000, bankada 212.000 TL. Bunu kabul ediyoruz; ancak banka şok dönemindeki zararını para yaratma yoluyla topluma yükler ve kredi genişlemesi ile konut fiyatları birbirini besler.

> Çünkü para yaratma mekanizmasını kırmış oluyorum.

Sonuç olarak model hem vatandaşı, hem yatırımcıyı, hem de piyasayı kazandırmayı ve emlak balonlarını önlemeyi hedefler.

## Bölümler

- 00:00 — Giriş
- 03:41 — Müşareke nedir?
- 04:22 — Mevcut sistemlerin sorunları
- 11:22 — Üç aktör ve temel işleyiş
- 21:19 — RWA ve tokenizasyon
- 26:49 — Token fiyatlama formülü
- 36:58 — Kira ve vatandaşlık şartları
- 40:14 — Çıkış ve yatırımcı havuzu
- 47:11 — Risk, giderler ve şirket gelirleri
- 51:38 — Sürşarj mekanizması
- 1:04:09 — Para yaratımı ve enflasyon
- 1:06:53 — Geçmiş dönem simülasyonları

Etiketler: azalan müşareke, faizsiz finans, katılım bankacılığı, tokenizasyon, enflasyon, islam hukuku

## Transkript

[00:00] Selamünaleyküm. Rabbi yessir ve la tuassir. Rabbi tenmin bilhar. Allah'ım zorlaştırma, kolaylaştır, işlerimi hayırla sonuçlandır.
[00:10] Bugünkü videomda aslında yepyeni bir ev veya araba için finansman modeli İslam'a uygun bir finansman modeli önerisinde bulunacağım. Önceki videolarda sırasıyla
[00:23] işleye işleye gelmiştik. Modern bankacılık nasıl çalışır? Para nasıl yaratılır? itibari para nasıl Müslümanlar için kötü bir şeydir?
[00:32] Bunları işlemiştik. Daha sonra normal konvansiyonel bankalarla katılım bankaları arasındaki farkları incelediğimiz bir videomuzla olmuştu.
[00:41] katılım bankalarının aslında görünüşte fıka uygun eee cevaz verilen şeyler yaptığını fakat tabanda baktığımız zaman eee paranın üretme biçiminden kaynaklı
[00:53] anomaliden dolayı ve ayrıca eee ticaretin doğasına aykırı birtım uygulamalardan dolayı da şüpheli kategoride olabileceğini değerlendirmiştik. Daha sonra evim sistemleri denilen, el birliği
[01:06] sistemleri denilen, tasarruf, finansman yöntemi denilen sistemleri incelemiştik.
[01:11] Oradaki faizsiz kelimesinin aslında yeterli olmadığını, İslam için farklı kaidelerin de olduğunu, dolayısıyla o kaidelerden evim sistemlerinin tam olarak geçemediğini ve eee şüphe yaratan
[01:25] bazı durumlara sahip olduğunu incelemiş ve görmüştük. Şimdi tüm bunları inceledikten sonra e o zaman vatandaşın da araba almaya hakkı var, ev almaya
[01:38] hakkı var. Peki biz bu finansmanı şüphe olmadan en azından kalbimiz mutmain olacak şekilde nasıl yapabiliriz? İşte katılım bankasına gidip muraba yöntemiyle finansman çektiğimizde şüphe doğuyor gibi iddialar var. evim
[01:52] sistemine gitsek orada da şüpheli deniliyor. E birisinden borç alsak borç alamıyoruz zaten. Altın borç alsak altın çıkıyor düşüyor. Kavga ediyoruz borç aldığımız kişilerle. E biz de yani günümüzde o zaman ben nasıl bir
[02:07] finansman yöntemiyle işlerimi halledebilirim gibi gayet makul ve günün pratik ihtiyaçlarına yönelik de çözüm önerisi bekleyen sorular geliyor. Şimdi
[02:19] biz de bu konuda üzerine düşündük ve acaba İslam fıkhının tüm kaidelerine uyan aynı zamanda da bu evim sistemi veya katılım bankası gibi sistemlerin
[02:31] dezavantajlarını da ortadan kaldıran hem yatırımcıyı hem vatandaşı birazdan anlatacağım mekanizmanın nasıl olduğunu hem gayrimenkul yatırım yapmak isteyen vatandaşı gözeten hem gayrimenkul almak
[02:43] isteyen vatandaşa kolaylık sağlayan güzel bir sistem olabilir mi? Bunun üzerine bazı çalışmalar yaptık. Bu çalışmada da azalan müşareke adı verdiğimiz bir yöntem önerisinde bu
[02:56] videoda bulunacağım. Bunun üzerine oldukça çalıştık. en son nihai haline getirdik ama hala eksiklikleri olabilir, yanlışlıkları olabilir veya geliştirilmeye açık yönleri olabilir. Bu videoyu çekmemdeki amaç böyle bir sistem
[03:10] sizce nasıl olurdu veya bu sistemde eksik gördüğünüz, gelişime açık olarak gördüğünüz şeyler var mı? Biraz da bunun yorumlarını, geri bildirimlerini almak için aslında bu videoyu çekiyorum.
[03:23] Sistemi kabaca birazdan anlatacağım inşallah. üzerine düşünüp yorumlarınızı belirtirseniz bizim için de sistemi geliştirmek açısından ve bu sistemi başta Türkiye'den başlamak üzere tüm dünyada da yaygınlaştırmayı başarmak
[03:38] açısından bizim için iyi olacaktır.
[03:41] Şimdi öncelikle gelecek olursak müşareke ne demektir? Yani aslında şirk şk şirk kökünden geliyor. Şirk ne demek? Ortak koşmak. Yani şirket de aynı kökten geliyor zaten. Yani ortaklık anlamına geliyor. Müşareke. Ortaklık. azalan
[03:54] müşarekede azalan ortaklık anlamına geliyor. Yani biz iki kişiyi bir ortaklığa gireceğiz ve bu ortaklık çeşitli oranlarda azalacak ve en sonunda da birisinin tamamen %100 sahibi olduğu
[04:08] durumda da ortaklığı bitireceğiz. azalan müşareke. Normalde fıkıhta da zaten bilinen bir terim azalan müşareke. Fakat biz burada bunu daha farklı modern dünyanın, günümüz dünyasının ihtiyaçlarına uyumlu bir şekilde
[04:22] tasarlamaya çalıştık. Şimdi öncelikle mevcut problemlerden biraz bahsedersek ona göre bu sistemi nasıl o problemleri çözerek geliştirdiğimizi de anlatabiliriz. Şimdi günümüzde bir faiz
[04:35] hassasiyeti, 2 işte fı şüpheler, 3 enflasyon karşısında dezavantajlı duruma düşmemek olarak insanların ihtiyaçlarını sıralayabiliriz. İşte evim sistemlerinde faizsiz ama enflasyon karşısında dezavantaja düşüyor ve şüpheli. İşte
[04:49] klasik katılım bankası murabaha sisteminde ise yine şüpheli. Enflasyona yenilmiyor ama bu sefer faiz şüphesi doğabiliyor. Kar payı adı altında vesaire. Yani tam dengeyi yakalayabilmiş değil. Biz hem faizsiz olmasını hem
[05:02] enflasyona yenilmemesini hem de bemen hiçbir şüphe kalmamasını istiyoruz. O yüzden bu sistemi geliştirdik. Şimdi mesela evim sistemlerinde ne demiştik?
[05:13] Ponzi benzeri bir yapı var demiştik.
[05:14] Neden? Videoyu izlerseniz eee o konuda video çekmiştim detaylı nasıl işlediğine dair o videoyu izlemenizi öneririm.
[05:20] Neden? Çünkü kurallı veya kuralsız fark etmez. Eğer 100 kişilik bir havuzdaysanız en fazla 50 ayda size garanti veriliyor. E kalan 50 ay normalde 100 kişiysek birisinin 1ci sırada birisinin 100. sırada çıkması lazım. Ama sistem diyor ki 50 ayda
[05:35] herkese kesin vereceğim 100 kişiye de.
[05:37] Nasıl oluyor? Oradaki parayı nereden buluyorlar? işte sürekli yeni gelen kişiler aslında eski kişileri fonlamış oluyor ve sistem enflasyona da yenik duruma düşüyor. Böyle olduğu zaman da ponzi vari bir yapı olmuş oluyor.
[05:51] Katılım bankalarında ise işte sahiplik konusunda bazı şüpheler var. Çünkü normalde siz malı kimden alıyorsunuz?
[05:57] Örneğin işte ev alacaksınız. Ne yapıyor?
[05:59] Katılım bankası evi ben aldım 1 milyona.
[06:01] Şimdi sana hemen eee 1,5 milyona vadeli satıyorum diyor. Değil mi? Normalde ben evi kimden aldım? İnşaat firmasından almadım. katılım bankasından aldım. O zaman evle alakalı herhangi bir problem yaşadığımda veya iade edeceğimde veya
[06:15] işte eee bir sorun olduğunda benim muhatabım kim? Banka olması lazım.
[06:19] Neden? Ben evi bankadan aldım. İnşaat firmasından almadım. Banka inşaattan alıp bana sattı. Yani bir tüccarlık yaptı. Ama günümüzde ne arabada ne evde bankayı ben bu şekilde muhatap bulamıyorum. Bu da aslında sahiplik İslam için çok önemli. sahip linkimde
[06:33] olduğu burada bir şüphe doğuruyor ve insanların tam olarak mutmain bir şekilde bu finansmanı kullanamamasını sağlıyor. O yüzden biz en azından bu sorunları çözecek bir yöntem arayışına girdik. Şimdi şöyle bir göz atacak
[06:48] olursak banka katılım bankası ve e evim sistemlerini şöyle bir karşılaşacak olursak işleyiş nasıl? Sabit bir faiz oranı veriyor. Normal konvansiyonel banka e ilk ev ve arabada avantajlı ama sonrasında faiz oranları yükseliyor. En
[07:00] azından şu an Türkiye şartlarında böyle.
[07:02] verilecek finansman miktarı azalıyor.
[07:04] İpotek şartı var. Yani borcunuzu ödeyene kadar size ipotek veriyor ve finansman verilirken kaydı para yaratılıyor.
[07:10] Önceki videolarda anlattık. O yüzden o videoyu da şiddetle izlemenizi öneriyorum. Çünkü bankalar ne dedik?
[07:16] Normalde şurada mevduat sahipleri var.
[07:18] Burada da borç alacak kişiler var. Kredi çekecek kişiler. Banka aracı bir kurum.
[07:21] Mevduat sahiplerinden borç alacaklara para veriyor. Yani aracılık yapıyor.
[07:25] Öyle değil. banka hiçbir mevduata sahip olmadan tamamen kaydi para yaratarak çünkü günümüzdeki itibari paranın kaydi paranın nasıl yaratıldığını o videolarda anlatmıştık. Tamamen kaydi para yaratarak o an dijital olarak yaratıyor
[07:36] ve size kredinizi veriyor faizli bir şekilde. Zaten günümüzdeki itibari para da bu yüzden ribalı faizli yaratılıyor demiştik. Katılım bankası da bu şekilde oluyor. Katılım bankasıa moral bahağınız zaman katılım bankası kaydı bir para
[07:46] yaratıyor kısmi rezerv sistemiyle. O anda sizin alacağınız şeyi alıyor ve üzerine e kar payı ekleyerek, vade farkı ekleyerek size satmış oluyor. Yani burada bir enflasyona sebep olmuş oluyorlar. Neden? Çünkü bir para yaratımı söz konusu oluyor. Katılım
[08:00] bankası, murabaha yöntemi, sözde halal ama işte fakat tartışmalı dediğimiz gibi. Diğer şartları bankalarla birebir aynı. İşte kar payı eee yapıyor.
[08:09] Temerrüde düşmek burada da sıkıntı. Yani temerrüt borcunuzu ödeyemeyeceğ ödeyemediğiniz zaman eee ne olacağıyla alakalı. Burada da ipotek şartı var. Ve burada da yine kaydi paraya atılıyor.
[08:19] Evim sistemleri de faizsiz deniliyor.
[08:21] Havuzsuz e havuz sistemine dayanıyor.
[08:23] Ama helalli faizsiz olması yeterli değil şüpheli. Neden? Çünkü ponz vari nedeniyle ve evim sistemlerinde anlattığım fıkhi şüphelerden dolayı bazı eee şüpheleri var ve fırsat maliyeti nedeniyle enflasyondan dolayı ve evi geç
[08:36] aldığınızdan dolayı birinci günde alamıyorsunuz değil mi? Bankada gidiyorsunuz kredinizi çekiyorsunuz birinci gün evinizi alıp içine oturuyorsunuz ama evim sisteminde 6 ay mesela beklemek zorundasınız en az. O zaman oradaki enflasyona ve 6 ay bekleme
[08:48] süresindeki fırsat maliyetlerine maruz kalmış oluyorsunuz. Şimdi tüm bu sorunlardan arındırılmış bir şekilde biz acaba yeni bir finansman sistemi üretebilir miyiz diye düşünerekten azalan müşarekeyi konumlandırdık. Şimdi
[09:01] burada bazı konulara da bakalım. Risk ve sahiplik kimde? Şimdi katılım bankasına baktığımız zaman şimdi normal bankaya eledin zaten. Risk ve sahiplik katılım bankası kimde? Malın sahibi vatandaş oluyor. Evet. Ancak mal borç
[09:13] karşılığında ipotekli oluyor. Yani borcunuz bitene kadar malınız ipotekli bankaya. Kurumun mala değil alacağa dayalı bir teminatı var. Evim sisteminde de malın sahibi vatandaş ama yine burada da ipotek söz konusu. İpotekli olduğu
[09:26] zaman siz malınız üzerinde tam bir tasarruf sahibi olamıyorsunuz. Bu bir problem. Faiz veya benzeri bir yapı var mı diye bakıyoruz. Burada katılım bankası'ın esas faaliyet alanı gayrimenkul veya galericilik değil.
[09:40] aslında fake bir ticaret bir nevi yapıyor. 10 saniye içinde faiş kazanç sağlamış oluyor. Kaydi para yaratıldığı için sermaye derdi de yok. Yani bunun için herhangi bir sermayeye sahip olmak zorunda da değil. Eee dolayısıyla bu da
[09:52] reel sektörde haksız rekabet edebiliyor olması anlamına geliyor. Eee araç veya evde sorun çıksa beni bayiye veya müteahite yönlendiriyor. Fakat malı ben aslında bankadan aldım. Yani aslında
[10:05] bankanın bana iade yapması veya sorunumu çözmesini beklerim. Evim sisteminde faiz yok ama ponzi sistemi var dedik. Yeni gelenleri kurada geç çıkanları sömürüyor. Faizle değil sistemle sömürüyor. Yani orada faizle sömürülürken burada sistemle sömürülmüş
[10:18] oluyor. Haksız bir kazanç söz konusu olmuş oluyor. Enflasyona dayanıklılık yani vatandaş açısından bakacağız buna.
[10:25] Eee katılım bankası enflasyona dayanıklı. Klasik faizli sisteme benziyor. Çünkü birinci günde aldığınız birinci günde doğrudan eee evinizi satın alabiliyorsunuz. Evim sisteminde ise enflasyona çok dayanıksız. Neden? Bir bekleme süreniz var. Orada fırsat
[10:38] maliyetleri ve enflasyondan dolayı bazı gizli maliyetler ortaya çıkmış çıkıyor ve evin fiyatı arttığında size kura çıktığında yani para size teslim edildiğinde örneğin 10 ayda evin fiyatı da arttığından dolayı orada yeni ek
[10:49] [homurdanır] bir para bulmanız gerekiyor. Sigorta konusuna gelelim.
[10:52] Katılım bankası sözde tekafül sigorta fanına yönlendiriyor. Tekafül nedir?
[10:56] Normalde İstanorta şüpheli olduğu için tekafül denilen daha helal bir sigortaya benzeyen bir yapı var. ona yönlendiriliyor ama klasik sigorta da kabul ediliyor mesela katılım bankasıa ve sigorta yapmak zorunlu. Yani ben sigorta yapmadan bana krediyi
[11:09] çektirmiyor. Bu da yine şüpheli hareketler arasında. Detayllarını tartışmaya girmeyeceğim. Eee evim sisteminde de yine tekafüle yönlendiriyor. Eee ve burada da sigorta yine zorunlu. Yani ben, eee, kendi malımsa istediğim gibi üzerinde tasarruf
[11:22] sahibi olabilmem gerekir. Bana neden sen sigorta zorundalığı getiriyorsun? Yani şimdi gelelim bizim sistemimize. Bizim sistemimiz nasıl? Bizim sistemimizde aslında üç ana oyuncu var. Bir
[11:36] vatandaş var, bir aracı şirket var. Ben buna fintech diyeceğim. Fintech yani böyle finansal eee işler yapan, bu tarz aracılıklar yapan finansmanlarda şirketlere deniyor.
[11:50] Bir de yatırımcı var. Yani vatandaş ev almak istiyor. Yatırımcı da gayrimenkul yatırım yapmak istiyor. Değil mi?
[11:58] Günümüzde ev almak isteyen herkes eve oturmak için almıyordu. Sonuçta 20 30 40 tane evi olan insanlar var değil mi? Ya da 35 tane olanlar çoğu da işte ben kiraya vermek üzere ev alıyorum.
[12:07] yatırımlık e ev alıyorum diyor. İşte bu yatırımcı tarafı oluyor. Vatandaş da normal oturmak için ev almak isteyen vatandaş oluyor. Aracı şirket Finteek'te bu ikisini buluşturup çeşitli eee aynı evim şirketi gibi de düşünebiliriz bunu.
[12:21] Bu ikisini buluşturarak çeşitli regülasyonlarla e bu olayı, bu finansmanı yönetiyor. Yani aracı şirket doğrudan herhangi bir para vesaire koymuyor. Parayı yatırımcı koyuyor.
[12:33] Vatandaş da bu parayı çekiyor. Şimdi azalan müşareke kısmı nereden geliyor?
[12:38] Eee, diyelim ki bir tane ev var. İşte şurada bir tane ev olsun.
[12:46] Ev ne kadar olsun?
[12:49] 5 milyon lira olsun. Tamam mı? Evin fiyatı 5 milyon lira olsun. Şimdi yatırımcılar eee burada çok kişi olabilir bu arada yatırımcılar. Onu da anlatacağız. Bu sistemde şöyle bir durum var. Önce basitinden anlatayım. Daha sonra yavaş yavaş tüm özelliklerini
[13:02] açacağım. Şöyle oluyor. Sizin peşinatınız var. Ne kadar peşinatınız var sizin? 1 milyon lira peşinatınız var. Eee, normalde 4 milyon liraya ihtiyacınız var, değil mi? Bankaya gitseniz 1 milyon liranız olduğu için 4 milyon lira kredi çekeceksiniz. 1 milyon
[13:13] lirası katacaksınız. 5 milyona evi alacaktınız. Burada şöyle oluyor. 1 milyon lira eee sizin peşinatınız olduğu için bu ne kadar yapıyor? %20 değil mi?
[13:22] Evin normalde siz %20'sini alabiliyorsunuz. Neden? Sizin 1 milyon TL'niz var. Onu da yazalım.
[13:28] 1 milyon TL'niz var. bu evin %20'sini alabiliyor olmanızı sağlıyor.
[13:33] Yatırımcılar diyor ki, "Tamam kardeşim, ben de gayrimenkul yatırım yapacaktım zaten. Madem bu evi beğendin, ben senin için eee bu eve yatırım yapayım. Eee ve birlikte bu azalanmşarikiye girelim bu sisteme" diyor. Eee ve %80'i de yani 4
[13:46] milyon da yatırımcı katarak %80'i yatırımcı sahip oluyor. Ne oldu? Evin ilk anında birinci günden evin %20'si sizin oldu, %80'i yatırımcının oldu.
[13:56] Yani parçalı bir sahiplik söz konusu oldu. Bu sistem bu şekilde azalan müşareke dediğimiz yöntem böyle oluyor.
[14:04] Şimdi bu durumda ne oldu? Eee, evin %20'si sizin, %80'i yatırımcının oldu.
[14:08] Sonra siz diyorsunuz ki ben eve taşınıyorum birinci günden. Yani aynı banka kredisinde olduğunuz gibi evim sistemindeki gibi aylarca beklemek zorunda değilsiniz. Burada birinci günden anlaşıyorsunuz yatırımcıyla. Ben oturmaya başlıyorum zaten. %20'sinin de
[14:21] sahibiyim. Pyderpyde sahipliğimi artıracağım diyorsunuz. Buradaki hedef ne? Vatandaş %20'den %100'e doğru bir yolculuk yapacak. Eee, her ay taksitlerini ödeyerek yatırımcıdan paylarını satın alacak. Yatırımcının payı azalırken %80'den %0'a doğru
[14:35] giderken vatandaşın payı da %20'den %100'e doğru gidecek. Peki bu esnada ne olacak? Şimdi örnek veriyorum. Şöyle yapalım işte 1 ay,
[14:47] 2 ay diyelim. İşte bu şekilde gidiyor gidiyor. Mesela işte 15 ay, 30 ay bu şekilde yazalım. Şimdi ne oldu?
[14:58] 1ci ayda ne oldu? Benim ne ödemem gerekiyor? Normalde bir kira var ortada.
[15:05] Bir de sahiplik hakkı var. Değil mi? 1ci ayda ben evin kirasının ne kadar olduğunu düşünelim. Onu da buraya yazalım. Ev 5 milyon lira. Kirası da 25.000 L olsun.
[15:19] Biraz büyük oldu ama yapacak bir şey yok galiba. Anca bu kadar oluyor. Hirası da 25.000 L olsun. Şimdi ne oldu? Evin zaten %20'si benim olduğu için onun kirasını ödemeyeceğim. Zaten ben %20'sine sahipim. Ben sadece %80'lik
[15:32] kısmının kirasını ödeyeceğim. Yani e 25.000'in %80'liğini ödemiş olacağım. O da 20.000 L yapıyor zaten. Yani ben 1ci ayda 20.000 L kira ödeyeceğim. Çünkü sadece benim sahip olmadığım kadarının
[15:47] kirasını ödeyeceğim. Sahiplik hakkı. E bir miktarda ben bu evden sahiplik satın almak istiyorum. Değil mi? Hem kiramı ödeyeceğim eee şu anda oturduğum için hem de biraz sahipliğimi de artırmak istiyorum. Mesela %20'den %22'ye
[16:00] çıkarmak istiyorum. Bunun için de yatırımcıdan işte %1 2 pay alacağım.
[16:04] Şimdi bu sistemde örnek veriyorum işte e şimdi detaylarına geleceğiz. Bu sahiplik hakkının falan ne kadar e nasıl belirlendiğine dair e bir detaya da geleceğiz. Eee ama genel manada şu an hızlı olması için biraz uydurmasyon
[16:17] rakamlarla hızlı ilerletmek istiyorum. 20.000 liralık da sahiplik hakkı aldım. Ne oldu? 20.000 liralık sahiplik hakkı olunca benim %20'im atıyorum şu an tamamen atıyorum doğru düzgün bir hesaplama yapmadım. %22'ye çıktı.
[16:31] İşte yatırımcınınki de %78'e düştü değil mi? İşte 2 ay yine bu sefer ne kadar kira ödeyeceğim? Bu sefer %22'si benim olduğu için %78'lik kira ödemem lazım.
[16:42] Yani 19,5 kira ödeyeceğim artık. Neden?
[16:45] Çünkü sahipliğim arttı. Y sahipliğim arttıkça ödeyeceğim kira da azalmış oluyor haliyle. Yani tabii ki eee yine 20.000 liralık mesela ben hak satın almak istiyorum ikinci ay. Bu sefer ne oldu? %24'e çıktım ben. Dediğim gibi tam
[16:59] hesaplamadım bunlar öyle olmayabilir ama mantığı anlatıyorum şu anda. %76'ya düştü. Yatırımcının oranı bu şekilde gidiyor. Mesela daha sonra işte 15 aya geldik. 15 ayda ne olsun? İşte 10.000 000 lir normalde kiram olmuş oluyor ve o
[17:10] ay bana bir ikramiye geldi, prim geldi, promosyon geldi, miras geldi. Hani bir şey oldu değil mi? Bir elimde bir para var. Normalde kredi çektiğiniz zaman veya evim sistemlerinizde elinize diyelim ki bir 500.000 L eee para
[17:22] geldiğini düşünün. Bir şekilde bu tarz bir yöntemlerden gidip 500.000 lirayla hemen borcunuzu daha hızlı kapatmaya falan çalışıp yapabiliyor musunuz?
[17:29] Hayır. Banka bunu istemiyor. Çünkü yapılandırma gerekiyor. Tüm vadeler değişiyor. Hatta bu erken ödeme cezası denilen bazı şeyler var. Bunu da videolarda anlatmıştık. E evim sisteminde de böyle bir şey eee çok iyi olmuyor ama burada 500.000 liranız geldi
[17:43] ya hemen sizin için çok iyi. Neden sahipliğinizi artıracaksınız? Atıyorum 15 ayda sizin sahipliğiniz işte %35 ise şimdi eee 500.000 L daha ödediğiniz için bir anda sahipliğinizi işte %50'ye çıkaracaksınız. Tamamen rakamları
[17:57] atıyorum şu anda. Dolayısıyla %50 kıvamına geleceksiniz yatırımcıyla. Yani istediğiniz kadar sahiplik hakkı alabiliyorsunuz. Daha sonra diyelim ki eee 30 aya geldiniz. Normalde işte kiranız da 5.000 liraya düştü
[18:11] ama işsiz kaldınız veya bir problem oldu. Hani bir geliriniz eee o ay çok harcama yaptınız veya o ay işte tam okulların açılma dönemiyle çocukların okul taksisini yatırdınız. Bilmem çocuk üniversiteye gitti onu üniversiteye
[18:23] yazdı. Yani bir şekilde maddi bir zorluğa girdiniz değil mi? Birkaç ay boyunca eee atıyorum 2-3 ay boyunca maddi zorluktasınız veya iş arama sürecine girdiğinizi düşünelim. Bu durumda normal kredi sistemlerinde ne oluyor? borcunuzu ödemediğiniz için
[18:34] temerrüde gidiyorsunuz. Eee ve üzerine de faiz biniyor. Evim sistemlerinden oluyor uyarı yiyorsunuz. Ödemediğiniz zamanda da bir ceza ve sistemden çıkış gibi prosedürler geliyor. Yani çok sistemin size böyle 3 ay gibi bir
[18:48] tolerans göstermesi durumu söz konusu değil normal sistemlerde. Burada nasıl oluyor? E ben zaten atıyorum 30 aya gelmiştim. İşte atıyorum %70'e %30 sahiplik oranımız vardı bizim.
[19:02] Bu ay ben ödeyemedim. Yani yeni sahiplik yapamıyorum. E olabilir. Her ay sahip olacağım diye bir şey yok. Bazı aylar sahip olamayabilirim. Yani bu esnek bir sistem. Her ay 20.000'lik alacak diye bir şey de yok. Bir ay 10.000'lik de
[19:14] alabilirsiniz. Mesela bir ay 5.000'lik.
[19:15] Bir ay daha dişinizi sıkarsınız 30.000'lik falan. Yani dinamik tamamen dinamik, esnek. Sizin gelirinize göre, giderinize göre kendinizin ayarlayabileceği bir sistem. Nasıl olduğunu biraz daha detaylarını anlatacağım. Şu an genel şemayı
[19:27] çiziyorum şu anda. Ya soru işaretleriniz varsa yavaş yavaş giderecektir anlatmam devam ettikçe. Şimdi bu ay ödemedim.
[19:34] Sadece kiram ödeyip devam edebilirim.
[19:36] Olabilir. 3 ay boyunca böyle devam edebilirim. Ve bu beni herhangi bir temerrüde düşürmez. İpotekten dolayı benim malımın elimden alınmasına yol açmaz. Halbuki normal sistemlerde nasıl oluyordu? Bu şekilde oluyordu. Diyelim
[19:46] ki kiramı bile ödeyemeyecek hale geldim.
[19:49] İkisini de ödeyemiyorum. O zaman ne oluyor? Yine bir şey olmuyor. Yine evimden benden ipotekli evimi almıyorlar. Bu sefer şöyle oluyor. Eee, sizin sahipliğinizi azaltıyoruz. 30 ayda kardeşim ben kira ödeyemedim dediğiniz
[20:00] an o zaman diyoruz ki işte kiran ne kadardı? Şu kadardı. %2'ye tekabül ediyor. O zaman sen %68'e düşüyorsun.
[20:07] Yatırımcı %32'ye çıkıyor. Yani sahipliğiniz düşerek kiranızı ödemiş oluyorsunuz. İşte 3 ay boyunca böyle devam ediyorsunuz. Mesela işte %62'ye geliyorsunuz 23 ay boyunca. O da %38'e
[20:21] çıkıyor. Ondan sonra madde durumunuz düzeliyor. İşe giriyorsunuz veya işte borçlarınız gibi başka bir şeyler oluyor. Normal tekrar devam ediyorsunuz.
[20:28] İşte bu ay kiramı ödüyorum. Biraz da sahiplik hakkı kal alıyorum. Tekrar maratona devam. %100'e ulaşmaya devam şeklinde böyle dinamik bir sistem. Günün sonunda ne oluyor? Hedef ne? Sizin %100 olmanız.
[20:40] yatırımcının da %0'a düşmesi. Böyle olduğu zaman ortaklık bitiyor. Ev tamamen sizin mülkünüze geçmiş oluyor.
[20:47] %100 olduğu için konu kapanıyor. E bu durumda ne oldu? Yatırımcı istediğini aldı. Neden? Zaten kiraya vermek için evi eee alıyordu. Kirasını almış oldu. E vatandaş da daha esnek bir ödeme planıyla ve tamamen kendisinin sahip
[21:00] olduğu eee imkanlarla işte yok sigortaydı yok ipotekti yok işte mülkiyet bana mı ait şüpheleri yok.
[21:06] İslam fıgına göre böyle uygun mu değil mi şüphelerinden arınmış oldu. Tamamen %100. Bakın şu kadar yüzdesi benim, bu kadar yüzdesi yatırımcının şeklinde.
[21:14] Fakat tamamen uygun bir şekilde böyle bir finansman yöntemi yapabiliyoruz.
[21:19] Peki bunun için gerekli olan altyapı neler? Ve sistemin detaylarına şimdi yavaş yavaş gelelim. Öncelikle şunu belirtelim.
[21:28] Baktığımız zaman bu ev nasıl bu kadar eee küçük sahiplik miktarlarına bölünebilir? Normalde böyle bir şey yok değil mi? işte %38, 352 falan. Yani bu sahiplik nasıl oluyor? Bu bunun için şu
[21:40] teknoloji kullanılıyor. Dünyada RVA denilen RVA denilen bir teknoloji var. Bu nedir? Real word Asset. Yani
[21:55] sizin evinizi alıyorlar. Evi tokenize ediyoruz. Tokenize ne demek? Yani tokenlere ayırıyoruz. Bu da ne demek?
[22:05] Yani sizin evinizi işte 1000 parçaya bölüyor. 1000 tokene ayırıyor. 1000 tokene ayırıyor. Her bir token aslında eve bir sahiplik 0,1 bir mesela eee
[22:17] sahiplik vermiş oluyor. Yani bu evin spesifik bir token ismi oluyor. Mesela nedir? İşte ev 001 diye bir token ismi oluyor. Eğer kripto borsalarda vesaire daha önce işlem yaptıysanız
[22:30] aşinasınızdır. Ama bunun kriptoyla bir ilgisi yok. Yani bu evi tamamen tokenleştirmek yani çok küçük parçalara bölerek çok fazla e küçük yüzdelerde eve sahip olabilmesi için gereken bir teknolojik altyapı. 1000 tokene
[22:44] böldüğünüz zaman ne oluyor? 0,1 eee şeklinde payınızı artırabiliyorsunuz. E burada da ev mesela ne demiştik? 5 milyon lira demiştik değil mi? 1000'e böldüğümüz zaman ne oluyor? İşte her token bir
[22:59] token eşittir 5.000 olur. Yani siz 5.000er lira aslında ödeyerek e ev sahipliğin sahiplik oranınızı değiştirebiliyorsunuz. Token alıyorsunuz. Yani burada aslında işte
[23:12] ben atıyorum 2ci ayda 2 token alacağım, 3 token alacağım, 5 token sahipliğimi arttıracağım diyorsunuz. 1000 tokene ulaştığınız zaman şurada %100 olduğunuzda ne oluyor aslında?
[23:23] 1000 token sahibi oluyorsunuz. Karşı taraf yatırımcı kaç token sahibi olmuş oluyor? 0 token sahibine inmiş oluyor.
[23:29] Yani bu şekilde siz token sahibi oluyorsunuz. Bu da sizin ev üzerindeki resmi olarak da sahiplik hakkınızın artmasını ve azalmasını sağlıyor. Ama bu token küçük miktarlarla olabildiği için hızlı ve güvenilir bir blockchain
[23:42] altyapısıyla yapıldığı için siz kolay bir şekilde sahipliğinizi her ay eee veya düzenli dinamik olarak e ay başlarına falan da yapmak zorunda değilsiniz. İstediğiniz an işte mesela 5 gün. Şimdi ben bugün bir token aldım. 5
[23:55] gün sonra bir token daha alabilirim. 5 gün sonra bir token daha alabilirim.
[23:58] Yani alma günü diye bir şey yok. Ödeme günü diye bir şey yok. Eee herhangi bir sınır kısıt yok. Bu sistemin güzelliği bu. Burada her şey esnek. Bu sistemde eee tüm tüm ödemeler, tüm alımlar, her
[24:11] şey esnek. Yani burada token sistemi kullanılıyor. Öncelikle bunu anlatmak istedim. Dediğim gibi bu tokende blok zincir denilen bir teknoloji üzerinde koşuluyor. Tamamen güvenli. dağıtık bir sistem. Eee, asla değiştirilemez bir
[24:24] sistem. Yani sizin tapu kaydınızla birebir benzer bir sistem. Şimdi artılarına, eksilerine bakalım diğer sistemlerle. İlk gün sahip olma. Eee, bizim azalan müşarekede var mı? Var.
[24:34] Neden? İlk günden %20 peşinatınızı ödüyorsunuz mesela. Sahip oluyorsunuz.
[24:38] Daha sonra içine oturmaya başlıyorsunuz.
[24:39] Yani ilk günden içine oturmaya başlayabiliyorsunuz evinizin. Bankada da öyle, katılım bankası da öyle. Evim sisteminde öyle değil. İşte kuranın çıkma zamanını beklemeniz lazım. O yüzden banka avantajını, bankadaki avantajı burada sağlıyoruz. Gizli fırsat
[24:51] maliyeti var mı? Yok. Neden? Çünkü bir bekleme süresi yok veya enflasyona maruziyet yok. Bankada da yok, katılım bankası da yok. Ev sisteminde zaten sadece gizli fırsat maliyetleri olduğundan bahsetmiştik. E onu da videoda hangileri olduğunu anlatmıştık.
[25:03] 6 kalem gizli fırsat maliyeti var evim sistemlerinde. Geçici ödememede kolaylık. Yani dediğim gibi 3 ay mesela işsiz kaldığım, parasız kaldığım bir şey oldu vesaire. Burada eee benim durumum ne oluyor? E hissem azalıyor veya sadece
[25:15] kiramı ödeyerek devam edebiliyorum.
[25:17] Sahipliğimi artırmak zorunda değilim o aylar. Eee, bu da bana esneklik sağlıyor, dayanım sağlıyor. Tam İslami bir şey oluyor. İslam'da nedir? Borcu olan kişinin üzerine gidilmez. Yani borcun mu vereceksin, şey yapacaksın?
[25:27] Yani onun üzerine çok aşırı eee böyle zulüm oranında bir baskı yapamazsınız, değil mi? Ama bu sistemde de bu şekilde zaten adama bir tolerans tanıyabiliyoruz. Bankada ne oluyor?
[25:38] Haciz oluyor. Katılım bankası ne oluyor?
[25:39] Hiz oluyor. Neden? Bunlar ipotekli olduğu için. Evim sisteminde bir ay falan tolerans tanıdıklarını duydum. Eee ama böyle 23 aydan sonra onlarda yine ipoteke olduğu için sistem dışına çıkarılma veya haciz gibi durumlar onlarda da söz konusu oluyor. %100 işte
[25:52] tam fıkıh tüm kaidelerine uyan bir sistem olmuş oluyor bizimki.
[25:55] Diğerlerinde normal banka [boğazını temizler] zaten faizli olduğu için olmuyor. Katılım ve sistemlerin de şüpheli olduğunu söylemiştik. Yatırımcı avantajı. Şimdi burada bizde bir ne demiştik? Yatırımcı var. Bir de vatandaş
[26:05] var. Yatırımcı burada reel bir getiri söz konusu oluyor. Kira getirisi de eee kira getirisine de sahip olmuş oluyor.
[26:11] Eee bankada ise yatırımcı yok. banka kazanıyor. Katılım bankası da aynı şekilde yatırımcı yok. Banka kazanıyor.
[26:17] Çünkü parayı banka vermiş oluyor. Evim sistemlerinde ise şirket fix ücretini alıyor. Yani organizasyon ücreti dediğimiz bir ücret alıyor. Yeni gelenler gizli yatırımcı ve fonaycı oluyor. Onu evim sistem videosunda anlatmıştık. Sahiplik ve isteklik gerçek
[26:29] oranlarda kar zarar paylaşımı söz konusu. Bizim sistemde. Her şey gerçek ve oransal olarak kar ve zarar paylaşılıyor. E banka ve katılım bankasında işte faiz veya vadeli borç artı ipotek eee evim sisteminde de yine borç ve ipotek olduğunu görüyoruz.
[26:43] Dolayısıyla onların dezavantajını almamış. Avantajlı kısımlarını da almış oluyor bizim sistemimiz.
[26:49] Peki şimdi burada şey akıllara geliyor tabii ki. Şimdi ev normalde ne demiştik?
[26:57] İlk anda evde.
[27:02] Şurada vatandaş diyelim.
[27:07] Burada da yatırımcı.
[27:09] Şimdi ev 5 milyon lira ama yatırımcı sonuçta bu evi 5 milyon liraya satmayacak. Normalde siz murabaha yaptığınız zaman katılım bankasıyla murabaha yaptığınız zaman ne oluyordu?
[27:17] Katılım bankası evi 5 milyon liraya alıyordu. Size işte 120 ay 10 yıl vadeyle eee 10 milyon liraya satıyordu.
[27:23] Değil mi? Yani üzerine bir bunun kar payı koyuyordu. Vade farkı koyuyordu ki bu normal bir ticaret olduğu için de İslam'da helal. Peki yatırımcı da aynı şekilde yapmalı değil mi? Sonuçta 5 milyonun tamam ben 4 milyonunu şey 1
[27:37] milyonunu vatandaş veriyor. %20 sahiplik oluyor ama 4 milyonunu da yatırımcı veriyor. O zaman ben bendeki tokenlerin e normalde 1000 tokene bölündüğünü varsayalım demiştik. Bu arada bunlar değişken illa 1000'e bölülecek diye bir
[27:50] şey yok. sistemde bunların hepsinin değişken olabileceğini de eee göz önünde bulunduralım. E biz şu anda bir örnek farazi bir örnek üzerinden ilerliyoruz.
[27:58] Şimdi %20'sini aldığım zaman ne oluyor?
[28:01] Benim 200 tokenim oluyor.
[28:04] Neden? %20 1000 milyon lirayı vermiştim.
[28:08] Eee hatta onu da yazalım. Kafa karışmasın.
[28:12] Tamam. Peki yatırımcı şu an 800 tokeni sahip değil mi? 4 milyon lira.
[28:21] Evi inşaat şirketinden veya sahibinden aldık. Şu an bu şekilde aldık. Daha sonra ben artık tokenlerimi, yatırımcı olarak tokenlerimi vatandaşa satacağım, değil mi? İlerleyen süreçlerde aylar boyunca. Burada fiks bir menü olmadığını
[28:33] söylemiştik. Yani işte eee gelecek ay şu tarihte şu kadar ödeyeceksin, şu tarihte şu kadar ödeyeceksin. Yani banka gibi veya evim sistemi gibi fiks bir plan, sabit bir plan, bir takvim, ödeme planı gibi şeyler olmadığını söylemiştik.
[28:45] Esnek olduğunu söylemiştik. Vatandaş kirasını ödeyecek. Bir de istediği zaman istediği sahiplik oranını da istediği şekilde artıracak. Bunu söylemiştik. E peki yatırımcı tokenini aynı fiyattan mı satacak? Hayır. Tabii ki de tokenini
[28:57] daha pahalı satması lazım. Neden? Vadeli olarak satıyor. Yıllara sari olarak satacak. Peki bu eee vade ve fiyat ve ödeme planı nasıl belirleniyor ve eee nasıl ayarlanıyor? Şimdi bunu biraz detayına girmek istiyorum. Öncelikle
[29:10] zaman dilimli formül dediğimiz bir şey var. Yani bir vade sonu hedefi belirlenmesi gerekiyor. Yani vatandaş ve yatırımcı eee fintech yani aracı şirketin yardımıyla bir şey belirleyecekler.
[29:23] Vade sonu eee hedefi belirleyecekler. Bu ne demek yani kardeşim? E vatandaş işte örnek veriyorum bu örnek için 120 ay normal banka kredileri de 120 ay civarında oluyor ya. O yüzden 120 ay
[29:36] sonra hedefleyecek. Yani vatandaş diyor ki ben 120 ay sonra %100 hyplik oranına ulaşmayı hedefliyorum. O şekilde gayret edeceğim, azmedeceğim. Çünkü bir hedef belirlememiz lazım ki bu sonsuza kadar sürmesin, değil mi? Öteki türlü işte 50
[29:49] yıl geçer hala bir kısmı vatandaş da kalabilir, bir kısmı yatırımcı da kalabilir. Hani bunu da istemeyiz. Eee birinin %100 sahipliğine belli bir noktadan sonra geçmesini isteriz. Her ne kadar esneklik sağlıyor olsak da. O
[30:01] yüzden bir hedef belirlenmesi gerekiyor.
[30:03] Bu dediğim gibi yatırımcı vatandaş arasında eee belirlenecek. şirkette bu konuda yardımcı olacak. Belki fix bazı e planlarda sunabilir. Eğer iki taraf kabul ederse hemen hızlı bir şekilde kabul de edilebilir. O kısmı kolay.
[30:15] Şimdi 120 ay hedef belirlendiğini düşünelim. Şimdi 120 ay hedef belirlendiğinde şöyle bir şey var. Yatırımcı tokenini hangi ay ne kadardan satacağını artık formülize etmiş oluyor. Bu şu demek. Bir
[30:29] formül belirleyeceğiz. Formülün ne olduğunu açıklayacağım.
[30:34] formül belirlenir.
[30:40] Her ayın token fiyatı şimdiden belli olur.
[30:52] Yani mesela 5 ayda token fiyatının ne olacağı belli. 15 ayda token fiyatının ne olacağı belli. 30 ayda token fiyatının ne olacağı belli. 120 ayda token fiyatının ne olacağı belli.
[31:02] Formüle göre yani baştan fiyatı aslında aylara göre sabitliyoruz. Yani 5 aydaki token fiyatıyla e 120 aydaki token fiyatı tabii ki de aynı olmayacak.
[31:11] Neden? Arada bir enflasyon olduğu için biz baştan her ay tokenin fiyatı şudur kardeşim diye baştan belirleyeceğiz.
[31:18] Baştan belirlediğimiz için ve vadeli bir satış ve gerçek bir meta ev eve dair bir token sahip şeyi olduğu için tuken burada yine bir problem söz konusu değil. Bu şuna benziyor. Siz bir buğdayı işte 1 ay sonra kardeşim teslim edersem
[31:32] 100 lira, 3 ay sonra teslim edersem işte 80 lira falan gibi seçenekler sunabilirsiniz. Baştan belirlediğiniz zaman eee seçildiği takdirde de herhangi bir problem kalmamış oluyor. Şimdi peki
[31:44] bu formül nasıl belirleniyor? O da şöyle belirleniyor. Şimdi öncelikle bizim bir enflasyon endeksini belirlememiz lazım.
[31:52] Bazı terimler var. Sırayla onları açıklayalım.
[31:57] Şimdi enflasyon endeksi formülümüz var.
[31:59] Enflasyon endeksi formülü nedir? Eee, her ay token fiyatını enflasyona göre düzeltme yapabilmesi için biz önden bir endeks formülü belirliyoruz. Bu formülde
[32:10] şu başlangıç token fiyatı.
[32:15] Başlangıç token fiyatı neydi? İşte şu anda eee, bir token 5.000 L. Başlangıç token fiyatı.
[32:26] Şöyle ilerleyelim. Artı enflasyon endeksi. Bunun ne olduğunu birazdan geleceğim.
[32:35] Art %x kar. Reel kar diyelim.
[32:41] Şimdi bu %2'i yine vatandaş ve yatırımcı belirleyecek. Mesela %1 belirleyebilirler. %1 de reel kar belirleyeceğiz. Peki şuradaki enflasyon endeksini formülü ne? Ona gelelim.
[32:51] Pardon yanlış söyledim. Bu enflasyon endeksi değil. Bu token fiyatı olacak bunun ismi.
[32:59] Şimdi şöyle eee o aydaki örneğin 5 aydaki token fiyatı nasıl hesaplanıyor?
[33:03] Başlangıç token fiyatını alıyoruz.
[33:06] Enflasyon endeksini alıyoruz. Bir de belirlediğimiz %x olan %1 verdim ben bu örnekte %1 mesela reel kar payını ekliyoruz. Peki enflasyon endeksi nasıl hesaplanıyor? Şimdi ona geldik.
[33:20] Endeksi diyelim.
[33:23] Bu da şöyle belirleniyor.
[33:25] Biliyorsunuz bir TÜFE var değil mi? Bir Üfe var. Bir de Fintech yani şirket özel sepeti dediğimiz bir endeks olacak. Findex özel. Şimdi normalde enflasyon nasıl
[33:40] hesaplanıyor? İşte TÜFED veya ÜFED nasıl hesaplanıyor? TÜK'in bir sepeti oluyor değil mi? sepetin içinde elma, armut, bilmem işte kiralar, lastik, e masa, mobilya ne varsa yani TÜK'in kendi e bir sepeti oluyor. Bu sepete göre
[33:53] hesaplanıyor. Ama bu her zaman konut konusunda yani konutun enflasyonuyla genel enflasyon paralel olmak zorunda değil. Örneğin genel enflasyon eee %10 artmıştır. Konut enflasyonu %8 kalmış olabilir. Eee bu tarz şeyler olabileceği
[34:06] için Fintech özel sepetini de buraya ekliyoruz. Fintech özel sepeti nedir?
[34:10] Tamamen sepetinde konuta dair, inşaata dair maliyetlerin olduğu bir sepet. işte demir fiyatının, beton fiyatının, işte kiraların, e işte genel konut fiyatlarının vesaire olduğu içeren özel bir sepet. Yani tamamen inşaatla ve
[34:25] konutla alakalı şeylerin olduğu bir sepet. Dolayısıyla bu e inşaat enflasyonunu, konut enflasyonunu daha iyi bir şekilde bize gösterebilecek bir endeks. Bunların her birine de tabii ki
[34:36] bir katsayı veriyoruz. eee işte o yüzden A çı diyorum mesela B x C x diyorum.
[34:45] Bunlar da dediğim gibi baştan belirleniyor. Şimdi enflasyon endeksinde yani enflasyon oranında da bir artırım yapabilmek için bunu kullanıyorum.
[34:54] Dolayısıyla ne olmuş oluyor? Örnek veriyorum. Benim 1ci ayda örneğin ya da 5 ayda token fiyatım ne oluyor? Başlangıç token fiyatım neydi?
[35:07] İşte başlangıç token fiyatında şöyle belirliyoruz. Şimdi 5 milyon olduğu için e yatırımcı diyor ki şu an bugün sana bunu satacak olsam hiçbir vadesiz şunsuz musuz mesela kaça satardım? İşte 5,5 milyona satardım diyor ya. Neden? E
[35:21] çünkü ben burada bir risk alıyorum. E risk aldığım için de sana bunu belli bir fiyatın üzerine satmam lazım diyor. O yüzden bir token normalde ne kadar olmuş oldu? 5,5 milyon olduğu için 5.500 L oldu. Normalde 1ci ayda bu bunun fiyatı
[35:36] böyle. O yüzden 5 aydaki mesela ya da 10 aydaki diyelim token fiyatı ne? 5500 bir kere var. Ama bunun üzerine ben bir enflasyon [boğazını temizler] endeksi eklemem lazım. Enflasyon endeksine işte Üf'ye bakıyorum, TÜFE'ye bakıyorum. 10
[35:47] aydaki Fintex özel sepetine bakıyorum.
[35:49] Bunların ağırlıklı eee ortalamalarından elde ettiğim bir endeks oluyor. Bu endekse göre de atıyorum 10 ayda enflasyon 500 lira etmiş oluyor. E bir
[35:59] de %1 reel kar eklediğim için 55 lir da onu ekliyorum. Ne oldu? 60.05 L. 10 aydaki benim token fiyatım oldu. Eğer 10 ay içerisinde ben token alacaksam 60.55
[36:13] liraya alacağım. E kaç token alabilirim?
[36:15] Ya istersem bir token alırım, istersem 10 token alırım, istersen 30 token alırım, istersem tüm borcumu kapatacak şekilde tüm tokenleri 10 ayda da alabilirim. 10 ayda alacağı tüm tokenlerin fiyatı 60.55 liradan
[36:27] verilecek bana. Sistem bu şekilde yani her aydaki satılacak tokenin fiyatı önden bu şekilde belli. Dolayısıyla siz daha erken alırsanız vatandaş olarak daha çok dişinizi sıkarsanız, daha çok taksitlerinizi ödeyip sahipliğinizi
[36:41] artırırsanız eee daha az enflasyona maruz kalmış olacaksınız. Eee yatırımcı da her ay kirasını alacak, reel karını almış olacak ve enflasyona da yenilmemiş olacak. Yani her iki taraf içerisinde
[36:52] kazan kazan durumu söz konusu olacak.
[36:58] Şöyle yapalım daha iyi görünsün. Peki eee kira nasıl belirleniyor?
[37:05] Sonuçta benim tamam eee ev fiyatı 5 milyon liraydı. İşte kirası da e 25.000 liradan başladığını söylemiştik. E her sene normalde ne oluyor? Kiralar değişiyor değil mi? Türkiye'de her sene eee kira zammı gelir. Enflasyon oranında
[37:18] da kira zammı artar. Peki bizim sistemimizde nasıl oluyor? Yine aynı şekilde oluyor. Biz de buradaki enflasyon endeksini kullanıyoruz. Aynı token fiyatındaki artan eee gelecek. Bu da yıllık değişiyor. Kira
[37:31] yıllık güncellenir. Normal eee ev kiralandığında olan şey gibi. Öteki yılda normal TÜFE ÜFE Fintech özel sepeti formülüne bakaraktan bizim buradaki enflasyon endeksimize göre kirayı hukuki zaten Türkiye'deki hukukta
[37:45] da şu anda bu şekilde e normal bir şekilde artacak. Herkes de kendi sahiplik oranında ben atıyorum e %50 sahipsem %50'sini kira olarak ödeyeceğim. Zaten sahiplik oranım arttıkça ödeyeceğim kira oranı da düşmüş
[37:56] oluyor. Peki vatandaş olmanın şartları nelerdir? Çünkü bu sistemde de belli bir dengeyi gözetmemiz lazım. Eee vatandaş konumu ayrıcalıklı bir eee konumdur.
[38:07] Burada üç şart aranır. Fiili ikamet yani oturmayacağın evde bu sistemde vatandaş olarak sisteme giremiyorsun. yatırımcı olarak gireceksin. Eğer ben oturmayacağım diyorsan evden, o zaman kardeşim sen yatırımcı havuzundan sisteme gir. Vatandaş havuzundan girme.
[38:20] O yüzden vatandaş havuzundan girmek istiyorsan e bizzat eee mülkte oturan kişi olmak zorundasın. Tek konut kuralı bir kişi aynı anda yalnızca bir mülkte vatandaş olabilir. Yani ben şu an bir tane bu sistem için bir taneye girdim.
[38:31] Orada oturuyorum. E şimdi başka bir sisteme vatandaş olarak giremem. Artık gireceksem yatırımcı tarafından girebilirim. Yine kontak tık yapabilirim. Bu sefer yatırımcı tarafından girmiş olurum. Vatandaş tarafından giremem. E böyle bir kısıt
[38:42] var. E 18 ay bekleme kuralı. Sistemden çıkan bir vatandaş. Yani ben sistemden çıkmak isteyebilirim. E şimdi onları da gireceğiz. Nasıl olduğunu çıkış tarihinden itibaren 18 ay geçmeden yeni bir mülkte vatandaş olarak sisteme
[38:55] giremez. Bu süre boyunca yatırımcı olarak sistemde yer alabilir. Kural reel fiyat dalgalanmalarından yararlanmak için seri ev değiştirme eee davranışını engeller. Gerçek ihtiyaç sahibini ise pratikte etkilemez. Yani şimdi ne oldu?
[39:07] Ben şimdi sahipliğimi eee yavaş yavaş artırdığım için bu sistemde örnek veriyorum işte Türkiye'de reel ev fiyatları bir anda çakıldı. Yarı yarıya tüm evlerin fiyatları düştü diyelim.
[39:18] Şimdi benim de token fiyatlarım baştan belli olduğu için işte 10 ayda ödeyeceğim, 20 ayda ödeyeceğim ve o da eee en baştan sözleşmedeki fiyattan olduğu için ben ne yaparım? Şu an ben bu tokenlere bu evi almam çok mantıklı.
[39:29] dışarıda yarı fiyatına evler satılıyor.
[39:31] Ben sırf baştan sözleşme yaptığım için eee neden sahipliğimi artıracağım diyeyim. Sistemden çıkarım.
[39:37] Sahipliklerimi hissederim. Hemen yatırımcılara eee satarım. Giderim dışarıdan hemen yeni bir vatandaş olarak yine bu sisteme dayalı olarak eee vatandaş olarak sisteme girmeye çalışırım. İşte bunun olmaması için yani
[39:50] vatandaşların bu tarz bir hile yapmaması için çıktığın zaman 18 ay boyunca bu sisteme giremiyorsun. O zaman kendin başka bir yerden para bulup, eee, dışarıda evlere o şekilde gireceksin. Bu sisteme sen 18 ay boyunca bir daha
[40:01] giremezsin çıktığın zaman. Neden? Daha ucuz bir ev görünce hemen ona zıplayayım, hemen ona zıplayayım gibi hileler eee yapmasını engellemek için biz bu şartları koyduk. Peki şey nasıl oluyor? E ben işte evi beğenmedim, işte
[40:14] çıkmak istiyorum. Eee bazı problemlerim var. Yani vatandaş atıyorum %50'ye geldi 15 ayda. E sonra dedi ki ya ben çıkacağım komşumu sevmedim, mahallemi sevmedim. İşte kızım üniversite kazandı.
[40:25] başka bir şehre taşınıyorum. Yani çeşitli sebepler olabilir. Bu durumda ne oluyor? Bu durumda şu oluyor. Vatandaş diyor ki yatırımcı havuzuna, "Benim %50 işte ne kadar, kaç token oluyor? 1000 token demiştik. 500 tokenim var. 500
[40:36] tokenimi almak isteyenler var mı?"
[40:38] Yatırımcılara soruyor. Hangi fiyattan satacak bunu? İşte 15 ayda dediyse 15 ayın fiyatı. 15 ayın fiyatı atıyorum işte 7.000 L olsun. 5500'den başlamıştık ya. Enflasyon falan oldu. 7.000 liraya geldiğini düşünelim.
[40:53] Ne diyor? Eee, kardeşim ben benim işte 500 tokenim var. Ben çıkacağım artık. E 7.000 lira normal fiyatı yatırımcılar almak istiyor musunuz? Yatırımcılar bunu niye alacak? İşte başka bir vatandaşa devredecekler. Yani bu evden çıkmış
[41:07] olacak. O sırada başka bir sisteme, başka bir vatandaş gelecek. Bu sistemi devr alacak, değil mi? Onun için vatandaş eee yatırımcılar bunu alabilir.
[41:15] Yatırımcılar bunu almay daabilir. Bu tamamen artık vatandaşın satmasına bağlı. Başka nasıl satabilir? bir arkadaşına, dostuna, birine devredebilir sistemi olduğu gibi devir yapabilir. Ama içeride biz oturan bir kişi olma şartını
[41:26] arıyoruz devirde. Dediğim gibi oturmadığı zaman vatandaş statüsünde olamıyor. Yatırımcı statüsünde olabiliyor. Başka ne yapabilir? İndirim yapabilir. Normalde 7.000 liraydı.
[41:34] Kardeşim ben o kadar zor durumdayım ki indirim yaptım. 5.500 liraya satıyorum tokenlerimi. Yatırımcılar almak ister misiniz? Yatırımcılar da ucuza geldiği için evin fiyatı hemen bunu almak isteyebilirler. Bünyede de tutmak
[41:46] isteyebilirler. Belki bir ay içerisinde yeni bir bu eve girecek vatandaş zaten bulunabilir. Vatandaşın sistemden çıkma hikayesi bu şekilde. Peki yatırımcı sistemden nasıl çıkabilir ve yatırımcı nasıl olabilir? Biz burada yatırımcı
[41:58] dediğimiz şey aslında tek bir kişi değil. Yani bunlar yüzlerce veya onlarca kişi olabilir.
[42:07] Şimdi bu sistemin güzelliği de yavaş gelmeye başladık. Yatırımcı yüzlerce veya onlarca kişi olabilir.
[42:12] Neden? Benim 1000 tane tokenim var. Ben 10 tokenlik yatırımcı da olabilirim. 50 tokenlik yatırımcı da olabilirim, 100 tokenlik yatırımcı da olabilirim, değil mi? Eee, böylece bir ev üzerinde belki 30 kişi yatırımcıdır. Belki 100 kişi
[42:24] yatırımcıdır. Ve yatırımcı havuzu eun benim için bir önemi yok. Çünkü sözleşme belli, fiyat belli. E ne zaman aldığımda tokenin bana geçişi aradaki RVA denilen teknoloji, e, blockchain teknolojisi belli. Dolayısıyla beni mağdur edecek
[42:39] bir durum yok. Benim karşımdaki ev sahibinin kim kim olduğu beni o kadar ilgilendirmiyor. Dolayısıyla yatırımcılar burada bir havuz içerisinde yüzlerce onlarca yatırımcı olabilir. Ben yatırımcı olarak çıkmak mı istiyorum?
[42:50] Atıyorum elimde işte eee 10 10 token var. 10 token var. Atıyorum yine 15 ayda olalım. 15 ayda da token fiyatının 7.000 L olduğunu düşünelim. Hemen diğer yatırımcılara diyorum ki kardeşim benim 10 tokenim var. Var mı yatırım almak
[43:04] isteyen? Ya da yeni gelen yatırımcılara diyorum. Yeni gelen yatırımcılar var mı 10 token 7.000 1000 liradan almak isteyen varsa zaten direkt satabiliyorum bunu bu şekilde. Ama bunun bir borsası yok. Çünkü borsa olduğu zaman
[43:15] biliyorsunuz Türkiye'de şey denendi.
[43:18] Damlakent projesi denendi. O borsa gibi oldu. Ve borsa gibi olunca evin fiyatından bağımsız yani evin değerinden veya evin başına gelen şeylerden bağımsız olarak borsada sırf spekülasyon ve manipülasyonlardan dolayı fiyat aşağı
[43:30] iniyor, yukarı çıkıyor, aşağı iniyor, yukarı çıkıyor. Bu bizim istemediğimiz bir şey. Benim borsa videomu izleyin.
[43:34] Borsa sisteminin eee İslam'a çok uygun bir sistem olduğunu düşünmüyorum zaten.
[43:39] Damlakent'te ne oluyor? Adamlak normal inşaat devam ediyor. Her şey güzel gidiyor. Birileri spekülasyon yapıyor diye fiyat bir 5 liraya iniyor, bir 7 liraya çıkıyor, bir 6 liraya geliyor.
[43:47] Eee, hisse fiyatı yani bu şekilde olmaz.
[43:50] O yüzden bizim sistemimizde borsa yok.
[43:52] Eee, peer to peer dediğimiz tamamen kişiden kişiye kendi aralarında bulacaklar ve üzerine satamazlar. Yani sistem şuna izin vermiyor. Benim bir tokenim var. Normalde bir token 7.000 L.
[44:03] Ben 7.500 liraya satamam. sistem buna izin vermiyor. Yani yukarıya, satışa sistem izin vermiyor. Böyle bir spekülasyon, manipülasyon yapılmaması için, bunu eee engellemesi için sistem de yukarı satış yok ama aşağı satış
[44:16] olabilir. İndirimli, iskontolu satış olabilir. Neden? Adam hızlı çıkmak istiyordur. Acil paraya nakte ihtiyacı vardır. O yüzden bu şekilde 7.000'e satamadım. E 6500 dedim. 6500 deyince hop yatırımcılar geldi. Neden? Bayağı
[44:28] bir oradan kar edebilmiş olacak. Çünkü onları eee vatandaş satın aldığında iyi bir karı olmuş olacak. O yüzden 6500'den 10 tekeni hemen başka bir yatırımcıya orada havuzda hızlı seri bir şekilde satabilir. Peki bunun yani başka
[44:41] avantajları neler? Başka avantajları şu.
[44:44] Bir kere normal gayrimenkul yatırımında eee gayrimenkul nedir? Likit bir varlık değildir. Likit varlık ne demek? Yani hemen paraya çevrilebilecek, hızlı paraya çevrilebilecek, acil bir durumda direkt keşen, nakite geçebileceğim bir
[44:56] varlık değil, değil mi? Benim bugün bir ev yatırımım olsa, evi satmaya çalışsam, hele ki içinde kiracı varsa o 2 3 ay, 5 ay belki uğraşmam gerekecek, değil mi?
[45:04] Evi satmak için. Likit bir varlık değil.
[45:06] Bu sistem sayesinde yatırımcı, özellikle gayrimenkul yatırımı yapmak isteyen kişi aslında likit varlıkta kalmış oluyor.
[45:13] Neden? Çünkü token sahibi olmuş oluyor.
[45:15] Token sahibi olunca da bu tokeni hemen vatandaşa satması veyahut eee yatırımcı havuzunda tekrar yeni gelen yatırımcılara veya mevcut yatırımcılara satması çok kolay. Çünkü bu dinamik bir sistem. böyle esnek bir sistem ya. Tam
[45:27] bir ev gibi değil. Senin aslında artık tokenle işin var. O yüzden çok daha likit bir varlık haline gelmiş oluyor. O yüzden de daha hızlı bir şekilde keşe geçme, nakite geçme imkanı tanımış oluyor. Bir diğer avantaj da şu. Ben
[45:41] günlük hayatta normalde ev yatırımı yapacaksam ne yaparım? Giderim bir ev seçerim. Değil mi? Bir şehirde, bir mahallede spesifik bir konutu seçerim.
[45:47] Ona yatırımımı yaparım. Yani 4 milyon lira vereceksem 4 milyon liramı da veririm. Bu sistemin güzelliğini ben 4 milyonun bu mesela 500'er binden 8 parçaya ayırabilirim ve işte farklı şehirlerde, farklı mahallelerde e
[46:02] sepetimi yani gayrimenkul yatırım sepetimi dağıtabilirim. İşte atıyorum A mahal A şehrindeki A mahallesinden 500.000 liralık token yatırımı yaparım.
[46:11] İşte B şehrindeki B mahallesinden 500.000 liralık token yapılabilirim. A şehrindeki işte C mahallesinden de bir 500.000 liralık ev token yatırım yapabilirim. Yani yatırımımı çeşitlendirebiliyorum.
[46:22] Bu da bana sepetimin genişlemesini sağlıyor normalde. Çünkü ben nokta alış bir ev yaptığımda işte o evin başına bir şey gelebiliyor. Bazen mahallenin değeri düşüyor, artıyor. Eee, bilemiyorsun ama riski dağıttığım zaman hem daha fazla
[46:34] eve yatırım yapmış oluyorum hem oradaki kiracıların eee vesaire derdiyle uğraşmıyorum. Neden? Çünkü bu sistemde kiracı vatandaş. Vatandaş da kim? Zaten evin sahibi olmak isteyen kişi. O yüzden evine zaten iyi bakacak. Artı böyle
[46:47] kiralarını ödememe veya işte sahiplik hakkını ödememe gibi durumlar olmayacak.
[46:51] Niye? Adamın amacı ev sahibi olmak.
[46:53] Ayrıca kirasını ödeyemediği zaman otomatikman ben zaten onun sahiplik hakkından düşerek kira bedelini yatırımcıya aktarıyorum. O yüzden yatırımcı da burada mağdur olmamış oluyor ve bir nevi garantili kiracı gibi bir şeye sahip olmuş oluyor. Tüm bunları
[47:07] göz önüne aldığımız zaman yatırımcı çok ciddi bir avantaja sahip olmuş oluyor.
[47:11] Çok eee likit kalmış oluyor, esnek kalmış oluyor ve sepetini genişletebilmiş oluyor. Vatandaş da yine esnek ödeme yöntemleriyle kendini daha rahat hissedebilmiş oluyor. Peki risk ve gider paylaşımı nasıl oluyor? Sonuçta
[47:25] atıyorum %50'sine ben sahibim. %50'sine de yatırımcı havuzu sahip. E o zaman buradaki evin başına bir şey geldiğinde veya onarım tadilatta veya geliştirmede nasıl bu yönetiliyor?
[47:37] Bunu isterseniz inceleyelim. Şimdi tadilat onarım işte cam balkon yaptıracağım. İşte ben gömme dolap yaptıracağım. Bilmem işte evin şurasına şöyle tadilatlar işte mutfağı değiştireceğim vesaire gibi şeyler aslında vatandaşın kendi isteği değil
[47:50] mi? Vatandaş da günün sonunda eee burada hem ev sahibi hem kiracı statüsünde ama kendi isteğiyle bir şey yaptırmak istediği için ve kendisi de sahip olduğu için yatırımcıdan sadece bu noktada izin alacak. Diyecek ki, "E ben böyle bir
[48:02] geliştirme yapmak istiyorum. Örneğin can balkon yapmak istiyorum. Sakınca var mı?
[48:06] Zaten yatırımcıların çok umrunda olacak bir şey değil." Eee yok. O zaman parasını da tamamen yatırımcı ödeyerek bu tarz geliştirmeleri yapabilir. Ha ama başka bir şey oldu mesela. Ne oldu? evin başına bir durum geldi. Atıyorum işte
[48:17] eee su borusu patladı. Tamamen vatandaşın herhangi bir suçu, kusuru olmadan kendi kendine gelişen bir durum oldu. E bu durumda herkes sahipliği oranında bu arızayı veya bu maliyeti
[48:30] ödeyerek gidermek zorunda. %50 isek işte atıyorum 100.000 lir da bunun masrafı çıktıysa tabii burada vatandaş suçlu olmamak kaydıyla kendiliğinden bu tarz arsalar gelişebiliyor. O zaman 50.000 lirasını vatandaş ödeyecek, 50.000
[48:42] lirasında yatırımcı ödeyecek. Neden?
[48:44] Herkes kendi sahipliği oranında bu riske ve bu zarara da katlanmak zorunda. Çünkü İslam fıkh da bu şekilde konumlandırılmış vaziyette. E bu tarz risklere katılmak istemiyorsak da anlaşırsak eğer vatandaş ve yatırımcı
[48:58] derler ki biz bir tekafül fonuna da girelim. Sonuçta tekafül sigorta fonunda da bulunalım. Bu tarz bir durum olduğu zaman en azından oradan biz bu giderleri karşılayabiliriz derler. O zaman da tabii ki tekafül fonuna da kendi
[49:12] rızalarıyla girebilirler ve bu tarz riskler de tekafül fonundan karşılanmış olur. Peki aydat ödemesi nasıl olacak? E normalde kiracı ödüyor aidatı. Hani evin %100 sahipliği yatırımcıda olmasına rağmen normal klasik kiralamada aydatı
[49:26] kim ödüyor? Kiracı ödüyor. Bu dur bu burada da aynı. Bu sistemde de aynı. E çünkü aydat kiracının ödemesi gereken bir şey olduğundan dolayı burada vatandaş aslında kiracı mahiyetinde olduğu için aydatı da yani evin içinde
[49:39] oturan kişi aslında aydatı öder. Neden?
[49:41] Çünkü tasarruftan dolayı oradaki kullanım tasarrufu ona ait olduğundan dolayı ve bu aidat maliyeti tamamen kullanım tasarrufundan ortaya çıktığından dolayı onun ödemesi gerekiyor. Peki bu aracı şirket, fintech şirketi dediğimiz şirket nereden para
[49:55] kazanacak? Şu yöntemlerden para kazanacak. eee bir kere kira yönetim komisyonu olacak. Yani vatandaş her ay yatırımcı havuzuna ödediği kira bedelinden küçük bir komisyon alır. Yani her ay ödenen kiralardan küçük komisyon
[50:07] alır. Mesela 21.600 kira varsa %1'i 216 lira platformun operasyonel gideri. Yani organizasyon ücreti gibi düşünebiliriz.
[50:14] Eee bunu ama her ay kiradan küçük bir miktar eee şeye gidiyor. Fintech şirketine gidiyor. Aktivasyon bedeli dediğimiz bir şey var. Sürecin en başında işte er raporların hazırlanması, mülkün tokenize edilmesi, işte hukuki
[50:26] sözleşmelerin blockchain üzerine yazılması vesaire tüm bu organizasyon yaptığı için bir nevi organizasyon ücreti adı altında bir bedel alınır. Bu yüzde işte tamamen anlaşmaya bağlı olarak %1 2 3 5 neyse belirlenir.
[50:38] Transfer ücreti yatırımcılar tokenlerinden nakta dönmek istediklerinde bu hisseleri platform içindeki diğer yatırımcılarına devrettiklerinde işlem üzerinden küçük bir transfer ücreti alınır. İkili de sağlama hizmeti karşılığıdır. Yani
[50:48] yatırımcılar ben çıkıyorum kardeşim var mı benim tokenimi alan diye hani sorar demiştik ya. O tarz durumlarda devir gerçekleştiği zaman oradan da bir küçük komisyon alıyor. Öne çıkarılan projeler, reklamlar yani inşaat şirketleri e bu
[50:59] platforma reklam verebilirler. Sonuçta bu bir web sitesi, web platform olacak.
[51:03] tüm buralardan takip edilebilecek veya işte bunun acenteleri gibi şeyler de olabilir. Oralara da reklam verebilir.
[51:09] İnşaat şirketleri, inşaat projeleri, gayrimenkul geliştirici, stoklarındaki konutları hızlıca eritmek, yatırımcı havuzuna sunmak için platforma reklam verebilir. Sonuçta yatırımcılar bu evleri satın alıp vatandaşlara bu sistem
[51:19] üzerinden sunuyorlar ya. E o yüzden böyle inşaat şirketlerinin vereceği reklamlardan da yine Fintech şirketi gelir elde edebilecektir.
[51:28] Bir de tekül fon yönetiminde eee fon havzundan yıllık bir yönetim ücreti e alınacak. Bu şekilde Fintech şirketinin gelir kalemlerini de söyleyebiliriz.
[51:38] Peki burada şu akıllara gelecektir.
[51:42] Tamam güzel söyledin ama bu sistem sonsuza kadar da gidemez. Mesela vatandaş bekletir. Atıyorum işte %95'ten sonra kirası ne kadar olacak? 100 lira olacak değil mi? Mesela 100 lira kira ödüyor olacak. Çünkü çoğuna sahip olmuş
[51:55] oluyor. %95 sahip %5 de yatırımcılar. O saatten sonra %100'ne sahip olmak için ekstra çaba sarf etmez. Neden bunu yapsın? Yani bunu ona ne motive edecek gibi sorular akla gelebilir. E burada da
[52:09] birkaç cevap verebiliriz. Bir vatandaş %100'üne sahip olmak ister. Çünkü tüm tapunun kendisine geçip artık kimseye bağımlı eee olmak istemeyecektir. Öyle olmasa bile biz sür şarj denilen bir mekanizma eee işleteceğiz. O da şu
[52:21] şekilde oluyor. 120 ay vade olduğunu düşünelim. Bunun bir yarısında yani 60 ayda bir de 120 ayda kontrol noktaları belirlenir. Yani vadenin hem ortasında hem de sonunda
[52:36] kontrol eee hedef noktaları belirlenir.
[52:38] Bu kontrol noktalarındaki amaç şudur.
[52:42] Şimdi %20 ile başladık. Vatandaş yukarıdaki örnekte amaç %100'e gitmekte yani %80'lik kısmı 120 ayda bitirmek zorunda, değil mi? O zaman yarısında %40'ını bitirmek zorundaydı. %20'de kendini var. Yani %60'a ulaşmak zorunda.
[52:55] 120 ay da kaça ulaşmak zorunda? %100'e ulaşmak zorunda.
[53:00] Burada bu kontrol noktalarında buna bakarız. Yani sistem der ki vatandaş sen 60 aya geldin ama %60 sahipliğe ulaşabildin mi? Sonuçta yani tutarlı gitmen lazım. 120 ayda bitirmeyi hedefledin. Çok da gevşek davranmaman lazım. davranırsan çünkü sistem sonsuza
[53:15] kadar gidebilir dediğiniz gibi. Yani 120 ay değil 200 ay, 300 ay, 500 ay hatta sonsuza kadar %3 sahipliği vatandaş almak istemeyebilir. Mesela zorlayamıyoruz ya. O zaman suaraj mekanizmasında şu devreye giriyor.
[53:26] Kontrol noktasında sen eee yüzde kaç sahipsin vatandaş? Eğer atıyorum %50 sahipsin, %10 gerisindesin. O zaman
[53:38] sistem diyor ki sen %10 geri olduğun için %10'luk eski tokenlerini artık pahalı
[53:51] olarak satın alabileceğin.
[53:55] Ya bu ne demek? Şu demek. Sen normalde %60'a gelmen lazımdı ama %50'ye geldin.
[53:59] Yani biraz gevşek davranmışsın.
[54:01] hedeflerinin gerisindesin. %10 bir sapma payın var. %10'luk yani 100 token olmuş oluyor. 1000 tokenden hesap edersek bizim sistemimiz için 100 tokeni sen artık daha pahalı satın alacaksın. Çünkü o arada almadığın 100 tokeni normalde
[54:15] hedefine ulaşmak için almadığın 100 tokeni artık daha pahalıya satın alacaksın. E ne kadar pahalıya satın alacaksın? O da baştan belirlenen bir sürşarj oranı var. Şöyle yapalım.
[54:27] baştan belirlenir sözleşmede. Örneğin işte %10 daha pahalı alacak mesela 5.000 liraya eee bir tokenin fiyatı eee artık 100 tane tokeni sen e %10 daha pahalı alacaksın çünkü hedefine ulaşamadın. Ya
[54:42] da 120 aya geldin. Atıyorum eee kaçtasın? %95'tesin.
[54:49] Ne oldu? İşte 50 tane token eksik. O zaman o tokenleri %10 sen daha pahalı alacaksın. Bu neyi sağlayacak? Vatandaş hedefi tutturmak için çaba gösterecek.
[54:59] Çünkü bilecek ki ben hedefi tutturmadığım zaman yolun yarısında veya vadenin sonunda eğer mesela buranın %60 olduğunu düşünelim.
[55:08] Çok gerisinde kalsın vadenin sonunda. O zaman %40'lık yani eee bir tokeni çok eee %10 pahalıdan almış olacak. Bu da ev yatırımını çok pahalıya getirmiş olacak vatandaşın. O yüzden bu açığı mümkün olduğunca minimum tutmaya ve bir an önce
[55:22] de kapatmaya çalışacaktır. Çünkü ben baştan sürsar sürşarj mekanizması belirliyorum ve bunu yıllık belirliyordum. Yani işte 1ci yıl yani 1 yıl uzadı diyelim %10 işte 2 yıl uzadı
[55:35] %15 gibi baştan belirleyebiliyorum.
[55:38] Bakın sonradan değil her şey baştan belli. Yani tüm fiyatlar baştan belli.
[55:41] Dolayısıyla benim 120 ay değil de hedefim 120 ay ama 150 ayda ödeyeceğim token fiyatı da belli mi? belli yani hepsi baştan belli olduğu için tıkan bu bir problem teşkil etmiyor. Sonradan artırılan, sonradan koyulan şeyler,
[55:53] faizler gibi şeyler değil bunlar. Baştan vadeli satış usulü. Kardeşim şu kadar ayda ödersem bu, bu kadar ayda ödersen bu. Sadece hedefimi arttığı, hedefimi geçtiği zaman ben artık biraz agresif fiyat artırımla başlıyorum ki hedefi
[56:07] tutturmak için vatandaş e çaba sarf edebilsin. Ama tabii burada şu şarj sadece açık olan miktara ayarlanır.
[56:14] Mesela burada %10 açık vardı ya. O %10'luk kısım için bu geçerli. Geri kalan tokenler yine belirlenen normal fiyattan alınmaya devam eder. Yani burada vatandaş sadece almadığı açık kalan tokenler için eee cezalı fiyat öder. Onun dışındaki tokenler için
[56:28] normal fiyattan ödemeye devam eder. Peki bu fazla verilen miktar yatırımcıya mı gider? Hayır. Onu da yazalım.
[56:38] Şu şarj fazlası zekat, tekafül, yardım fonuna gider. Aynı şeydeki gibi, katılım bankalarındaki gibi. Mesela orada gecikme cezası ödediğiniz zaman ne
[56:53] oluyordu? Gecikme cezasını bankanın alması fıkına uygun olmadığı için bu zekat, tekaf veya yardım fonuna gidiyordu. Burada da normalde yatırımcı bunu alabilir baştan sözleşmede belirlediği için. Ama bu sefer de yatırımcı eee şöyle bir hileye
[57:05] başvurabilir. Vatandaşın gecikmesi için çeşitli oyunlar yapabilir. Değil mi?
[57:10] İşte tokenini satmaz, bir şeyler yapmaya çalışır falan. O yüzden yatırımcıya gitmiyor bir miktar. Yani bu yatırımcı yine normal alacağı token fiyatını alıyor. Bu fazlalık zekat tekül ve yardım fonuna gitmiş oluyor. Yani
[57:23] yatırımcıya herhangi bir bunun faydası yok. O yüzden yatırımcı vatandaşın geç kalmasını eee sağlayacak ekasyona sahip değil. Ek şeyler, ek hilelere başvurmayacak. Niye?
[57:34] O para zaten kendisine gelmeyeceğini biliyor. O yüzden vatandaş normal zamanında ödemesi aslında yatırımcı için çok daha iyi bir şey haline gelmiş oluyor. Tabii bu şu zaman geçerli.
[57:46] Normalde biz ne demiştik? İstediği an vatandaş sahiplik hakkını artırabilir.
[57:50] Bu durumda yani yatırımcının ona tokeni satması lazım. Burada gerçek sahiplik olduğu için İslam'da da ben malımı zorla satmak zorunda mıyım? Değilim. O zaman yatırımcı mesela şey diyebilir ya ben bu ay tokenlerimi satmak istemiyorum. Ya
[58:03] normalde niye desin bunu? Tabii ki eee amacı yatırım yapmaz, yatırımcı olmak, işte tokenlerini satmak, buradan para kazanmak ama sonuçta kendi malı değil mi yani diyebilir. O zaman eee onun tokenleri satılmıyor. Ya vatandaş da
[58:15] diyelim ki tüm yatırımcılar tokenlerini satmama kararı aldı. Varsayalım.
[58:19] Vatandaş bu sefer eee alacak token bulamıyor o ay. O zaman ne oluyor?
[58:23] Durduk yere şürşarj ödemek zorunda kalacak. Niye? Hedeflerinin gerisinde kaldı. Neden kaldı? Ama yatırımcı satmadığı için. Ha o zaman sürüşar mekanizması işlemez. Yani ona da şunu diyelim.
[58:36] Yatırımcı satmamışsa ondan mesul değildir. Yani o zaman sürçarjı eee ödemez. Neden? Çünkü kendisinin bir suçu yok ki. Hedefini tutturamamasının sebebi normalde parayı ayırmıştı.
[58:49] Yatırımcı ben satmam dedi o ay. O yüzden alamamıştı. O yüzden hedefin gerisinde kaldı. O zaman e yatırımcı bundan mesul değil. Sürşarj uygulaması. Ha o zaman akılara şu geliyor ya yatırımcının da satmamasını engelleyen. Şimdi burada ne
[59:02] dedik? Vatandaşın [homurdanır] hedefini tutturması için bir mekanizma yapmıştık.
[59:07] O zaman yatırımcının da satmamasını engelleyecek. Sonuçta yatırımcıya ben satmıyorum satmıyorum işte bu noktada kalıyorum diye diretmesini engelleyici bazı önlemler almamız gerekebilir. Onlar nelerdir? Ona gelmeden bir de şunu
[59:19] belirteyim. Burada şuşar mekanizmasını engelleyen şeylerden bir tanesi de işte İstanbul'da dedik ya borçluyu e bazı mücbir sebeplerinden dolayı zorlayamayız. Burada mücbir sebep varsa nedir? İşte işsizlik, belgelenmiş
[59:31] hastalık ve benzeri mücbir sebepleri varsa o yüzden ben kardeşim eee artırmadım.
[59:38] Normalde tabii ki artırırdım diyorsa tabii ki o zaman da sürşarj mekanizması uygulanmıyor. Çünkü İslam fıkında da olması gereken şey bu. Şimdi peki eee yatırımcıyı satmaması için engelleyici
[59:51] motivasyon nedir? Şimdi burada şu var.
[59:53] Atıyorum bu ay vatandaş dedi ki ya ben işte eee 5 token alacağım işte ne kadar yapıyor? 30.000 L olsun. Yatırımcılar bana 5 tokeni satın. İşte burada kaç
[1:00:07] yatırımcı var? Atıyorum 50 yatırımcı var ya bir tanesi, iki tanesi, 3 tanesi 10.
[1:00:11] eee 5 token satabilecek kadar burada satıcı varsa yatırımcıların hiçbirine bu ek ceza ya da sürşarj uygulanmaz.
[1:00:20] Yani onu demotive edici bir şey yok.
[1:00:21] Çünkü vatandaş almak istediği kadar alabilmiş. Ha A yatırımcısından almış olsun, ha B yatırımcısından, ha C yatırımcısın. Sonuçta hedeflediği token, almak istediği, sahiplik olmak istediği kadar tokeni yatırımcılar satabilmiş. Bu
[1:00:32] durumda herhangi bir ceza yok. Ama diyelim ki vatandaş 5 token istedi.
[1:00:36] Orada eee yatırımcı tarafından satmak istemeyenler var. O yüzden 3 token sadece satan çıktı. İki token eksik.
[1:00:44] Yani ik token satan ee 5 token almak isterken 3 token alabildi vatandaş veya 0 token alabildi. Yani eksik almak istediği kadar alamadığı durum olduğu zaman sadece bu sefer eee yatırımcıya bir ceza uygulanır. Orada da kira
[1:00:57] gelirinden kesinti meydana gelir. Bu da yalnızca karşılanmayan pay eee üzerinden yani iki token karşılanamadıysa iki tokenin sahip olduğu kira getirisi atıyorum 1.000 liraysa onun üzerinden
[1:01:10] işte baştan sözleşmede belirlenen %20 olur, %25 olur o kadarlık bir kesinti uygulanır. Bu da ne yapar? Yatırımcının payını satmasını, durdurmasını engeller.
[1:01:21] Yani sürekli satmak ister. Neden? Çünkü satmadığı zaman satmadığı tokenler için ileride kira gelirinden bir kesinti meydana gelecek. O yüzden bunu istemez.
[1:01:30] Eee, vatandaş almak istedikçe yatırımcı da satmak ister. Bu ceza da vatandaşa gelmez. Örneği veriyorum işte iki token satmıştı. E 250 lira ceza uygulandı diyelim. Vatandaş 250 lira daha az kira ödemesi gerekiyor. Ama normalde vatandaş
[1:01:44] aynı kirayı öder. O 250 lira yine buradaki gibi eee işte yat zekat, tekafül, yardım fonuna gider. Yani her iki taraftan da işte vatandaşlar kesilen sürşarj veya yatırımcı tarafından kesilen e kira gelir kesintisi ikisi de
[1:01:59] iki tarafa da gitmez. zeka, tekabül yardım fonuna gelir. Böyle olduğu zaman da e birinin satıp satmamasından diğeri bir avantaj elde edemeyeceğinden dolayı e bununla ilgilenmez ve bunun için karşı tarafı zor duruma düşecek bir hileye
[1:02:12] veya bir çabaya girmez. Bu da eee oyun teorisi gereği neş dengesini tutturabilmemizi sağlar. Bu mekanizma sayesinde de çok uzun sürmeden hedef aya ulaşınca veya birazcık geçince çok uzamadan işler vatandaş %100 sahipliğe
[1:02:27] ulaşabilmiş olur. Sistem de bu şekilde kapanır. Yatırımcılar paylarını satmış olur. Vatandaş %100 sahipliğini almış olur. Artık daha sonra yatırımcılar eee yeni evlere, yeni farklı şeylere sistem bu şekilde içeride bir sürü ev olaraktan
[1:02:38] devam etmiş olur. Bir diğer e akla gelebilecek soru şudur. Şimdi ben işte vatandaş olarak 10 token almak istiyorum. E ama tamam da burada yatırımcı olarak 50 kişi var. Ben hangi
[1:02:52] 50 kişinin 10 tokenini alacağım değil mi? 10 kişiden birer token alabilirim en iyi ihtimalle en iyi şekilde dağıtabilecek olsam da. Bu nasıl belirleniyor? Bu tamamen kura ile belirleniyor. Yani e kura çekiyorum 10 token kim çıkarsa onun tokenlerini
[1:03:06] vatandaşa satmış oluyoruz. Burada tabii ki şu var. Yatırımcı artıramaz ama indirim yapabilir. Yani yatırımcı şunu diyebilir. Ben kurayla şimdi sat diyelim ki paraya ihtiyacı
[1:03:20] var. 10 token de kendisinin var.
[1:03:22] Yatırımcının hızlı çıkmak istiyor. Token fiyatı diyelim ki işte yine örneğimizden olsun 7.000 L olsun token fiyatı. Bu sefer diyor ki mesela ben işte 65.500'den satayım. Benim 10 tokenimi de al. O zaman ne oluyor? sistem en ucuz
[1:03:36] fiyat veren yatırımcının tokenlerinden alabiliyor. Tabii yatırımcılar indirim yapması istisna bir durum olarak düşünüyorum ben. Çünkü neden indirim yapsın? Likitte geçmek için, daha hızlı satmak için bir nedeni olmuştur. O
[1:03:48] yüzden indirim yapmıştır. Normalde indirim yapmasına gerek yok. Sistem zaten eee kura hepsinden eşit derecede ala ala ala ala yatırımcılardan vatandaşa doğru payı devredecek.
[1:03:58] Normalde indirim yapması için bir sebep yok ama böyle [homurdanır] bir mekanizma da var. eğer indirim yaparsa onun indirimli fiyatın 10 tokeninden satın alır. Bu da hem de vatandaşın işine gelmiş olur. Ama öteki türlü de kura
[1:04:09] yöntemiyle eee hangi yatırımcının tokeninden vatandaşın sahipliğine geçeceği belirleniyor. Şimdi bu sistemin bankaya göre avantajı ne oldu?
[1:04:23] Yani bu katılım bankası da olabilir. Eee bankadan kastım illa normal banka olmak zorunda değil. Eee, bankaya göre avantajı şu oldu.
[1:04:32] Bankalar para yaratırlar, kaydı para yaratırlar.
[1:04:40] Ribalı yani faizli veya kar paylı neyse artık sen ona ne dersin? Bu şekilde para yaratırlar. Dolayısıyla piyasada para miktarı artmış olur.
[1:04:52] Bu neye sebep olur? enflasyona sebep olur.
[1:04:56] Yani piyasada para miktarı artarsa ne olur? Enflasyon [homurdanır] olur. Değil mi? Günümüzde ev çok pahalı, arabalar da pahalı. Bu tarz büyük yüksek fiyatlı kalemler banka kredisiyle satın alındığı
[1:05:10] için bu çok ciddi bankaların para basmasına neden oluyor. Bankalar para bastıkça da piyasada enflasyonun artmasına sebep oluyor. Bu enflasyon sadece yine o evin fiyatının artması veya o arabanın fiyatının artmasına neden olmuyor. Mesela faizler düştüğünde
[1:05:22] ne oluyor? Bankalar daha çok kredi veriyor, değil mi? Daha çok çünkü kişi kredi talebinde bulunuyor. Her kredi verdiğinde de para yaratılmış oluyor.
[1:05:27] Para yaratılınca enflasyon artıyor.
[1:05:29] Enflasyonunca evlerin, arabaların veya diğer her şeyin, tüm malların, hizmetlerin fiyatı artıyor. Değil mi?
[1:05:34] Yani ben normalde sıradan vatandaşım. Ev de almıyorum, araba da almıyorum. Sırf bu mekanizmadan dolayı birileri ev alıyor, araba alıyor diye banka kredisi vasıtasıyla ben bundan negatif etkileniyorum. Neden? Bu benim alacağım
[1:05:45] domatesin, patatesin fiyatını da artırıyor enflasyona sebep olduğu için.
[1:05:48] Böyle bir kötü mekanizma var. Bunu diğer videolarda da zaten anlatıyoruz.
[1:05:53] Bu sistemde nasıl? Bizim sistemimizde yeni para yaratımı yok, değil mi?
[1:05:59] Herhangi bir para yaratımı var mı? Yok.
[1:06:01] Nasıl sağlanıyor para? Yatırımcıların mevcut tasarruflarından.
[1:06:09] Yani para yatırımcıların mevcut tasarruflarından sağlanıyor. Zaten hal böyle olunca yeni para yaratmıyorum.
[1:06:14] Yeni para yaratmadığım zaman ne oluyor?
[1:06:16] Enflasyona yol açmıyor.
[1:06:20] E öyle olunca ne oluyor?
[1:06:22] Fiyatlar şişmiyor.
[1:06:25] Uzun dönem için ne oluyor? E ben burada evle arabayla ilgisi olmayan vatandaş olarak benim patatesimi, domatesimin fiyatı sen ev alacaksın, araba alacaksın, bankada sana kredi verecek diye boşu boşuna pahalmamış oluyor. Ben
[1:06:36] patates domatesimi normal fiyatlardan yemiş oluyorum. Sistemin vergide bize sağladığı en büyük avantajlardan bir tanesi bu. Çünkü mevcut tasarruf sahiplerinden gerçek bir aracı kurumu olarak vatandaşa eee transferini sağlamış oluyoruz. herhangi bir para
[1:06:51] yaratımı da söz konusu olmamış oluyor.
[1:06:53] Şimdi bunu bir örnek üzerinden de e simülasyonlu, geçmişe yönelik simülasyonlu yapalım isterseniz. Mesela 2007-216 yani istikrarı enflasyon döneminde nasıl olur? Bir de yüksek enflasyon döneminde nasıl olur? Bankaya veya evim sistemlerine göre veya
[1:07:06] vatandaşın durumu ne olur? Yatırımcının durumu ne olur? Bunları inceleyelim.
[1:07:10] İşte 100 m² eee bir konut 2006 yılında ortalama 100.000 lira değerinde satılabiliyormuş ve 2016 yılına gelindiği zaman 10 yıllık bir krediyle satılabildiğini düşünüyoruz. Yani standart 10 yıllık konut kredisi olduğunu düşünüyorum.
[1:07:23] 2006'dan 2016 yılına geldiğimiz zaman eee konut fiyatı aşağı yukarı 245.000 civarına aynı konut eee baktığımız zaman 245.000 civarlarına gelmiş. Yani nominal olarak ya 2,45 kat artmış. E tüfeğe
[1:07:35] baktığımız zaman birikimli tüfe 2,18 kat. Reel konut değerlenmesi %12 civarında. Yani reel konut değerlenmiş.
[1:07:42] Neden? Çünkü tüfeğe göre daha fazla artmış. Şimdi ben peşinat %20 veriyorum, değil mi? 20.000 L veriyorum peşinatımı.
[1:07:50] Konutumu e alıyorum. 80.000 lir da faize gireceğim. Kira çarpanım da 6,5 işte 1.40 o civarlarda banka kredisi o zamanlar 1.40 civarındaymış. 120 ay yani aylık 1380 lir sabit taksitle evimi
[1:08:03] almaya başlıyorum. Bizim modelde de aynı şekilde ben sanki bankadan almış gibi aylık 1380 liralık hem kira hem de token alımı yaparsam mesela ne demişim? 4.
[1:08:14] Şimdi böyle bir durumda yıl yıl seyire bakalım. Normalde bankaya hep fix 1380 lira ödeyecektim. Çünkü taksitim 10 yıl boyunca değişmez. Bankada bellidir. Her aynı taksit öderim. Burada da benim modelimde de sanki bankaya her ay 1380
[1:08:27] ödüyormuşum gibi yapacağım. Yani işte bunun birazı da kira ödememe gidecek.
[1:08:31] biraz da yeni token alımıma yani sahipliğimi artırmaya gidecek. Örneğin mesela 2008'de işte 386 kira ödüyorum.
[1:08:37] 994 yine 1380 ödemiyorum. Yani ben de 1380 ödeyeceğim. Banka için 1380 ödeyim.
[1:08:42] Bakalım karşılaştıracağız. Sahiplik oranım her geçen yıl giderek artıyor.
[1:08:45] Kira kira miktarım her geçen gün düşüyor yıl. Çünkü neden? Eee sahiplik oranım arttığı için daha fazla token alabiliyorum. Ve böyle geldiğimiz noktada ben aslında bankaya göre eee 1
[1:08:58] bu5 yıl falan daha erken sistemi bitirmiş oluyorum. tamamen aynı taksite ödeyerek bir kere daha erken bitirebiliyorum. Neden? Demek ki daha avantajlı olduğum için kümülatif ödemeye baktığımız zaman totalde eee benim modelimde nominal olarak işte 160.000
[1:09:12] civarında bir ödeme yapıyorum. Re'e enflasyondan arındırdığımıza baktığımız zaman 122. Bankaya nominal 185 yapıyorum. Reale'de de 135. Görüldüğü gibi eee bankaya göre oldukça avantajlıyım vatandaş açısından. Bu
[1:09:25] düşük enflasyon, istikrarlı enflasyon dönemleri için aslında bankaya göre vatandaşın avantajlı olduğunu gösteriyor. E ve daha erken 10 yıldan daha önce aynı miktar ödememe rağmen ev sahibi olabildiğimi gösteriyor. Peki yatırımcı tarafında durum ne?
[1:09:39] Yatırımcıya bakalım. 80.000 lile başlamıştı. Neden? 100.000 liraydı evin fiyatı ve %20'sini vatandaş almıştı.
[1:09:45] %80'ini yatırımcı almıştı. kira gelirleri oldu, token satış hasılatı oldu. Eee ve toplam reel getirisi %27,5 oldu. Yani reel olarak yıllık %7 civarında bir getiriye sahip olmuş oldu.
[1:10:00] Bu da mevduat getirisine göre yani parasını faize koymuş olsaydı ona göre tam 5 kat daha fazla gelir elde ettiği anlamına geliyor. Yani vatandaş için de çok avantajlı olmuş oldu, yatırımcı için
[1:10:11] de çok avantajlı bir durum olmuş oldu.
[1:10:15] Her iki tarafın da mutlu olduğu bir sistem. Peki aynı sistemi bir de yüksek enflasyon döneminde deneyelim. Çünkü eee o da önemli bizim için. Şimdi bu örnekte de 2016'dan işte 2025'e 2.26'ya kadar
[1:10:28] yine 10 yıllık dönemi. Yani bu dönemde olay ne? Türkiye çok şiddetli bir enflasyon şoku geçirmiş oldu. Çok ciddi bir şekilde faizler yükseldi, enflasyonlar yükseldi. Böyle bir şok döneminde bizim model nasıl performans gösteriyor? Ona bakacağız. 2016 yılında
[1:10:43] yine 245.000 civarında konut alabiliyormuşuz. 2025 yılına geldiğimizde aynı konutun 4.134.000 olduğunu görüyoruz. Yani ne kadar bir enflasyon olduğunu burada görebiliyoruz.
[1:10:53] Yani 17 kat konutun fiyatı artmış enflasyon vasıtasıyla. TÜFE'ye baktığımız zaman 13 kat. Yani bir şok dönemi bu. Bakıldığı zaman konut %30 değerlenmiş zaten. Reel olarak değerlenmiş. Şimdi ben [homurdanır] peş inat sisteme girdim. Yine %20 peş inatla
[1:11:08] 49.000 işte kira çarpanım 6. E bankaya da %1 faizle o zamanlar girebiliyormuşum. E ve 120 ay taksit yaptığım zaman fix olarak taksit derlerim 2812 lira. Yine ben aynı simülasyonu çalıştırdığım zaman bankaya
[1:11:20] 2812 lira taksit ödermiş gibi kendi modelimde kira ve tokenlerimi ödeyerek sahipliğimi artırmaya çalışacağım. Bu noktada şununla karşılaşıyorum. 2022 yılına geldiğimde %58 sahipliğe geldiğimde artık param yetmiyor. Yani
[1:11:32] 2000 eee 812 lira artık benim eee modelimi devam ettiremiyorum. Çünkü kiramı bile ödemeye yetmiyor. Enflasyon oranında da kiram arttığı için artık bu para benim kiramı ödemeye bile yetmiyor.
[1:11:43] Çünkü enflasyon o kadar arttı ki o yüzden mecburen ödeyeceğim taksitleri fazlalaştırıyorum ve 2026'ya kadar 10 yıl içerisinde daha fazla taksit ödeyerek bitirmeye çalışıyorum. Benim modelimi bu şekilde yapabildim. Çünkü 91
[1:11:54] ayda duvara tostluyorum artık. Yani eee kiram e banka taksitinden daha fazla olmuş oluyor. İşte şok dönemlerinde maalesef eee bu sistem eee bu tarz dezavantajlara sahip. Dolayısıyla
[1:12:07] kümülatif ödeme 10 yıl sonunda bakıyorum ben işte 700.000 L civarında kümülatif ödemişim. Reel olarak 250.000 ödemişim.
[1:12:13] Banka ise reel olarak 215.000 ödemiş.
[1:12:16] Yani burada banka gerçekten 1,8 kat reel olarak e yani aslında %16,5 daha fazla ödemişim. Dolayısıyla şimdi burada tabii %100'e ulaşamamış oldum. 10 yıl süremde olduğu için %71'de kaldım.
[1:12:30] Ona rağmen daha fazla para ödemiş oldum.
[1:12:32] Yani daha %100'e bile ulaşamadım ama daha fazla para ödemiş oldum. Peki %100'e ulaşsaydım nasıl olurdu? O zaman baştan 2812 değil de enflasyona göre daha fazla bütçemden cebimden vererekten 10 yılda bitirmeye çalışacağım. Eee öyle
[1:12:45] yaptığımızda ise eee bakıldığı zaman 300.000 L bizim modelde reel ödeme yapıyorum. Bankada ise 212.000 000 yani çok ciddi bir eee neredeyse %50'ye yakın diyebileceğimiz bir fark söz konusu
[1:12:58] olmuş oluyor. Eee buradan da şunu anlamamız gerekiyor. Yüksek enflasyon dönemlerinde, şok dönemlerinde, anomali dönemlerinde zaten bankada verdiği krediden aslında zarar etmiş oluyor.
[1:13:10] Çünkü e reel olarak daha az para almış oluyor. Bu zararı banka hiçbir zaman zarar etmeyeceği için yeni vereceği kredilerde ek faiz olarak istediğinden dolayı ve banka aslında para yaratabilme kabiliyetine sahip olabildiğinden dolayı
[1:13:22] banka bu kadar bu zararı üstlenmiyor.
[1:13:24] Bunu yine eee para yaratma mekanizmasıyla, enflasyon vasıtasıyla vatandaşa aktarmış oluyor. Yani buradaki zararı aslında banka kendisi karşılamıyor. Vatandaşa sirayet ettirmiş oluyor. Bu kötü bir sistem. Bizim sistemimizin avantajı işe şu. Burada ben
[1:13:38] evet vatandaş olarak daha fazla bu enflasyondan dolayı kira ödemiş oluyorum. İşte token fiyatı ödemiş oluyorum ve daha fazla günün sonunda cebimden para çıkmış oluyor. Ama bu en azından ülkede enflasyona sebep olmuyor.
[1:13:51] Ya da burada olaylardan bağımsız vatandaşın domates, patates alırken onların fiyatını artırmaya sebep olmuyor. Yani burada adaletli bir sistem söz konusu. Bir de işe ters tarafından bakmamız lazım. Bizim bu enflasyon nasıl
[1:14:04] oldu? Türkiye'de bu o dönem enflasyon nasıl oldu? Kredi genişlemesi oldu değil mi? Yani çok fazla faizler düştüğü için çok ciddi krediler verildi. Çok ciddi krediler aldı. Krediyi nasıl alıyor demiştik? Eee, ribalı kaydı paraya
[1:14:14] yaratarak bankalar veriyor demiştik. E o da piyasada para miktarını arttırdığı için enflasyona sebep oluyor. Ne oldu?
[1:14:19] 069'dan krediler verildi mesela. Bu emlak fiyatlarının, ev fiyatlarının şişmesine sebep oldu. Yani aslında birbirini besleyen bir mekanizma burada söz konusu oldu. Birbirlerini beslediler. Kredi verildikçe emlak fiyatı şişti. Emlak fiyatı şiştikçe
[1:14:33] kredi aldı. Millet kredi aldıkça emlak fiyatı şişti. Bu birbirini besleyerek eee bir döngüye sebep oldu ve piyasada bu kadar fazla paranın olmasından dolayı da bir genel enflasyona sebep oldu.
[1:14:43] Aslında bunun olmasının sebeplerinden bir tanesi buydu. Bizim sistemimizde ne oluyor? Bu tarz bir para genişlemesine sebebiyet vermeyeceği için mevcuttaki kişilerin tasarruflarından zaten bu finansman karşılanacağı için çok daha
[1:14:57] dengeli ilerleyecek. Yani bugün azalan müşareke yöntemiyle atıyorum Türkiye'de evlerin %80'i 90'ı alınmaya başladığı anda emlak balonu diye bir şey olma şansı yok. Neden? Çünkü para yaratma mekanizmasını kırmış oluyorum. Artık
[1:15:10] gerçek yatırımcı tasarruflarından ben finansmanı sağlamış oluyorum. Böyle olduğu zaman bu mekanizma kırılmış oluyor ve balonlaşma veya işte emlak fiyatlarında reel şişme eee gibi şeylerin önüne geçmiş oluyorum. Yani piyasayı da bir nevi regüle etmiş
[1:15:25] oluyorum. Evet. şöyle bir geçmişe yönelik hesap yaptığında normal enflasyon döneminde bankaya göre avantajlı, şok enflasyon döneminde bankaya göre avantajsız görülebiliyor.
[1:15:33] Bu normal. Ama diğer olaylardan ve perspektiften baktığımız zaman da sistem aslında bunun aslında bu tarz anomalilerin olmasını engellemesi bakımından da oldukça faydalı olduğunu
[1:15:47] söyleyebiliriz. Genel olarak sistemimiz bu şekilde. Eee özet geçtim. Daha fazla detayları da var. Aklınıza sorular olursa yorumlara yazabilirsiniz. Bu sisteme genel olarak bir geri bildirim üzerine yorum geliştirilebilecek alanlar
[1:16:02] varsa yorumlarınızı dediğim gibi yazabilirsiniz. Ona göre sistemi biz de güncellemeye çalışabiliriz. Buradaki temel hedefimiz enflasyona yol aşmayacak, para yaratımı yapmayacak.
[1:16:13] Mevcut tasarruf sahiplerinin tasarruflarını piyasaya geri kazandıracak. Böylece paranın dolaşımını piyasada hızlandıracak, birikimlerin daha değerli bir şeye dönüşmesini sağlayacak bir mekanizma ortaya çıkarmakta. Bunu yaparken de hem
[1:16:24] vatandaş kazansın, hem yatırımcı kazansın hem de piyasa kazansın istedik.
[1:16:30] Böyle bir sistem ortaya çıktı.
[1:16:32] Yorumlarınızı bekliyorum. Dinlediğiniz için teşekkür ediyorum. Yeah.