İçeriğe geç

Kök Finans

Bültene katıl

Okuma

Yazılar

Videoların dışında kalan konular, uzun notlar ve değerlendirmeler.

7 yazı

İktisatModern Dönemde Zekât, Borç ve Para. Güncel İçtihat Nasıl Olmalı?Modern borç-para düzeni ve hızla değişen finansal mekanizmalar, klasik fıkhın zekât dengesini derinden sarsmakta; borçla büyüyen holdingleri veya onlarca mülk sahibini kâğıt üzerinde muaf tutarken, helal yoldan ev parası biriktiren dar gelirliyi zekât mükellefi kılan çelişkili bir tablo üretmektedir. Bu çalışma; konutun barınma ihtiyacından çıkıp erimeyen bir servet deposuna dönüştüğü ve tüzel kişiliklerin klasik mülkiyet kalıplarını aştığı günümüz dünyasında zekât fıkhının neden köklü bir güncellemeye muhtaç olduğunu irdeliyor. Zekâtı pasif bir bağış değil, atıl serveti eritip reel üretimi ödüllendiren dinamik bir piyasa mekanizması olarak konumlandırarak; ihtiyaç fazlası konutların değer zekâtına tabi tutulması, borçlarda finanse edilen varlığı gözeten "eşleştirme ilkesi" ve şirketlere özgü yeni bir muhasebe çerçevesi teklif ediyor. Kesin bir fetva iddiasından ziyade derinlikli bir durum tespiti sunan metin, klasik usulün kendi araç setini (Mâlikî mahsubu, nemâ illeti, mâl-ı dımâr) terk etmeden bugünün iktisadi vakıasına dürüstçe tatbik etmeyi amaçlıyor. Nihai hedef ise fakihler, iktisatçılar ve mali müşavirlerin aynı masada buluşacağı, hem fakirin hakkını gözetecek hem de piyasa adaletini sağlayacak kolektif ve güncel bir içtihadın kapısını aralamaktır.Kök Finans30 Eki 2026

İktisatBir Müslüman Hangi İktisadi ve Hukuki Fikirleri Savunmalı? 33 Madde ve DayanaklarıBu metin, İslami ilkelere dayanan adil bir iktisadi ve hukuki düzenin temel ilkelerini 33 maddede bir araya getiren bütüncül bir rehber sunmaktadır. Karşılıksız itibari paraya, faize, kısmi rezerv bankacılığına ve devletin fiyat müdahalelerine karşı çıkarak; arzı sınırlı sağlam parayı, emek ile riske dayalı reel üretimi ve hilesiz serbest piyasayı savunur. Devletin görev alanını adalet, güvenlik ve temel denetimle sınırlandırırken; kamu hizmetleri ve sosyal dayanışmanın vakıflar, kooperatifler ile tekâfül sistemleriyle yürütülmesini öngörür. Hukukta sözleşme serbestisini ve mülkiyet dokunulmazlığını merkeze alarak, merkeziyetçi dayatmalar yerine adil, ahlaki ve dağıtık bir toplumsal yaşam modelini hedefler.Kök Finans29 Eki 2026

İktisatİslâm'da Parayı Devlet mi Basar? İtibari Paranın Meşruiyeti ÜzerineKlasik İslâm fıkhında devletin para basma tekelini haiz olması müstakil bir meşruiyet kaynağı değil, aldatmayı (ğış), tağşişi ve servet kaybını önlemeye dönük koruyucu bir araçtır. Günümüz itibari para sistemi ise faizli kredi genişlemesi ve enflasyonist emisyon yapısıyla ulemânın gözettiği adil ölçü (mi'yar) ve arz disiplini ilkelerini kökten ihlal etmektedir. Dolayısıyla bir paranın şer'î düzlemdeki esas meşruiyeti üzerindeki "devlet mührü"nden değil, içeriğindeki "ayar" ve şeffaflıktan kaynaklanır. Şeklî lafızları aşarak hükmün gerçek illetine odaklanmak, modern finansal düzenin paraya yüklediği gizli maliyetleri ve adaletsizlikleri doğru okumanın zeminini hazırlar.Kök Finans28 Eki 2026

İktisatOsmanlı Para Vakıfları, Bugünkü Banka Faizini Meşrulaştırır mı?Ebussuud Efendi’nin para vakıflarına verdiği cevaz, bugün hem banka faizini meşrulaştırmak hem de Ebussuud’u karalamak için kullanılıyor. Oysa bu fetva “faiz ribâ değildir” demiyor. Altın-gümüş paranın sınırlı dünyasında, tefeci tekeline karşı, kârı hayra dönen ve kadı denetimindeki bir vakıf için verilmiş bir zaruret ve ehven-i şer kararıdır. Para vakfı ancak kasasındaki akçeyi borç verebilirdi ve üçüncü kişileri etkilemezdi. Bugünkü banka ise kredi verirken yoktan para yaratır ve doğan enflasyonla işleme hiç taraf olmayanların refahını da eritir. Bu yüzden iki dönem arasında kıyas yapılamaz. Asıl ders şudur: Ribâyı yasaklayıp kurumsal alternatif kurmazsanız, ihtiyaç ya tefeciye ya hileye akar. Bugün o alternatifi üretmek hepimizin ödevidir.Kök Finans27 Eki 2026

İktisatBorsa İslami mi? Ticari Ortaklık Kılığına Girmiş Bir Kumarhane mi?Borsa, birincil halka arz anı dışında reel üretime sermaye aktarmayan, kazancın üretimden değil, yalnızca fiyat tahminleri ve servet transferinden doğduğu ikincil bir piyasadır. Klasik fıkhın hakiki ortaklık ve ticaret ilkelerinden uzak olan bu yapıda, yüksek frekanslı robotlar(HFT), türev işlemler ve açığa satış gibi mekanizmalar piyasayı sıfır toplamlı bir fiyat bahsine (meysir) ve belirsizliğe (garar) dönüştürmektedir. Katılım endeksleri şirket bilançolarındaki faiz oranlarını sınırlandırsa da, sistemin bizzat kendisinde işleyen bu spekülatif çarkı ortadan kaldırmamaktadır. Dolayısıyla faizden kaçınma gayesiyle borsaya girmek, hakiki bir ticarete ortak olmak değil, kâr-zarar sorumluluğunun ve reel faydanın bulunmadığı fiktif bir oyuna dahil olmaktır.Kök Finans26 Eki 2026

İktisatSömürgecilik Kârsız Mıydı? Serbest Piyasada Kölelik Olmaz mı?Yaygın bir liberteryen iddiaya göre kölelik ve sömürgecilik ekonomik olarak kârsızdı ve Avrupa sömürgecilik sayesinde değil, ona rağmen zenginleşti. Bu yazı, iddianın toplumsal verimlilik ile özel kârlılığı birbirine karıştırdığını gösteriyor. Köle fiyatlarının zirvede olması, köle sahiplerinin ancak tazminatla ya da savaşla ikna olması ve köle ticaretinin ölümlere ve yasaklara rağmen sürmesi, köleliğin sahipleri için son derece kârlı olduğunu kanıtlıyor. Sömürgecilik ise maliyeti halka ve sömürgeye yükleyip kârı dar bir zümreye aktaran bir servet transfer mekanizmasıydı. “Serbest piyasada kölelik olmaz” savunması da bu yüzden çöküyor: Kârsızlık köleliğe karşı bir güvence değildir. Köleliğin sonu sömürünün sonu olmadı, sömürü yalnızca daha verimli ve daha görünmez bir biçime büründü.Kök Finans25 Eki 2026

İktisatDevlet, Vergi ve İslam Üzerine Bir MülahazaBu yazı, “her vergi haksızdır” diyen ancap’lar ile “devlet ne alırsa haklıdır” diyenler arasında üçüncü bir yol öneriyor. İslam, vergi, meks, zekat, gümrük ve devlet özelinde konuyu anlamaya çalışıyoruz.Kök Finans22 Eki 2026