Seri · 02
Şeriat ve Modern Hukuk
Civil law ve common law geleneklerini İslam hukukuyla karşılaştıran; hürriyetler, kölelik ve laiklik gibi tartışmalı başlıkları hukuki açıdan inceleyen seri.
7 bölüm · 7 tanesi yayımlandı
Hukuk1:30:09Laiklik Nedir, Müslümanlıkla Çelişir mi?Laiklik nedir, Müslümanlıkla çelişir mi? Kelimenin kökeninden Avrupa'daki kilise-burjuvazi mücadelesine, Fransız ve Anglosakson modellerinden Tanzimat'tan bugüne Türkiye'ye uzanarak laikliğin özünde yasanın referansının akıldan alınması olduğunu görüyoruz. Nomokrasi olan şeriatla laiklik arasında bu noktada uzlaşmaz bir gerilim vardır.
Hukuk1:32:46Kölelik ve Cariyeliğe Hukuki bir Bakış: Bölüm 2Hür eşte dört sınırı varken cariyede neden sınır yoktur, harem gerçekte neydi, İslam savaş hukuku esire nasıl bakıyordu? Kadı sicilleri, Batılı tarihçilerin gözlemleri, ayet ve hadisler cariyeliğin bir himaye ve hukuk kurumu olduğunu gösteriyor. Modern dünyanın ise bu konuda önce kendi çelişkileriyle yüzleşmesi gerekiyor.
Hukuk1:44:40Kölelik ve Cariyeliğe Hukuki bir Bakış: Bölüm 1İslam'da kölelik ve cariyelik keyfî bir uygulama değil, sınırları çizilmiş hukuki bir kurumdur. Kur'an ve sünnet köleliği yavaş yavaş tasfiye edilecek bir gerçeklik olarak düzenler; fıkıh ise cariyelik akdini nesep, iddet, rıza ve nafaka gibi kurallarla evlilikle aynı sınırlara bağlar. Avret yeri, köle pazarı, şahitlik ve müşterek kölelik gibi tartışmalı iddiaları da fıkıh kaynakları üzerinden değerlendiriyoruz.
Hukuk35:19Neden Şeriat? 21. Yüzyıl İçin Yeni Bir Adalet Manifestosu"Şeriat ve Modern Hukuk" serisinin kapanışında eleştiriden çözüme geçiyoruz. Halifelik, papalık benzeri bir dinî otorite değil, hukuku koymayan siyasi bir yöneticiliktir; bunu İngiliz monarşisi ve Anglikan Kilisesi ile karşılaştırıyor, şeriatın modern hukuktan ileri ilkelerini sıralıyoruz. Varılan sonuç: Örfe dayalı, dinamik ve tüm insanlığa hitap eden yeni bir "adil hukuk" sistemi kurulmalıdır.
Hukuk46:23İslam Hukukunda Hürriyetler: Modern Dünyanın Aradığı ModelKur'an'daki yargılama kıssaları İslam hukukunun adalet anlayışını, çoklu hukuk sistemini ve en çok tartışılan iki konuyu, kölelik ile kadın haklarını anlamak için sağlam bir zemin sunar. Hz. Davud ve Hz. Süleyman'ın davaları misli ceza ile iki tarafı dinleme ilkesini, Yusuf kıssası ise hukuk çoğulculuğunu örnekler. Kölelik ve kadın hakları ancak dönemin sosyo-ekonomik şartları içinde okunduğunda doğru anlaşılır.
Hukuk1:19:56İngilizler Şeriatı Nasıl Çaldı? "Kayıp Halka" ve Şeriat Gerçeğiİngiliz common law sistemi jüri, trust ve sınırlı sorumluluk gibi kurumlarını büyük ölçüde İslam hukukundan devraldı. Osmanlı'nın bir nomokrasi olarak işleyişini, Mecelle'yi ve Malezya örneğini de ele alıyoruz. Şeriatta cezanın amacı suça denk (misil) bir karşılık vermektir ve had cezaları çok dar şartlara bağlıdır.
Hukuk1:13:01Modern Hukuk Neden Tıkandı? Civil Law, Common Law ve Şeriat GerçeğiModern hukuk tıkanmış durumda. Şeriat, fıkıh ve halifelik kavramlarını netleştirip civil law ile common law sistemlerini karşılaştırdığımızda, hakimi kanun maddesine eşleştiren bir memura dönüştüren civil law yerine içtihat ve örfle işleyen common law'un daha adil olduğu görülüyor. Şeriat da yapısı gereği bu modele çok daha yakın, dinamik bir hukuk sistemidir.