Kölelik ve Cariyeliğe Hukuki bir Bakış: Bölüm 1

İslam'da kölelik ve cariyelik keyfî bir uygulama değil, sınırları çizilmiş hukuki bir kurumdur. Kur'an ve sünnet köleliği yavaş yavaş tasfiye edilecek bir gerçeklik olarak düzenler; fıkıh ise cariyelik akdini nesep, iddet, rıza ve nafaka gibi kurallarla evlilikle aynı sınırlara bağlar. Avret yeri, köle pazarı, şahitlik ve müşterek kölelik gibi tartışmalı iddiaları da fıkıh kaynakları üzerinden değerlendiriyoruz.

Üç görüş ve önerilen yaklaşım

Kölelik konusunda tatmin edici cevaplar bulunsa da cariyelik konusunda, özellikle gençlerin zihninde soru işaretleri kalmaya devam ediyor. Meseleye dair üç ana görüş var:

1. Hadis ve fıkıh külliyatını reddeden modernist görüş: Kölelik ve cariyeliğin Kur'an'da yer almadığını, İslam'la asla bağdaşmayacağını savunur.
2. Ehl-i sünnet ana akımı: Kölelik ve cariyeliğin belli şartlara bağlı hukuki bir statü olarak var olduğunu, Kur'an'ın azat etmeyi övüp yavaş bir kaldırma mekanizması kurduğunu kabul eder.
3. Heterodoks ehl-i sünnet: Geleneği seçici bir filtreyle okur; mâ meleket eymânüküm ifadesinin yalnızca nikâhlı eşleri kapsadığını ve Muhammed suresi 4. ayete göre esirlerin salıverilmesi gerektiğini söyler.

Biz bunlara karşı daha dengeli bir "dördüncü görüş" inşa etmeyi amaçlıyoruz. Kur'an'ın ve Peygamber'in ideal hayatında bugün anladığımız türden bir kölelik yoktur; ancak kölelik tarihin her anında ortaya çıkabilecek beşeri bir gerçekliktir. Kur'an evrensel olduğu için, nasıl adam öldürme, hırsızlık ve zinayı düzenliyorsa köleliği de keyfîliğe yer bırakmayacak şekilde hukuken sınırlandırır.

Batı tipi kölelik ve İslam'daki örnekler

Zihnimizdeki kölelik imajı Batı'dan gelir: Britannica'nın "slave" maddesinde anlatılan, gemilere balık istifi gibi dizilip 45 gün süren yolculuklarda yarısı ölen insanlar. Aristoteles'in, dokuma tezgâhı kendi kendine çalışmadıkça köleliğin süreceği yönündeki sözü de köleliğin o dönemde ekonominin bel kemiği olduğunu gösterir.

İslam'da ise yeni köle yalnızca savaş esiri yoluyla oluşabilir; borç veya zorbalıkla köle edinmek hukuken mümkün değildir. Bu farkı sahabe örnekleri somutlaştırır:

• Hem siyahi hem köle olan Bilal-i Habeşî'nin ilk ezanı okuması ve Abdurrahman b. Avf'ın kız kardeşiyle evlenmesi
• Azatlı Zeyd'in oğlu Üsâme b. Zeyd'e Hz. Ömer'in "komutanım" diye seslenmesi
• Ebû Zer'in kölesiyle aynı kıyafeti giymesi ve "yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin" hadisi
• Hz. Ömer'in Kudüs'e, devenin üstünde kölesi varken yularını kendisi çekerek girmesi

Mekkeli elitlerin İslam'a itirazı da köle ile hürü eşit tutmasına yönelikti; En'âm 52. ayet ayrı meclis taleplerini reddeder. Ahmet Cevdet Paşa'nın sözüyle:

İslam'da köle almak köle olmaktır.

Kölelik neden bir anda kaldırılmadı?

Sanayi devrimi öncesinde tarım, nakliye ve ticaret tamamen insan emeğine dayandığı için köleliğin bir anda kaldırılması hayatı durma noktasına getirirdi; bu, bugün bankaların birden yasaklanmasına benzer. Ayrıca bir anda özgür bırakılan kişinin ne yapacağını bilemeyeceği bir güvenlik sorunu da vardır. Müslümanların asıl görevi köleliği gereksiz kılacak alternatif bir ekonomik sistem üretmekti; ancak hukuk kurumu çok iyi düzenlendiği için bu motivasyon oluşmadı.

Batı'nın köleliği insani kaygılarla kaldırdığı fikri de doğru değildir: Sanayi devriminden sonra hamile kadınların ve çocukların 12-18 saat çalıştırılması, Karl Marx'ın eleştirileri, Oscar Wilde'ın The Soul of Man Under Socialism yazısı, Amerikan İç Savaşı'nın ardındaki işçi ve pazar ihtiyacı, Çin'deki ağır çalışma düzeni ve Afrika'nın sömürülmesi bu bağlamda akla gelir. Körfez ülkelerindeki villaların bodrum katlarında yaşayan Asyalı hizmetliler ile Filipinli ve Moldovalı bakıcılar da fiilen o dönemin hizmetlilerine benzer.

Kur'an'daki tasfiye araçları şunlardır: kefaret olarak köle azadı, zekâtın köle özgürleştirme payı, Nur 33'teki mükâtebe (kölenin taksitle hürriyetini satın alma hakkı), köle azadını "sarp yokuş" olarak niteleyen Beled suresi ve esirlerin salıverilmesini düzenleyen Muhammed 4. Osmanlı kadı sicillerinde de 7-8 yıl hizmetten sonra azat teamül hâline gelmişti; azat belgesi verilmeyen bir kölenin kadıya başvurduğu davalar bulunur.

Cariyeliğin hukuki çerçevesi

Cariyelik iki türe ayrılır: çoğunluğu oluşturan, yemek, temizlik ve çocuk bakımı yapan hizmetli cariye ve tartışmaların kaynağı olan, cinsel birliktelik kurulabilen cariye. İkincisi için temel argüman şudur: Aynı iki kişi arasındaki ilişkiyi zinadan meşru evliliğe çeviren şey, fiziksel bir değişiklik değil, sorumluluk yükleyen soyut bir hukuki akittir. Fıkıh, cariyelik akdini evlilik akdini de kapsayan daha geniş bir sözleşme saydığı için ayrıca nikâh gerekmez ve dört eş sınırı cariyede uygulanmaz.

Bu akit evlilikle aynı kurallara bağlıdır:

• Nesebin korunması zorunludur; çocuk hür doğar ve babası ona bakmakla yükümlüdür.
• Çocuk doğuran cariye ümmü'l-veled statüsü kazanır ve özgürlüğe kavuşur.
• Baba ile oğulun aynı kadınla birlikte olması ve iki kız kardeşin birlikte alınması yasaktır.
• El değiştiren cariye için istibrâ (bekleme) süresi vardır; cinsel amaçlı kiralama Nevevî'de açıkça reddedilir.
• Rıza şarttır; Şâfiî fakih Halîmî'ye göre dokunulmaktan hoşlanmayan cariyeye izni olmadan dokunulamaz.
• Barınma ve nafaka sahibin görevidir.

Ayrıca cezalar köleye yarı oranda uygulanır ve köleye zekât düşmez. Kölelerin mülk edinebildiğini Gabriel Baer'in çalışması da kanıtlar: 16. yüzyıl İstanbul'unda kadınların kurduğu vakıfların yüzde 30-40 kadarı azatlı kadınlara aittir.

Avret yeri ve köle pazarı tartışmaları

Zekeriya Beyaz ve Mustafa Öztürk, fıkıh kitaplarındaki cariye avreti hükümlerini çarpıtmaktadır. Bu hükümler namaz bahsinde, tarlada ve mutfakta çalışan kadına kolaylık sağlamak için verilmiş bir ruhsattır; Ahmed b. Hanbel'den gelen güçlü bir rivayete göre cariyenin avreti hür kadınınkiyle aynıdır ve Merğînânî ile Serahsî gibi kaynaklarda "fitne durumu hariç" kaydı bulunur.

Köle pazarı da zincirli insanların teşhir edildiği bir yer değil, çayın içildiği, birlikte namaz kılınan, eski amele pazarlarına benzeyen bir iş bulma ortamıydı. Cariyelere bakma ve dokunma izni alışverişteki garar (belirsizlik) yasağından kaynaklanır; yalnızca gerçek alıcıya, şehvet olmamak ve cariyenin rızası şartıyla tanınır ve bu konuda icmâ yoktur. Cinsel birliktelik kurulan cariyenin pazara düşmesi toplumca hoş karşılanmazdı; bunun yerine azat tercih edilirdi.

Şahitlik, müşterek kölelik ve sonuç

Kölenin mahkemede şahitliğinin kabul edilmemesi, efendinin baskısı altında kalmaması için alınmış bir tedbirdir; nitekim köleler hadis rivayet edebiliyordu. Hz. Ali'nin zırh davasında Kadı Şureyh'in Hz. Hasan'ın şahitliğini reddedip Kanber'inkini kabul etmesi, şeriatın içtihada dayalı esnek yapısının örneğidir; Hz. Ömer'in kıtlık yılında hırsızlık cezası uygulamaması ve Osmanlı'daki dönemsel peçe yasakları da bu çerçevededir.

Müşterek kölelik, kiralama ve miras bırakma iddialarının cevabı gündelik örneklerde yatar: birden fazla işverene çalışan temizlikçi, kiralanan futbolcu ve patronun ölümüyle işin mirasçılara geçmesi. Cinsel cariyelik ise hiçbir zaman müşterek olamaz. Efendi köleye haram iş yaptıramaz, dinini değiştirmeye zorlayamaz ve ona ibadet için zaman vermek zorundadır; kimliği belirsiz kişi de asıl olarak hür kabul edilir. Sonuç olarak fıkıh, vahşi köleliği hukuki ve insani bir kuruma dönüştürmüştür.

00:00Selamünaleyküm. Rabbi yessir ve la tuassir. Rabbi tenvin bilhar. Allah'ım zorlaştırma, kolaylaştır işlerimi hayırla sonuçlandır.

00:10Bugünkü videomuzda aslında en tartışmalı konulardan birisi olan kölelik ve cariyelik meselesine değineceğiz. Şeriat içerisindeki bu tartışmalı meselede

00:23özellikle bazı cevaplar kölelik yönünde tatminkarlık sağlasa da cariyelik noktasında kafalarda hala soru işaretleri, hala çözülememiş noktalar,

00:35gençlerde hala bir orada fluuk söz konusu. Bugün inşallah bu videoda tüm bunları gidermeyi hedefliyorum.

00:46Özellikle olayın hukuki boyutuna, geçmişten günümüze kadar ve modern hukukla da karşılaştırmalı olarak aslında bu olayı bir hukuki mesele olarak bu videoda ele alacağım. Bu kafamızda durumun çok daha iyi

01:01oturmasını sağlayacaktır. Özellikle de cariyelik kısmına değineceğim. Çünkü temel problemli mesele ve en çok üzerinde spekülasyon yapılan mesele bu kısmı oluyor. Kölelik için çeşitli videolarda veya kitaplarda daha fazla

01:15cevap mevcut. daha tatminkar cevaplar mevcut. Ancak cariyelik konusunda biraz daha dediğim gibi cevap tatminkarlık oranı daha düşük. O yüzden özellikle o konunun hukuki boyutuna ve fıkıh ilmi

01:29içerisinde nasıl ele alındığına değineceğim. Aynı zamanda da yabancı yazarlardan, yabancı kişilerden, olaylardan da örnekler vereceğim. ve dediğim gibi tarih içerisindeki gelişimini ve modern dünyadaki bunun

01:43karşılığı olan algıyı da aktarmaya çalışacağım. Şimdi baktığımız zaman aslında kölelik cariyelik meselesine dair üç ana görüş olduğunu söyleyebiliriz.

01:54Bunlardan bir tanesi modernist görüş dediğimiz daha aslında eee modern İslamcılar diye adlandırabileceğimiz bir grup. Bunlar genelde zaten hadis ve fıkıh ve gelenek külliyatını reddeden

02:08bir kesim oluyor. Çoğunlukla köleliğin Kur'an'da asla zaten hadisleri reddettiği için eee orayı kale almıyor.

02:15Peygamberin böyle şeyler söyleyeceğini düşünmüyor. Kur'an'da da asla yer almadığını, geleneksel uygulamaların ve fıkıhların aslında bu noktada yanlış olduğunu söyleyerek daha modernist bir görüş ortaya koyuyor ve yanlış yapıldığını, bunun insanlık dışı bir

02:29muamele olduğunu, İslam'da asla böyle bir şey olmadığını, İslam'la bu kölelik cic kurumunun asla bağdaşmayacağını söylüyor. Bu modernist görüş. İkinci bir görüş, ehl sünnet dediğimiz aslında e ana akım görüş, gelenek dediğimiz görüş.

02:42Burada tabii ki Kur'an var, fıkıh var, alimler var, sünnet var. hepsi kapsanıyor. Eee, geniş bir çerçevede bu görüş aslında İslam'da kölelik ve cariyeliğin var olduğunu, bunun belli

02:54kural ve şartlara tabi olduğunu, bugünkü anladığımız kölelik ve cariyelikle aynı olmadığını temelde savunuyor. Hukuki bir statü olduğunu savunuyor. Kur'an'ın işte köle ve cari azat etmeyi övdüğünü, yavaş

03:08bir kaldırma mekanizması kurduğunu savunuyor. Genel olarak bu tarz bir görüşe sahip. Bir de heterodoks ehl sünnet diyebileceğimiz bir kesim var.

03:18Bunlar biraz daha azınlık bir görüş.

03:20Bunlarda tamamen geleneği reddetmiyorlar. Tamamen hadisleri reddetmiyorlar. Kısmi yani biz bakarız bu aklımıza uygunsa, bu Kur'an'la uyumluysa yani daha seçici, daha filtre farklı bir filtre kullanıyorlar. Ehli

03:34sünnetin filtresinden farklı bir filtre, daha modern bir filtre kullanaraktan eleme yapıyorlar.

03:40Bunlar da aslında Kur'an'da, peygamberin hayatında vesaire asla kölelik gibi bir kurumun, cariik bir kurumun olmayacağını, olamayacağını söylüyorlar.

03:48Maet eymaniküm diye birazdan da geleceğiz. İşte sahinizin sahip oldukları Kur'an'da ayetler var biliyorsunuz. Buna dair delil olarak getirilen bunların aslında eee nikahlı zevceleri özellikle cariyelik bağlamında nikahlı zevceleri kapsadığını yani

04:03nikahsız ilişki asla olamayacağını cariyeler tarafından kölelerin de zaten erkek kölelerinde azat edilmesi gerektiğini Muhammed 4e 4. ayete göre söylüyorlar. Genel biraz daha ehl sünnetin daha moderniste yakın bir

04:15tarafı olduğunu söyleyebiliriz. fıkıh alimlerinin bu konularda bazı yanlışlar yaptığını, geçmişte tarihsel olarak bakmamız gerektiğini vesaire gibi bu tarz bir görüşe sahipler.

04:26Ben burada dördüncü bir görüş inşa etmeyi düşünüyorum. Bu videoda daha dengeli bir inşa görüşü üreteceğim.

04:35Çünkü bu mesele kolay bir mesele değil.

04:38Bazen görüyoruz televizyon programlarında veya işte Twitter gibi platformlarda işte Kur'an'la kölik caryelik var mı hocam diye soruyorlar.

04:44Yani bu çok kısa bir soru ancak cevaplaması saatler sürebilecek, büyük bir inşa gerektirecek, büyük bir altyapı gerektirecek bir soru. O yüzden benim bu videoya gelmeden önce şeriat 1, 2, 3, 4 gibi daha önceki videoları izlemenizi

04:59tavsiye ediyorum. Çünkü orada belli bir altyapı oluşturuyoruz. Hukuka dair, İslam hukukuna dair bir altyapı oluşturuyoruz. Bu işler hukuki bir iştir. Dolayısıyla hukuk bakışı açısıyla o gözle, o nazarla bakabilmemiz gerekiyor. Bu bir inşa gerektiriyor.

05:12Adım adım bu videoda inşa edeceğim ama uzun bir video olacak. Çünkü bu sorunun cevabı 10 dakikada cevaplayabileceğimiz bir soru değil. O zaman kafamızdaki o soru işaretleri gitmez. Bu mecburen uzun cevaplanması gereken bir soru ve inşa

05:26ede ede cevaplanması gereken bir soru.

05:28Ve sen bugün bir film izliyorsan 3-4 saat eee keyif almak için böyle önemli bir meselede kafa karışıklığın varsa buna da 3-4 saat ayırıp yok bu video çok uzun bu mu izlenir? Bu sorunun cevabı

05:41gayet kısa vesaire gibi değil. daha farklı perspektiflerden bakmanı sağlayacak uzun videolarda ya da uzun kitapları da okuyabilmen lazım ki bu soruyu çözmek istiyorsan zaten çözme gibi bir amacın yoksa zaten izlemene

05:54gerek yok. Bizim pozisyonumuz dengeli bir pozisyon olacak aslında. Kur'an'ın özünde ve Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem'in eee ideal hayatında bugünkü anladığımız gibi bir kölelik cariyelik eee söz konusu değil. Ancak bu tarihin

06:08herhangi bir anında ortaya çıkabilecek e beşeri bir gerçeklik ve ortaya çıkmış da nitekim Kur'an evrenseldir diyoruz. Yani hem geçmişi hem geleceği kapsayacak son kitaptır. Dolayısıyla evrensel bir kitap olduğu için tarihselci bir bakış açımız

06:21olmadığı için ehli sünnette de zaten öyle bir tarihselci bakış açısı yok.

06:25Eee, dolayısıyla evrensel olarak bakabilmemiz gerekiyor. Dolayısıyla Kur'an'ındaki ifadelerin aslında her dönemde bir karşılığının olması gerekiyor.

06:34Bugün biz şu an modern dünyada kölelik, cariyelik yok diyoruz. Tabii bu tanımı doğru yapmamız lazım. Bu videoda onu da yapmaya çalışacağız. Bu gelecekte olmayacağı anlamına gelmiyor. Yani mesela Einstein diyor ya 4 3. Dünya

06:46Savaşı'ı bilemem ama 4. Dünya Savaşı taşlarla, sopalarla olacak. Yani dünya belki çok büyük bir yıkım yaşayacak ve tekrar geriye doğru gideceğiz ve tekrar kölelik çarelik olabilecek veya ileride bu sefer daha distopik teknolojik

06:56dünyada tekrar kölelik çarelik eee söz konusu olabilecek vesaire gibi yani çok farklı gerçeklikler olabilir teknik olarak. İşte robotlar bizi köyle cariye yapabilir vesaire. Yani çok fazla alternatiflar var. Yani şu an yok diye

07:07gelecekte olmayacak anlamına da gelmiyor. Sürekli ilerlemeci bir tarih olarak bakmamamız gerekiyor. Bizim bu videoda inşa edeceğimiz şey hukuki bir bakış açısı. Altyapı. Alimler bu cevazları verirken, bu kitaplarında bu

07:21meseleleri ele alırken nasıl bir bakış açısıyla ele almışlar bunları elimizden geldiğince bu videoda anlatmaya çalışacağız. Temelinde baktığımız zaman aslında İslam'ın ana kaynaklarında nas dediğimiz yani Kur'an ve sünnette

07:32kölelik asla ebedi bir kurum değil.

07:34Zaten Kur'an'daki ayetlere veya sünnete de baktığımız zaman yavaş yavaş tasfiye edilmesi gereken bir kurum. Yani yerine başka bir çözümün, başka bir kurumun, başka bir düzenin gelmesi beklenen bir kurum. O an dünyada olan bir gerçeklik.

07:47Kur'an bu gerçekliği kabul ediyor.

07:49Sünnet bu gerçekliği kabul ediyor. Ama temel hedefi bunu tasfiye etmek, yok etmek olarak kuruluyor. Bu aslında sosyoekonomik, o dönemin şartlarından kalan sosyoekonomik bir miras.

08:01Dolayısıyla eee kölesiz ve cariyesiz bir dünya olarak Kur'an'ın bir hedefi olduğunu söyleyebiliriz. Tabii ki burada köle ve cariyenin tanımlarını birazdan yavaş yavaş geleceğiz. kölelik, cariyelik Kur'an-ı Kerim'de de işte

08:13maelet, emani hüküm ayetleriyle aslında yer aldığını görebiliyoruz. Eee o zaman diyorlar ki bu Kur'an'da varsa nasıl bunu çözebiliriz? Ya şöyle düşünmemiz lazım. Bu hukuki bir mesele. Nasıl Kur'an'da adam öldürme var, hırsızlık

08:25var, zina var. Bunlar yer alıyor. Yani bu kötü eylemler Kur'an'ın içerisinde yer alıyor. Çünkü bunların kötü eylem olduğu, bunların cezaları vesaire hak cezaları daha önceki videolarda izlediyseniz var. Dolayısıyla kölelik ve

08:37carilik kurumunu da Kur'an ele alıyor. O yüzden buna dair ayetler var.

08:41bunun hukuki boyutunu düzenliyor.

08:44Aslında Kur'an bunu hukuki bir mesele olarak düzenliyor. İnsanların keyfine göre hareket etmeyecek şekilde sınırlandırılıyor.

08:51Fıkıh kitaplarında ise fıkıh kitabı o dönemin yaşanan hayatına göre yazıldığı için yine bu NAS'tan hareket ederekten bu kölelik ve cariyelik kurumuna hukuki sınırlar, hukuki çözümler, hukuki

09:05boyutlar getiriyor. Dolayısıyla hukuk kitaplarında da bu konu ele alınmış durumda. Fakat biz Peygamber Efendimiz sallallahu aley ve sellem baktığımız zaman mesela kendi hayatında herhangi bir eee kölesinin veya cariesinin

09:17olmadığını görüyoruz. Zeyt var biliyorsunuz. O azatlı köle yani eski bir köyle. Peygamber efendimiz herhangi bir eee köle veya cariyesi bulunmamış.

09:25Bu da bize aslında temel örnek yani bu kurumu tasfiye etmemiz yönündeki bir motivasyon olması gerektiğini gösteriyor. Ve biz biliyoruz ki yani Siyerden de Kur'an'dan da biliyoruz ki Mekke'deki o elitler, Ebu Cehiller, Ebu

09:38Lehe bu elit kesim üst tabaka yani İslam'a karşı olan tabaka diyorlar ki bu nasıl bir din ki köle ile hürü eşit tutuyor. Yani onların derdi aslında onlar elit bir tabaka olduğu için aşağıdaki alt tabakadaki insanlarla kendilerinin eşit olabileceği bir dine

09:53inanmak istemiyorlar. Dolayısıyla itirazları ya bu böyle din mi olur?

09:58Köleyle hürü veya beni eşit tutuyor.

10:00Yani temel itirazları bu. O zaman biz bu sözden bile şunu anlamamız gerekiyor.

10:04Demek ki İslam aslında köleliği tam bizim kafamızda canlanan bir anlamda kullanmıyor. Öyle kullansa Ebu Cehil, Ebu Leheb, bu elitler bu tarz bir itiraz getirmezler zaten. Bilal Habeşi var. Hem

10:18zenci hem köle. Yani olabilecek yani modern dünyada en kötü özelliklere sahip gibi görünüyor değil mi? Ama en üst makamda bir insan. Hiçbirimiz onun mertebesinde erişemeyeceğiz. Ezanı ilk oumuş. Demek ki burada bir çelişki var.

10:31Hem diyeceğiz ki böyle itirazlar var.

10:34Kullanı hürle köleyi eşit tutuyor. Bilal Habeş örneği var elimizde. Hem de kölelik cariyelik var. Fıkıhta var. İşte nasta var. Nasıl oluyor? Burada bir çelişki var. A demek ki aslında çelişki yok. Çelişki olamayacağına göre bizim

10:45bir anlama idrak sorunumuz var. Biz olaya hukuki olarak bakamıyoruz. Onu baktığımız zaman bunu çözmüş olacağız aslında. Mesela eee Britanica ansiklopedisi var. Çok eski bir ansiklopedidir. Orada mesela slave maddesine baktığımız zaman yani kölelik

10:59ingilizcesi baktığımız zaman gemilerle 45 günlük eee yolda gemiye istif gibi diziyorlar. Böyle aşağısına böyle yan yana yatırarak diziyorlar. Elleri kolları bağlı. Eee farklı kıtalardan gemilerle Avrupa'ya köle taşımak için.

11:12Yani işte 500 kişi getiriyorlarsa, sığdırıyorlarsa böyle balık istifi gibi diyorlar insanları. yarısı belki ölüyor.

11:1845 gün yolculuk sürüyor. Batı usulü yani kölelik deyince bizim aklımıza bu tarz bir kölelik geliyor. Bu britanika slev maddesinde yer alan köleliğin tanımı.

11:27Ama İslam'daki kölelik veya cariyelik asla eee böyle bir kurum değil. Yavaş yavaş inşa ederek ilerlediğimiz için çok daha hukuki boyutları sınırlı bir kurum.

11:39Mesela Aristo var biliyorsunuz. Aristo mesela kölelik kurumuna doğal bir yapı olarak bakar. der ki mekik yani dokuma tezgahı kendiliğinden havaya uçup dokuma işi yapmadıkça ustanın kalfaya efendinin köleye ihtiyacı olacaktır diye bir sözü

11:53var mesela o dönemin ekonomisinin bel kemiği. Çünkü biz bunu anlamamız lazım.

11:57Yani köle o dönem makine yerine kullanılıyor. Makinalaşma olmadığı için iş gücü köle tarafından sağlanıyor.

12:04Dolayısıla Aristo diyor ki bu çok doğal bir kurum. Köleliği kabul ediyor. Dokuma tezgahı böyle kendi kendine çalışmadığı sürece ki burada sanayi devrimini öngördüğünü söyleyebiliriz. Çünkü zaten kölelik de sanayi devriminden sonra

12:15bitiyor. Aslında köleliği bitirmendeki amaç böyle çok insani, çok böyle biz geliştik artık medeniyiz. Kölelik de neymiş canım falan değil. Tamamen ekonomik sebeplere dayalı. Artık kölenin yapacağı işi makine yapabildiği için

12:27sanayi devrimi ile birlikte köleye ihtiyaç kalmıyor. Artık tüketiciye ihtiyaç var. O malların seri üretim mallarını tüketecek insana ihtiyaç var.

12:34O yüzden kölelik kaldırılıyor. Tamamen ekonomik bir şey. Aristo aslında bunu diyor. Dokuma tezgahı eee kendi kendine çalışam çalışacak kıvama gelmediği sürece kölelik her zaman var olacaktır."

12:45diyor. Şimdi önden bazı böyle sufleler vererek ilerliyorum. Daha eee sistematik bir şekilde de ilerleyeceğiz zaten. Eee şimdi yeni köle nasıl oluşur? Yeni köyle aslında sadece savaş durumunda oluşabilir. Yani savaş esiri vasıtasıyla

12:58oluşabilir. Fıka'a göre de bu böyle başka bir çeşit köle oluşamaz. Yani herhangi bir şekilde ben başka çeşitte köle elde edemem. Sadece savaş eserini yapılabiliyor. Ama batıda bu böyle değil. Mesela batıda borç yüzünden köle

13:10olabilir. Farklı sebeplerden dolayı köle olabilir. Yani İslam'da bu bir kere sınırlanmış. Düşman bir devlet olacak.

13:15Bu devletle aranda karşılıklı anlaşma olmayacak. Onun esir edileceksin. Yani bir sürü şart var. geleceğiz zaten. Ama böyle cebren, borçile, zorla, zorbalık yaparak, eee, sömürgecilik yaparak vesaire gibi bir köle yapma. Zaten bu

13:27legal değil. Bu hukuki değil. Yani İslam hukukunda bu yok mesela. Ama Batı hukukunda bu var. Bizim kafamızda köle cevyince bu aklımıza geliyor. Bu gelmemesi lazım. Bir kere bu bir sınır.

13:36Bir kere zaten İslam'da insan derecesi bakımından üstünlük sadece takvadadır.

13:41Bir köle veya bir hür veya başka bir şey ya hiç fark etmez. Üstün olma sadece takvaile alakalıdır. Biz baktığımız zaman zaten birçok alim eski köledir mesela veya annesi köledir. Yani kölelikten gelmedi. İslam adaletlidir.

13:56Yani kadın, erkek, köle, hür bakmaz.

13:58Üstünlük sadece takvadadır. Mesela Hazreti Hatice'den kalan Peygamber Efendimize Zeyd var. Azat edilmiş.

14:04Peygamber efendimizin artık evlatlığı, manevi evlatlığı diyebileceğimiz. Onun oğlu var. Üsame bin Zeyd. Bu yani Zeyid'in oğlu. Peygamberimiz tarafından bu komutan tayin ediliyor ve Haz. Ömer gibi, Hz. Ebubekir gibi çok yüksek

14:17derecede insanlar buna komutanım diye sesleniyorlar. Yani Hazreti Ömer'in komutanım dediği birisi, babası eski Azatlı köylü yani Zeyid'in oğlu Üs bin Zeyd. Hz. Ömer ona komutanım diyor. O kadar komutanlık yapmış bir insan. Yani

14:28dolayısıyla burada şimdi bu örneklere baktığımız zaman bir de fıkıhtaki o alimler mesela bu maddeleri yazanlar bu örnekleri bilmiyorlar mıydı?

14:37Şimdi hem köle ticaret diyeceksin hem de bir kölenin çocuğu komutan olacak.

14:41Hazreti Ömer halife emirül müminin ona komutanım diyecek. Bunlar hep çelişki.

14:47Tamam mı? Yani böyle değil. Demek ki bizim anlamamızda, idrakimizde bir problem var. Yani bir kölenin, eski kölenin, azatlı kölenin oğluna böyle deniliyorsa çok yüksek makamdaki birisi, ha demek ki dengeler farklı. O da bizim

15:00anladığımız kölelik ve carilik farklı.

15:02Mesela Ahmet Cevdet Paşa var. Eee, Mecelle bir önceki videolardan bilirsiniz. eee Osmanlı son döneminde eee çok iyi bir hukuk metnini de yazmıştır. E dediğim gibi videoları sırayla izlemenizi tavsiye ediyorum.

15:12Mesela İslam'da diyor köle almak köle olmaktır. Çünkü o kadar fazla sınır var ki yani işte yediğinden yedireceksin, giydiğinden giydireceksin. Bir nevi oğlun kızım gibi ona oğlum kızım diye sesleneceksin. Köle diye seslenme yasa

15:23yapmayacaksın. İşte çok ağrı yükleyemezsin. Çok ağır şeyler söyleyemezsin. Hakkı var. Seni kadıya şikayet edebilir vesaire vesaire. Yani köl mi var, derdim mi var gibi bir şey.

15:31Ahmet Cet Baş diyor ki İslam'da köle almak aslında bir köle olmaktır. Yani zor iştir. Yani öyle basit bir iş değil.

15:37Bizim batılı anlamda anladığımız gibi değil demek ki. Ha demek ki farklı bir eee durum söz konusu. Mesela Ebu Zer var biliyorsunuz önemli ünlü bir sahabemiz.

15:46Mesela o kölesiyle gezerken mağrur rivayet ediyor. O kölesiyle gezerken bakıyorlar ki Ebu Zer'de de aynı kıyafet var. Kölesinde de aynı kıyafet var. Yani dışarıdan birisi gelse hangisi köle hangisi efendi anlayamayacak. Çünkü

15:58İslam'da peygamber efendimiz s diyor ki onlara yediğinizden yedirin, giydiğinizden giydirin. Böyle bir durum söz konusu. Ebuer de bu talimata uyuyor.

16:05Tabii ki onlar sizin kardeşlerinizdir diyor. Yani onlara asla kötü davranmayın. Ha demek ki farklı bir mevzu söz konusu. Mesela eee Müslim'de geçen bir rivayet var. Ebu Hüyre'den nakledildiğine göre eee Resulullah sallallahu. Sellem şöyle buyurmuş.

16:18Herhangi birinizin hizmetçisi yemeğini hazırlayıp da getirdiği zaman ki o hizmetçi yemeğin sıcağına, dumanına katlanmıştır. Onu kendisiyle beraber oturtsun. O da yesin. Şayet yemek az olursa elinden ona bir ik lokmak koyuversin. Ya kafamızdaki köle

16:30algısıyla, hizmetçi algısıyla uyuşuyor mu? Yani normalde o İngiliz dizilerinde falan bakın. Oradaki saraydaki kaledeki hizmetçiler ne yapar? Aristokratın arkasında böyle durur. Onlar yer. Sadece Peygamber efendimiz mesela bunu

16:42istemiyor. Diyor ki o da aynı sofraya oturacak. Aynı giysi giyecek siz de yiyecek. Yani o ayrımcılık yapmayacaksın. O demek ki burada aslında daha farklı bir vasıf söz konusu. Yavaş yavaş bakın köleliğin ve cariyeliğin aslında anlamını yavaş yavaş keşfetmeye

16:55başlıyoruz. Mesela Nur suresi 33. ayette Kur'an'da diyor ki başından da biraz var ortasından eee okuyorum. Eğer kendilerinde bir hayır biliyorsanız hemen yazılı anlaşma yapın ve Allah'ın size verdiği maldan onlara verin. Dünya

17:07hayatının geçici varlığını kazanacaksınız diye sakın namuslu kalmayı dileyen cahillerinizi fuhuşa zorlamayın. Her kim onları fuhuşa zorlarsa şüphesiz ki Allah onların zorla bu işe sürüklenmesinden sonra onları bağışlar, merhamet eder. Yani size

17:20verilen maldan onlara verin diyor.

17:22Onlarla yazılı anlaşma yapın diyor.

17:24İnsanlar biliyorsunuz ki öyle eğer ben azat olmak istiyorum derse yazılı anlaşma yapma zorunluluğu var. Geleceğiz bunlara yavaş yavaş. Şu an önden sufle veriyorum zaten. Mesela başka bir örnek.

17:33Azatlı bir köle. Bilal bin Reba. Mesela Abdurrahman bin Af. Çok zengin. Yani o dönemin multimilyoner sahabesi. Çok ünlü bir sahabe. Abdurrahman bin Aff'ın kız kardeşiyle evleniyor. Bakın azatlı bir köle. Bir multimilyonerin kız kardeşi

17:46yani bir koçun kız kardeşiyle evleniyormuş gibi düşünün mesela. Yani böyle bir şey olabilir mi? Bu adam buna nasıl iz veriyor? Demek ki olay başka.

17:52Onların bakış açısı da başka. Biz bugün o batıdaki modern algıdan dolayı kölelik ve cariyeliği çok farklı bir algıda algılıyoruz. O dönemde öyle değil.

18:02Mesela Haz. Ali'nin oğlu Hz. Hüseyin mesela peygamber efendimizin torunu azat ettiği bir cariyesiyle evlilik yapmış.

18:08Hatta Şam valisi o dönem Muaviye'de bunu kınayan bir mektup yazmıştı ona. Yani sen azat ettiğin bir köle, eski köleyle mi evleniyorsun diye. Peygamber efendimizin torunu yani bu. Bunu yap.

18:19Demek ki farklı algı farklı. Bakın Abdurrahman bin Aff multimilyoner kız kardeşi eski köleyle evleniyor. Hz.

18:25Hüseyin eski köleyle evleniyor filan.

18:27Farklı bir şeyler var. Mesela Hz. Ömer yani yanında sadece bir yardımcısı yani kölesi, hizmetlisi diyebiliriz. Tek bir deveyle yola çıkmış. Adaleti bizzat nefsinde uygulamak adına yolda sırayla biniyorlar bineğe. Yani biraz Haz Ömer

18:40biniyor, biraz yandaki köle biniyor.

18:42Biraz Haz Ömer biniyor, biraz yandaki kölesi biniyor. En son şehrin kapılarına geldikleri sırada sıra kölede. Köle bineğinin üzerinde Hazreti Ömer yayan gidiyor. Şehrin kapısına gelince o diyor ki yani Emirül Müminin eee sen bin artık

18:54hani şehrin kapısına geldik. Ben çıkmayayım. O diyor ki ben adaletsizlik yapmış olurum. O olmaz asla. O yüzden Kudüs'e devenin yularına Hazreti Ömer çekiyor. Devenin üstünde kölesi var.

19:04Yani bu bir şok, şok etkisi. Yani Emirül Müminin Kudüs'e giriyor ve köylesinin, devesinin yularından çekerek yerde yürüyerek giriyor. Şimdi bakın bu perspektif İslam'ın verdiği perspektif.

19:16Şimdi örnekleri veriyorum ki bir çelişki olsun. Şu an zihnimizdeki bizim köle ve cariye algısıyla bu örnekler acayip çelişiyor. Çok fazla çelişiyor yani.

19:25Hatta şeyi düşündüğümüz zaman şu anki bilginizde fıkıh kitaplarında yazanlar ona o anlatılanlar o büyük bir çelişki içindeyim şu anda. Ha demek ki doğruyu yavaş yavaş bulacağız bu çelişki içerisinde. Demek ki bizim algımız

19:37farklıydı eskiden olan örnekler bunlar.

19:40Çünkü işte demin anlattığım şekilde elitler ya biz Müslüman olacağız ama bu kölelerle bu ayak takımıyla aynı yerlere girip çıkmak istemiyoruz. bize ayrı bir statü olsa en azından ayrı bir meclisimiz olsa onların meclisi ayrı

19:50olsun. Biztel olarak ayine ayrı bir mecliste eee yapalım. Yani o kadar da eşit olmayalım ya da namaz kılacağız, camiye gireceğiz ya biz biraz daha ayrı bir safta yapalım falan gibi bir istekleri oluyor. Onun üzerine ayet

19:59iniyor. Enam 52. ayet. Sabah akşam dua edip rabbinin rızasını kazanmaya odaklananların yanından kovma diyor.

20:04Mesela onların hesabı senden sorulmaz.

20:06Senin hesabında onlardan sorulmaz.

20:07Onları kovarsan yanlış yaparsın. Ya bu şey demek. Peygamberiz acaba bunu yapabilir mi filan gibi düşünürken eee sakın yani herkes aynı cemaatte olmalı.

20:16gibi bu ayetin bir tefsiri var.

20:18Dolayısıyla İslam'da bu kurum hukuki bir boyut. Bu aslında işçi işveren gibi bir statüye sahip. Burada kesinlikle bir üstünlük söz konusu değil. Batıdaki anlamıyla anladığımız gibi. Dolayısıyla biz bunun ismini kölelik olarak

20:30söylemememiz lazım. Kölelik aslında bunun batıdaki karşılığı, İslam'daki karşılığı bir himaye kurumu gibi. Çünkü yediğini yedireceksin, giydiğinden giydireceksin. E onun ihtiyaçlarını gözeteceksin. Seni kadıya dava edebilir.

20:42Öyle bir hakkı var. Sosyal vesayet kurumu gibi düşünebiliriz. bir himaye kurumu gibi düşünebiliriz. Bir işçi işveren kurumu gibi, bir hizmetli kurumu gibi düşünebiliriz. Birçok hakkı hakka sahip, hukuka sahip şekilde e bunları

20:53söyleyebiliriz. Şimdi biz aslında yavaş bir önden sufleyle giriş yaptık.

20:58Şimdi temel olarak aslında kölelik neden kaldırılamıyor bir günde? Yani Kur'an ayetinde bir ayet gelip artık köle işi bitti. Bundan sonra kesinlikle yok gibi bir ayet de gelebilirdi. Bu neden gelmedi? Aslında bu ekonomik konjonktürü

21:12bilmemizden kaynaklanıyor. Bir kere bunu bilmemiz lazım. Ondan önce notlar alarak gitmek istiyorum. Eee, şimdi şey notlarını alalım. Demin söylediğimiz notları alalım. Ne dedik?

21:24Britanica slavesi var.

21:29İslam'ınki o değil.

21:32Çok farklı. Aristo dokuma makines kendiliğinden çalışmadıkça

21:45kölelik doğal bir kurum olarak devam eder.

21:51Sanayi devrimine işaretleyelim demiştir dedik.

21:57Üstünlük takvadadır dedik.

22:01Bilal habeşi hem zenci hem köle ama üstün dedik.

22:10Hazreti Hatice eski kölesi.

22:14Haz Hatice kölesi.

22:18Eee Zeyd oğlu bin Zeyd de Hazreti Ömer.

22:30komutanım demiştir dedik.

22:34Ahmet Cevdet Paşa İslam'da köle olmak köle olmaktır dedi dedik.

22:43Ebuer kölesiyle aynı giyinirdi dedik.

22:51Hadiste aynından giyinin, aynından yeyin. Aynı sofraya oturun diyor dedik.

23:06Abdurrahman bin Av kız kardeşi eski köleyle evli multi milyoner dedik. Aynı şekilde Hazreti Hüseyin

23:20Azatlı kölesiyle evli dedik. Hz. Ömer Kudüs'e kölesi deve sırtında

23:30kendi yular tutarak girdi dedik.

23:35Mekkeli elitler biz farklı statüde olsak dediler. Kabul edilmedi dedik. Şimdi bunları söylemiş olduk. Şimdi dediğimiz gibi o dönem

23:49aslında kölelik dediğimiz şey bir ekonomik döngü. Yani bugün biz üretim makinelardan dolayı seri üretim var.

23:57Nasıl sanayi devriminden sonra yaşadığımız için tam anlayamıyoruz. O dönemde üretimin temel yapı taşı aslında köleler ve cariyeler. Çünkü tarlada onlar çalışacak. İşte nakliye yapılacak.

24:06Onlar yapacak. Yani tüm üretim, tarım, ticaret, nakliye hepsi emeğe dayalı.

24:10Çünkü makinalaşma yok, makine yok.

24:12Bunların hepsi emek sayesinde oluyor.

24:14Sanayi devrimine kadar. O yüzden bu emeği de köleler üzerinden yapılabiliyor. Ucuza getirilebiliyor ve köleler burada kullanılabiliyor. Aslında köleliğin kalkması bunun makineleşmeyle, sanayi devrimiyle, bu ekosistemin değişmesiyle alakalı. Dolayısıyla

24:29köleliğin bir anda kaldırması mümkün değil. Çünkü o zaman eee çok farklı üretimin, tüm bu ticaretin nakliin hepsinin durması anlamına geliyor. Yani burada kim çalışacak, ne olacak? bir anda tüm dünyanın durması gibi bir şey

24:40söz konusu oluyor. İslam kölenin yavaş kaldırılmasına, tasfiye edilmesinde bize emri şu. Siz yeni bir sistem üretin. Yani bir nevi sanayi devrimi üretin ve böylece kölelik kendiliğinden kalkmış olsun. Çünkü siz o ekonomik döngüyü kölesiz

24:54sağlayabilirseniz kölelik kendiliğinden ortadan kalkacak. Zaten Müslümanların aslında temel hedefi bu olmalıydı. Yani sanayi devrimini Müslümanlar bulmalıydı bu köyelik cari sistemini kaldırmak için. Ama zaten İslam'da çar çok hukuki

25:06bir sistem olduğu için bizim batılı anlamda anladığımız gibi böyle işkence boyutu böyle çok kötü rezil şartlar boyutu yok. Zaten adamlar hizmetli gibi günümüzdeki işçi işveren gibi takılıyorlar. Öyle olunca bunu kaldırmak

25:17için de muhtemelen çok bir motive olamadılar. Biz şunu şu örneğe benzetebiliriz. Bugün mesela bankalar, bankalarda işte faizli işlem yapılıyor vesaire. Bugün Kur'an'ın indiğini düşünelim. Kur'an dedi ki banka yasak.

25:27Ya yarın banka yasak olduğu anda tüm post cihazların çalışmaması demek yani.

25:31Çünkü Allah bir yasak koyduğu zaman mecbur uymak zorundayız. Tüm banka hesaplarına yani sadece fiziksel ticaret ihracat yaptığın zaman parayı nasıl alacaksın vereceksin? Yani tüm sistemin kilit olması demek aslında. Bugün

25:41bankacı bankayı tamamen yasakladığın an tüm sistem kilit hayat durma noktasına gelir. İslam olarak biz bir anda biteriz. Yani onun gibi düşünebiliriz.

25:49Kölelik bir anda kalkarsa hayat durma noktasına geliyor. Tüm ekonomik döngü kölelik ve cari üzerinden yürüyor. Çünkü o yüzden ve biz şu algıdan kurtulmamız lazım. Sanayi devrimi ile birlikte kölelik kalktı. Batı bu başarıyı elde

26:01etti. Bu köleliği kaldırma batıya nasip oldu. İslam maalesef çürümüş bir dindir.

26:06Kötü bir dindir. Köleliği bile kaldırmayı başaramadı. Onu da Batı başardı. Ya Batı babasının yüzü suyu hürmetine bunu yapmadı ve köleliği kaldırmakla da çok iyi bir ortam sağlamadı. Onu da söylememiz lazım.

26:17İslam'daki kölelik ve carilik kurumu batıdaki endüstri devriminden, sanayi devriminden sonraki yaşananlardan çok daha iyi ve refah bir kurumdur. Hukuki bir boyutuyla söylüyorum. Bugün batı kaldırdı köleli sanayi devriminden sonra

26:30Karl Max diye bir adam çıktı ya. Ya bu Karl Max niye çıktı mesela? Boşa mı yani komünizm diye bir şey üretti? Hayır.

26:35Çünkü sanayi devriminden sonra artık normalde kölelerin belli bir şartları hukuki boyutu batıda bile az buçuk varken ki İslam'da devasa var. Hamile kadınlar bile günde 12 saat çalışıyor.

26:45Normal adamlar 18 saat çalışıyor.

26:47Yaşama, yaşama dair hiçbir şeyim yok.

26:49Çocuklar, çocuk işçiler çalışıyor.

26:51Londra'nın her yerinde 16 saat günde çalışıyorlar. Sözde kölelik kattı ama çok daha ağır bir şartlarda sanayi devriminde çalışmaya başladılar. İşte Çin'de mesela insanlar özgür mü? E 5 paraya 7 7 diye bir sistemde

27:04çalışıyorlar mesela. Yani 7 gün saat 7 akşam 7 demek. 77 7 diye bir sistem var yani. Ve birçok hakları kısıtlı. Şehir değiştirmeleri yasak, yurt dışına çıkmaları yasak. Tüm hakların kısıtlanmış durumda. E şimdi kölelik yok

27:18Çin'de diyoruz. Ya da işte Karl Max'ın komünizmi bulduğu eee zaman sanayi devriminden sonra kölelik yok kalktı diyoruz. E bu adamlar yani bunu boşa mı çıkardı bu sistemleri? Demek ki öyle değil. Çok daha fazla bir zulüm aslında

27:31söz konusu. Burada temel amaç insani değerler, insani kaygılar değil. İnsanı daha fazla sömürmek, daha fazla kapitalleşmek, daha fazla insandan maksimum faydayı elde etmek. Aslında olay bu. Yani işte Batı köleliği kaldırdığı medenidir ve çok ahlaklıdır.

27:46Ya madem ahlaklı Batı sömürgecilik yaparak yani köleliği kaldırması sömürgecilik yapması bir çelişki değil midir? Batının Afrika'yı köleleştirmediği, sömürmediğini kim söyleyebilir? Afrika'da sözde pür ama

27:59köle. Şu anda aslına baktığımız zaman Afrika'daki insanlar bunların hepsi bir ilüzyon. Yani millet açlıktan ölüyor Afrika'da. Orada eğer madem kölelik yoksa kimsenin ölmemesi lazım. Afrika çok kaynakları bol bir ülk hiçbir sorun

28:11olmaması lazım ama oluyor. Ha demek ki külelik batının çıkarları doğrultusunda sözde kaldırılmış bir şey. Aslında kaldırılmamış. Daha ağır şartlar yerine getirilmiş. Mesela e Amerikan İç Savaşı'nı düşünelim. Amerikan İç Savaşı'nda kuzey sanayileşmiş bir

28:25endüstri devrimi gerçekleşmiş bir toplum. Güney daha tarım toplumu yani daha eee ilkel bir toplum olduğunu söyleyebiliriz. Kuzey Güney Savaşı, Amerikan savaşı aslında işte sözde bildiriler ne? Kölelik. Köleliği kaldıralım. İşte güneyde hala kölelik

28:37var. Üstte kuzey sanayileşmiş olduğu için kölelik kalktı. Güneyde devam ediyor. Aslında olay ne? Güneye de kölelik kalksın falan gibi bir motivasyonla yapılıyor. Temel hedef ne?

28:47Kuzeyde satılan mallar güneyde de alcı bulsun. Aslında kapitalizmin aslında üretilen malları satacak bir pazar olması. Temel hedef bu aslında. Çünkü kuzeye aynı zamanda da işçi sınıfı da lazım. Yani artık köle değil işçi

28:58sınıfından geçiş yapılması lazım.

29:00fabrikalarda çalışacak adam lazım. Bir Irgat gibi çalışacak. Carl Max'ın eleştirdiği gibi günde 16-18 saat hamileler çocuklar çalışacak. Kuzeye bu adam lazım. O yüzden güneye ya siz külelik mi kaldı kardeşim bu devirde filan deyip popoflayıp özgür olduktan

29:12sonra da kuzey fabrikalarında işçi olarak çalışmaya başlayacaklar. Olay bu.

29:15Yani tamamen ekonomik ekonomik boyuttan bizim bakmamız lazım zaten olayla.

29:19Sanayi devrimin köleyi kaldırması da aslında fabrikalara işçi toplumu devşirmek. Çünkü işçi toplumu hem çalışır ırgat gibi hem de orada üretilen malın alıcısıdır. Bir pazar yaratır.

29:28Yani öyle öyle bir pazarı yok. Mesela batıda buradaki olay bu. Ariston'un o işte dokuma tezgahı otomatikleşince kölelik kalk dediği de buralar bu şekilde anlayabiliriz. Hatta Carl Max da mesela kapital kitabında işte Ariston

29:39özüne atıf yaparaktan makinelerın gelişmesi aslında insanlığı kölelikten kurtaracağı düşünülüyordu ama kapitalist sistemde bunu tam tersi yani işçinin, makinenin kölesi olmasına olan bir sisteme dönüştü diyor. Çünkü bu şeytani

29:51bir şekilde düzenlenmiş oldu. Mesela Oscar Wild diye bir adam var. O the Soul of Man Under Socialism veya sosyalizm altındaki adamın ruhu gibi bir eee makalesi var. O da Aristo'an bahsediyor.

30:02İnsanlığın geleceği makineların kölelik yaptığı bir düzendir. Eğer makineler çamaşır yıkar, odun kırar ve ağır işler yaparsa insanlık sanata ve düşünceye vakit ayırabilir diyor. Mesela Oscar V da bunu öngörmüş. Ama günün sonunda bu

30:15işçi sınıfı ve burjuva sınıfı denilen iki ayrı sınıf doğuruyor. Bu Oscar Ward'ın dediği o işte bilime, sanata, düşünceye vakit ayırabilen kısım küçük elit, kapital burjuvazını oluyor.

30:25İnsanların yine %95'i Kırgat gibi köleden daha kötü bir durumda çalışmaya devam ediyor. Sözde özgür ama batı köleliği kaldırdı. Şimdi bu batı tipi kölelik zaten İslam'da. Zaten bir insanı ister köle cari olsun ister normal işçi

30:40olsun bu kadar sömüremezsin. Zaten bu insanın bir hakları var. Yani bu insan bir kadıya başvurduğu zaman çok fena haklar alabilir. Bir de şöyle bir şey var. Şimdi bir günde kölelik kaldırılamaz dedik. Çünkü ekonomik bir sistem ve bunun güvenlik ayağı da var.

30:53Şimdi adam başka hiçbir şey bilmiyor.

30:54Adamın hayatında bu var. Bununla yaşamış durumda. Sen bir günde özgür bıraktığın zaman bu dışarıda o vahşi ortamda yani onu ölüme terk etmek gibi bir şey. Ne yapacağını bilmez. Ne iş gelecek elinden? Nerede yaşayacak? Şimdi nerede

31:05kalacak yani? Bu çok büyük bir güvenlik endişesi doğuracak. Çünkü onu yavaş yavaş, kademe kademe özgürleştiğinde yapacağı ortamı ne yapacağına dair o kadar insanın nasıl bir hayat yaşayacağına dair ortamın yaratılmış

31:18olması lazım. Düzenlenmiş olması gerekiyor. Olay bu. Yani insanın aklımıza hep batı tipi kölelik geliyor.

31:24Ama İslam'da asla böyle bir şey yok dedik. Biz köle deyince böyle zincirli, böyle ele ayağa bağlı, böyle akşama kadar çalışan ya İslam kesinlikle ne fıkıh kitaplarında, ne hadislerde, ne Kur'an'da bahsedilen köre, caliyelik

31:36asla böyle bir şey değil. Mesela işte günümüzde de mesela kölelik yok diyoruz ya. Mesela Arabistan'a gidelim. Dubai'ye vesaire gittiyseniz ya da Suudi Arabistan'a gittiyseniz oradaki her malikanenin, her villanın eee aşağısında

31:48Bodrum katlarında Bangradaşlılar, Pakistanlılar, işte Afganistan'dan hizmetçiler var. Yani böyle Asya'dan falan gelen e hizmetli adam yani orada işte payzajını yapıyor. İşte aşçılığını, yemeğini, evin temizliğini, şununu

31:59bununu, şoförlüğünü ya o Bodrum'da onlara bir ya da müşte milat kötü bir yerde yer veriyorlar. Gittiğinizde baktığınızda o gittiyseniz gezdiyseniz o evleri falan görmüşsünüzdür. Yani köle değil. Hür dediği gibi Özgür Öylesinden

32:10buraya gelmiş. Köle değil ama şartları aslında o dönemin kölesi gibi. Yani köle olarak bunu aslında belki de düşünmemiz lazım. Adam özgür olmasına rağmen, özgür dünyada bak köle bir dünyada değiliz.

32:19Adam özgür olmasına rağmen gelip bu hayatı seçiyor. Yani Suudi Arabistan'da veya işte Dubay'daki bir villa malikanesinin şoför olmayı veya o binanın hizmet temizlik görevlisi olmayı oraya on ortalama şartlarda da bir yer

32:31bodrum katta vesaire bir yer tahsis ediyorlar. Hayatını burada geçiriyor.

32:34Bak özgür iradesiyle bunu seçiyor bu adam. İnsan özgürken bu hayatı seçiyor.

32:38Bu düşünülmesi gereken bir soru. Madem bu çok kötü bir şeyse neden bu insan özgürken bunu seçiyor? veya özgürlük çok güzel bir şeyse eğer batı mükemmel özgürlük getirdiyse sistemde bu adam buraya düşmesini sağlayan neden olan şey

32:52nedir? Bunlar kafamızda çözmemiz gereken soru işaretleri. Ya da işte eee belki şey vardır. Ben parka falan gittiğim zaman çocuğu parka götürdüğüm zaman orada yarısı falan genelde Filipinli bakıcılar işte Moldovalı bakıcılardan

33:05falan oluşuyor. O aynı aileyle yaşıyorlar işte. Hatta bir muhabbete denk gelmiştim. Pazar günü izinleri oluyormuş işte sabah 800'de çıkıyor akşam 8'e kadar izin günü o gün Filipinli bakıcı şehirde istediği gibi

33:17gezebiliyor mesela. Onun dışında da hafta içi işte çocuğu okula alıp gidiyor. Onlar da gördüm otobüse falan biliyorlar birlikte geliyor kreşe götürüyor çocuğu parka götürüyor bilmem ilgileniyor. Yemeğini yediyor. Yani bakıcı hizmetli. Cariye dediğim bu

33:30aslında. Günümüzde var. Bakın gün kadın gelmiş cariye olmuş. Buradaki maddi durumu daha iyi olan birisine bir cariye ol. Cariye dediğimiz bu. Kafamızda çok bambaşka bir şey canlanıyor yani bizim.

33:39Öyle canlanmaması lazım. Hizmetli yani.

33:42Bir görevli temizlik yapabilir, aşçılık yapabilir, çocuk bakabilir. Köy de aynı şekilde işte şoför olabilir vesaire. E modern dünyada bunu biz yaşıyoruz zaten.

33:51Bu fark daha farklı bir şey değil. Yani daha hukuksuz bir şey veya daha kırbaçlı, daha zincirli falan bir şey değil. Yani bu en fazla oluru bu. Modern dünyada bunkeysen sen yani sen çok elitsin ya. Çok sekülersin ya. Çocuğuna

34:03ama Filipinli Moldoval'ı bakıcı bakıyor mu? Evet. Bakıyor. Bunu diyen adama sor.

34:07Evet diyecek bakıyor. Abi sen o zaman zaten kölelik ve cariyeliği zaten uyguluyorsun şu anda. Sen neye itiraz ettin ki? Durum bu. Çünkü hukuki olarak tasarlanmış ya. Ona kırbaç vursa o gitse hemen polise şikayet etse ceza alacağını

34:19biliyor ya. E İslam'da da öyle. Sen zor kullandığın zaman gidip seni kad şikayet ettiğin zaman sen yine ceza alacaksın zaten. E peygamber efendimiz yediğinden yedir, giydiğinden yedir, içtiğinden içir diyor. Sen belki o şartları bile

34:29sağlamıyorsun. Filipinli bakıcına sağlıyor musun? Yani bilmiyoruz.

34:32Giydiğinden giydiriyor musun mesela?

34:34Belki daha kötü. Mesela giydiğinden giydirmediğin zaman o kadın veya erkek seni kadıya şikayet etse hadise göre, nasa göre bana giydiğinden giydirmek zorunda. Ama gitti bana çok kötü kalitede kumaş, polyester böyle pamuk

34:45bile olmayan çok kötü kumaş verdi. Yazın ben bunun içinde çok kötü hissediyorum.

34:49Kadın muhtemelen sana %100 pamuk kumaş verme emri verecek. Cezası kesecek.

34:54İslam'daki kül bu. Çünkü hukuki bir boyut. modern anlamdaki senin bakıcıların aslında daha gayri islami.

35:02Bu algının oluşması gerekiyor. Mesela Osmanlı'da zaten kadı sicillerini açıp baktığın zaman ister Mısır'da olsun ister Anadolu'da olsun. E tam olarak bir yasa değil ama bir teammül var. Tüm toplumda bu böyle köleler, cariyeler

35:13yani hizmetleri. O evin işte hizmetlisi canım köle cariye dediğim işte bu 78 sonra özgürlüklerine yani bu bir artık rutin oluşmuş. Yani evde bir hizmetli varsa Filipinli bakıcı geldiyse Filipin'den 8 sene sonra azadını veriyorsun kağıdını azat oluyor. Yani bu

35:27bir artık toplum içerisinde bir teamül oluşmuş yani. Hatta işte zekat fonundan eee belli bir kısım da yine bunlara azat edilmesinde filan harcanıyor. Hatta böyle kadı sicillerinde şeyler var, davalar var. Birisi 7 sene çalışmış. E

35:39teammül böyle olduğu için hala azat kağıdımı vermedi diye kağıdıya şikayet etmiş. Yani 7 senede çalıştım artık beni yani azat etsin filan gibi olumlu sonuçlanıyor. Bu şekilde düşünmemiz lazım. Şimdi Kur'an-ı Kerim'de veya

35:48nasta baktığımız zaman kölel sisteminin yavaş yavaş tasfiye olması için hangi adım atılmış veya önerilmiş bunlara bakalım. Mesela kefaret sistemi var.

35:57İşte yanlışlıkla adamı öldürmede veya zıhar denilen işte kocanın eee karısına işte sen benim anamın sırtı gibisin falan gibi sözler ettiği zaman eee veya işte bazı şeylerde köle azat etmek diye bir ceza var Kur'an-ı Kerim'de. Burada

36:10mesela köleleri azat edebiliyorsun. İşte zekat payı var. Zekatın verilebileceği sekiz tane sınıf var biliyorsunuz.

36:14Bunlardan bir tanesi de e köleleri özgeleştirmek için bir bütçe. Yani zekattan buraya bir bütçe ayrılmış. Bu da önemli bir şey. İşte mukatebe eee kurumu var ilk başlarda bahsettiğimiz.

36:24Yani köle kendi hürriyetini satın alma hakkı veriliyor. Efendiye de bu konuda kolaylık gösterilmesine emrediyor. Yani köle ben kendi hürcimi satın alma, taksit de ödeme yapmak istiyorsam bunu yapmak zorunda. Bunu vermek zorunda. Ya

36:36şimdi uyuyor mu? Yani batı tipi köleyle uyuyor mu? Şimdi kölen var, cariyen var.

36:39Diyor ki ben artık özgür olma hakkımı satın almak istiyorum. Taksi taksi ödeyeceğim. İşte 78 yılda, 10 yılda en son azattımı alacağım. Yapmak zorundasın. Bunu kabul etmek zorundasın.

36:49Nur suresi 33. ayet. E Belet suresi var.

36:52çok önemli. Yani sarp yokuş diye adlandırılıyor. Mesela Belet suresinde Rabbimiz köle azat etmeyi sarp yokuşu aşmak olarak adlandırılıyor ve diyor ki bunları başaramayanlar yığın yığın mal tüketmekle övünürler diyor. Yani Beled

37:04suresi tamamen eee köyelik cariyeliği tasfiye etmek için motivasyon kaynağı olan bir sure. E savaş sadece tek kölelik kaynağı savaş olabilir. Cebrem, Borçla vesaire İslam'da asla olmuyor demiştik. E savaşta da Muhammed suresi

37:164. ayet var. işte savaş esirleri eee salınacak diye belli şartlarda fidyeli, fidyesiz onu da azaltıyorsun. Yani o zaman burada senin elinde yeteri kadar enstrüman var aslında köleliği azaltmak için. Tek yapman gereken alternatif

37:30sistemi üretmek. Müslümanlar onu yapmada maalesef biraz başarısız olmuşlar. Onun yerine hukukunu süper düzenleyerek aslında bunun köle ve cariyeyi bir eziyet olmaktan çıkarmış hayatı.

37:40Dolayısıyla adamlar hayatından şikayetçi değil. Şikayetçi olmayınca da alternatif üretecek bir motivasyon söz konusu olmamış. Yani böyle bir durum söz konusu. Peygamberimiz Efendimiz Sallallahu.y ve sellem'in de zaten bir

37:49örneklik o bizim için en iyi örneklik.

37:51Herhangi bir zaten kölesi yok, cariyesi de yok. E Marya annemiz konusu var sadece belki bilenleriniz olabilir.

37:57Orada Marya annemiz eee nikahsız oldu.

37:59Ancak oğlu İbrahim olduğu için de Ümmül Velet diye bir statü var. Eğer bir oğlu vesaire çocuğu olursa zaten otomatikman cariye eee özgürlüğünü kazanmış oluyor.

38:08Dolayısıyla o tam bir cariye statüsünde değil aslında. Dolayısıyla Peygamber Efendimizin bir kölesi, cariyesi yok. Ve bize en güzel örneği demek ki bu da aslında bir temel ulaşılması gereken hedefin o olduğunu bize göstermiş

38:18oluyor. Demek ki ideal olan bu. Yani dolayısıyla İslam doğduğu çağın gerçeği olarak yani İslam sıfırdan bir kölelik cahilik icat etmemiş. Tam tersine vahşi, kötü, zincir, kırbaç olan kölelik cariyeliği hukuki bir düzenleme

38:30altyapısına getirmiş. Bu asla böyle olamaz. Bakın bunun düzenlemeleri şunlar bu. Eğer bu kurum biraz daha devam edecek mecburen alternatif gelişene kadar dünyada farklı zamanlar var. şu an köle cari yok diye gelecek de olmayacak

38:41anlamına da gelmiyor. Veya şu an biz köle cariye demiyoruz ama demin bahsettiğim işte Çin'deki adamlar ya da işte hizmetli gelen adamlar veya işte çok kötü şartlarda çalışan adamlar yani bunlar köle cariyeden daha iyi konumda

38:50mıdır? Bu tartışılır yani Afrika'daki insanlar yani çok kötü şartlarda yaşıyor insanların çoğu zaten. Bu burada bir algı yanılsaması söz konusu. Bu bu fikirden kurtulmamız lazım. Yani İslam bunun hukukunu çiziyor. Dolayısıyla

39:01dolayısıyla evrensel bir hale getiriyor.

39:03Sen hangi şartlarda olursan o belli insanlık sınırlarını çizmek zorundasın.

39:07bunu hukuki olarak belirlemiştir.

39:08Dolayısıyla bu çok daha iyi bir sonuç.

39:10Yani şeriat aslında daha kökten daha evrensel bir çözüm getirmiş oluyor.

39:14Şimdi cariyeliğe gelecek olursak yavaş cariyelikte aslında iki tane farklı kategori var. Birinci dediğim demin bahsettiğim işte evdeki bir hizmetli yani bayan bir hizmetli.

39:24Yemek yapabilir, temizlik yapabilir, çocuğa bakabilir. İşte Filipinli bakıcılar gibi düşünebiliriz bunu.

39:29Moldovalı bakıcılar gibi düşünebiliriz.

39:30eee, sosyal hizmet, bir himaye kurumu yani hizmetli kurumu olarak ev yardımcısı diyebileceğimiz hizmetçi abla yani yani hizmetçi abla, temizlikçi abla çağırıyoruz değil mi abla? Gel evi temizle. Bekarlar falan özellikle madde

39:41durumunda iyiyse mesela ne yapıyor?

39:43Haftada birkaç bir kez iki kez temizlikçi ablayı çağırıyor musun?

39:46Çağırıyorsun. Geliyor ne yapıyor? Evini temizliyor. Her yerini, çamaşırlarını yıkıyor, asıyor, kurtluyor, yemek yapıyor, pasta börük yapıyor bir haftalık sana filan değil mi? Dolaba kaldırıyor yemekleri. Bu cariyelik bu aslında. Yani sen aslında cariye tutmuş

39:57oluyorsun. Haftada iki kere cariye tutmuş oluyorsun. Yani İslam'daki cari bu yani aslında hizmetlilik kurumu bu birincisi kesinlikle insani muamele yapacağız. Yani sen hizmetçi ablaya nasıl davranabiliyorsan cariyene öyle

40:06davranabilirsin. O hizmetli cariyene ya bu stadyodaki hizmetli cariyene cinsel konuna geleceğiz birazdan işte yediğinden yedireceksin, içtiğinden içireceksin filan. Şu an biz onu bile yapmıyoruz. Yani belli fiyat var veriyoruz geçiyoruz. Ya da bizde kalan

40:17müştemilatta kalan hizmetlilere o konforu sağlayabiliyor muyuz mesela?

40:22Yani müşte milattaki hizmetliye veya apartmandaysa genelde ayrı bir odası oluyor hizmetin. Tam sağlanmıyor. Yani günümüzde aslında şeriatın o ya kadıya şikayet etse yani bizi biraz daha zorlatır. Daha fazla maddi imkana kazanır İslam'a göre. Ya şu seküler

40:36hayatta bile biz tam sağlayamıyoruz bunu. Kafamızdaki algının bu olması lazım. Y İslam'daki cariyelik hizmetli eee anlayışı bu. Böyle kırbaç vurmak, zincir bunlar yok. Yani gücü yettiği kadar yapıyoruz. Bazen temizlik cabla

40:46geliyor. Tam iyi temizlemiyor mesela. Ya bir söz bile edemiyoruz. Yani bir şey desek cırlıyor filan. Ya tam olarak bu yani bu tarz haklar var. Ya da üzerine çok gidemedi, çok yorulduysa mesela daha fazla yap, ne yaparsan yap

40:58falan. Öyle bir öyle bir hakkımız yok.

40:59Yani İslam'daki bu hukuki sınır fıkıhta çizilmiş durumda.

41:03Taşıyamayacağından fazla yükü yükleyemezsin asla. Hayvanda bile Osmanlı'da bu tarz nizamnameler yapılmış. Mesela yük eşeği limandan içeriye yük götürürken, götürdüğü zaman dönerken üzerine böyle iğneli semer

41:17koyuyorlar ki yük gelirken yük binemez.

41:19Nizamnamede bu var. Yani lonca şeyhi bu nizamnameye bunu koymuş. Ya hayvana bile biz giderken yük taşıysa dönerken dönemez diyen şey sence köleye ve cariyeye taşıyamayacağı yükü yükleyecek bir fıkıh üretmiş olabilir mi? Bu

41:32söylediğim nizamnamede var. Açarsın bakarsın. Birincisi ev hizmetlisi, ev ablası, hizmetçi abla, bakıcı abla falan diyebileceğimiz cariye tipidi. İkincisi zaten genelde de tartışmalara sebep olan cariye tipi de zevce olan cariye. Yani

41:46cinsel birliktelik yaşayabileceğin cariye. Bu cariyede cinsel birliktelik yaşayabiliyorsun. Zaten sorunların kaynağı da genel tartışmaların yürüdüğü şey de bu. Belki insanların aklına gelen durum da bu oluyor. Charlake deyince

41:58hemen aklınıza cinsellik geliyor. Hayır değil. Bak kaç tane sabahtan beri sayıyoruz cinsel daha yeni gelebilir. Bu da özel bir tür aslında. Bunu da hukuki olarak incelememiz lazım. Şimdi bu olayı hukuki boyuttan bakmamız gerekiyor.

42:11Evlilikte mesela durum ne? Evlilik neden meşru? Biz evliliğe mesela iki insanın birlikte cinsellik yaşamasını neden bir sorun görmüyoruz? Ya bir problem yok ki.

42:20Bu çok legal bir şey diyoruz da mesela cariyede neden bir anda bu problem olmaya başlıyor? Şimdi işin hukuki boyutlarını incelememiz gerekiyor. Şimdi aslında yani benim herhangi biriyle şu an karşılıklı rızaya dayalı bu arada

42:31tecavüz gibi değil zinadan bahsediyorum.

42:34Karşıdaki kız arkadaşım gayet kendi özgür iradesiyle kabul ediyor. Ben kendi özgür irademle kabul ediyorum. Kapalı kendi evimizde, mekanımızda zina yapıyoruz. Bu zina yasak. Hem Kur'an-ı Kerim'e göre de yasak. Bu gayrimeşru

42:47ilişki olarak bu cinsellik gayrimeşru ilişki olarak görülüyor. Ama gidip bir dakikada iki tane şahitle küçük bir ortamda bir nikah kıydığım zaman sen benim zevcemsin sen de benim kocamsın hayırlı olsun dedikten sonra yaşadığım

43:01cinsellik gayet legal. Hiç kimsenin asla laf edemeyeceği bir hale geliyor. Ne değişti? Biraz önce bir dakika önce kız arkadaşımdı. Evli değildim. Cinsel birliktelik yaşadım. Aynı kişi. Aynı rıza, aynı şartlar, aynı ev, aynı zihin,

43:13aynı kişiler. Gayrimeşru ve kötü bir davranış. Bir dakika sonra nikah akdi oldu. Hemen bir dakika sonra artık legal oldu ve hiç kimsenin söz edemeyeceği çok meşru bir ilişkiye döndü. Bu nasıl oldu?

43:26Bu sanal bir şey. Yani sanal fiziksel bir şey değil. Sanal bir şey. Yani bu hukuk hukuki bir boyut kazandı. Çünkü benim eskiden ilişkim hukuki bir boyuta sahip değildi. Beni bağlayıcı sorumluluklarım yoktu. Onu bağlayıcı

43:38sorumlulukları yoktu. Dolayısıyla hukuksuzdu. Herkes serbestçe takılabilirdi. Bu da bir kaosa, karmaşaya sebep olabilirdi. Bir çocuğu olması durumunda benden sonra giderdi hemen başkasıyla ilişkiye girerdi. Bu sefer çocuk kimden bilemezdi vesaire.

43:50İşte o geçimini nasıl sağlayacaktı? Ben ne yapacaktım? Ya hiç kimsenin sorumluluğu yok. Öylesine birleşiyoruz cinsel ve ayrılıyoruz. Ama evlilik hakti sorumluluk yükledi. Dolayısıyla cezai yaptırım yükledi. Yani olay hukuki

44:01aslında. Yani bir cinselliği meşru kılan şey hukuk tabanında olması, hukuka tabi olması yani seni sınırlandırması, sana belli görevler vermesi, yapmadığında da karşılığında ceza sunması. Tamam.

44:15Cinsellik demek ki hukukla meşru olan bir şey. Bunu anlamamız lazım. Evlilik.

44:20Peki bun şimdi gelelim cariye. Cariye de ben cinsellik yaşadığım zaman eğer bu da hukuki bir çerçeve içerisinde olursa bu da legal olmuyor mu? Aslında ne farkı var dediğim gibi yani ben kız arkadaşımı

44:34yaptığım zaman legal değil. Cariyla ilişki yaşadığım zaman neden legal değil? Hukuki mi değil mesela? Beni bağlayıcı sorumluluklarım onu bağlayıcı sorumlulukları olmadığı için mi? Tamamen kaos herkesin kafasına göre hareket

44:46edebildiği bir düzen olduğu için mi meşru değil? Değil. Fıkıh bunu düzenlemiş. Herkesin sorumluluğunu vermiş. Nasıl evlilikte kadın şunlar yapabilir, şunlar yapamaz. Erkek şunlar şunlar yapabilir, şunlar yapamaz, şöyledir, böyledir. Olan çocuğun nesebi

44:58budur. E cariyelikte de aynı şekilde var. Düzenlenmiş. E bu hukuki bir kurumsa, hukuki olarak bağlayıcılığı varsa, kadıya gittiğimde bunun bir prosedürü, bir cezası, bir şeyi varsa bu niye meşru olmuyor?

45:12Zihin yapımızı işte hukuki boyuttan bakmamız gerekiyor. Yavaş yavaş geliyoruz. Şimdi burada bir açılım sağlamış olduk. Şimdi İslam'da en önemli şeylerden bir tanesi neshebin korunması.

45:23Nesephep dediğimiz yani soyun korunması.

45:25Yani çocuğun babasının kim olduğu annesi genelde belli oluyor ama özellikle babasının kim olduğunun korunması.

45:31Dolayısıyla evlilikte mesela nedir?

45:33Çocuğun babası kesindir. Neden? O kadın sadece bir kişiyle ilişki yaşayabilir. O da kocası. Başka ikisiyle yaşayamaz.

45:40Dolayısıyla babası belli çocuğun neshep korunmuş oluyor. Ben baba olarak o çocuğa karşı çok büyük sorumluluklarım var. Onun geçimini sağlamak zorundayım.

45:47ona bakmak zorundayım. Onunla ilgili bir sürü mükellefiyetim var. Çocuğum benim olduğumda kesin evlilik ilişkisinden dolayı, hukuki boyutundan dolayı cari de böyle nesep İslam'da yani cinsel birliktelikte ev cariye olarak

46:00ayrılmayalım. Cinsel birliktelikte nesebin korunması bir şart. Baba belli olacak ve baba çocuk üzerinde sorumluluk sahibi olacak. 2. Ümmül velet yani velet annesi yani çocuk annesi anlamına geliyor. İslam'daki cariye eğer bir

46:14çocuk doğurduğu zaman doğrudan artık çocuğun annesi statüsü kazanıyor, mülvel statüsü kazanıyor ve özgürlüğünü kazanıyor. Yani herhangi bir cariye bir çocuk doğurduğu anda özgürlüğüne kavuşur. Bu bir kuraldır mesela. Fıkı

46:25kuralı. Dolayısıyla çocuk anneyi özgürlüğüne taşıyan bir pasaport olarak düşünebiliriz. Daha sonra rıza ve koruma şartı. İslam'da hiçbir şey de aşıya gidemeyiz. Ben sırf zevcem diye yani karım diye, nikahlı eşim diye ona kötü

46:37davranamam. Hem normal hayatta olarak hem de cinsellik sırasında veya cinselliğe zorlama vesaire gibi aşırıya kaçma işte kötü zarar verme ona psikolojik veya fiziksel olarak zarar verme gibi durumları yapamam. Cinsel partnerime karşı bunu yapamıyorum. Bu

46:51karım da olsa böyle cariyem de olsa böyle aynı kurallara tabeler birebir aynı kurallara tabeler. İşte karıma tam böyle kötü davranamıyorum cisasında falan ama cariem o o zaten kırbaç zincir. O o istediğim gibi davranırım.

47:02Onda hukuk yok. Orada özgürüm. Orada sınırsız bir özgürlüğüm var. O köle çünkü cariye. Onun bir hukuku yok.

47:07Değil. İslam zaten olayı bu. Sana sınır getiriyor. Sen sen eşinle neler yapabileceğine dair nasıl sınır getirdiyse cariyenin neler nasıl yapabileceğine dair sınır getirmiş durumda. O yüzden legal ve o yüzden meşru. Zaten en başta anlattığım gibi bu

47:21zihin yapısına kavuştuk. Mesela bir Şafii fakihi olan Ebu Abdullah Elhalimi işte 1000 yıllarında filan yaşamış.

47:29Mesela cariyenin rızası konusunda hani fıkıh literatüründe bunlar yer alıyor falan diye söylüyorlar. Ne demiş? Eğer bir cariye satın alınır, o da kendisine dokunulmasından ve kendisine yatılmasından hoşlanmazsa o vakit kişi

47:40onun izni olmaksızın ona dokunamaz.

47:42Onunla yatamaz, onunla ilişkiye giremez.

47:45Bakın burada bir hukuk sınırı çiziliyor.

47:48İslam'da herhangi bir çeşit kölelik veya cariyelikte bu şoför için de geçerli. Bu tarlanda çalışan erkek köle için de geçerli. Onu zorlayamazsın. onu istemediği durumdan yani böyle kaytarma böyle eee işten kaçma gibien

48:03bahsetmiyorum. Zorlanıyor ya adam psikolojik veya fiziksel olarak zorlanıyor veya cariye yani psikolojik veya zihinsel fiziksel olarak zor yani bu belli ediyor bunu onu zorlayamaz.

48:13Şafii fakih söylüyor. Yani bu gelenek dedikleri kitapta bu sınır çizilmiş mesela bu hukuki olarak çizilmiş bir şey. Şimdi yavaş yavaş geleceğiz ama ön bilgi olarak İslam'da fıkıhta sözleşmelerin türleri var. Adamlar demiş

48:23ki kölelik hukuk sözleşmesi evlilik sözleşmesine göre daha üst bir sözleşme, daha kapsayıcı, daha geniş bir sözleşme olduğu için kölelik sözleşmesi içerisindeki bir insanla sen ekstra bir nikah kıymana gerek yok. O yüzden cariye

48:37ile nikah kıymana gerek yok diyor.

48:38Tamamen hukuki bakıyor. Diyor ki adam zaten cariye kölelik geniş büyük sözleşmesine dahil. Nikah daha küçük bir sözleşme türü değil mi? Daha az sınırlayıcı. Diğeri daha büyük dahacık sınırlayıcı. Dolayısıyla diyor ki zaten

48:53senin bu kölelik sözleşmen nikahı içeriyor. Dolayısıyla ekstra bir nikah kıymana gerek yok. Sen zaten o kurallara tabi oldun. Ekstra nikah kıymadan devam edebilirsin yoluna. O yüzden sınırsız cariye ve dör tane evlilik sözleşmesi

49:07şartı var orada. Çünkü sen sınırlı bir sözleşme yaptın ama kölelikte daha büyük bir sözleşmeye tabisin. Olaya hukuki bakıyor. Yani sınırlı sınırsızlık olayı bu aslında. Ve aynı zamanda şu var.

49:17Dediğimiz gibi cariyelerin hepsini cinsel bir partner olarak düşünmek zorunda değilsin ve çoğu da öyle değil zaten. Örneklerle de açıklayacağız. Çoğu hizmetli işte e bakıcı abla, hizmetçi abla, temizlikçi abla filan statüsünde.

49:28Zisellik, partnerlik olarak çok az var.

49:30Parti de örneklerinde de insanlar genellikle bunu kullanamıyor zaten. Eğer bir denik alt işi varsa arada çalışmalar vesaire oluyor zaten. Bu kolay bir şey değil. Bu ideal bizim dünyamızda ergenlerin düşündüğü gibi bir olay

49:40değil. Yani anlatacağız. Geleceğiz.

49:42Şimdi sözleşme olayını anladık. Neden sınır? Sınırlı da cariye sınırsız. Bir tüzel olarak olmak zorunda değil. İki onun sözleşmesi daha geniş olduğu için nikah sözleşme türünü zaten kapsamış oluyor. Ekstra bir daha yapmana gerek.

49:54Şimdi bakıyoruz. Evlilikle carielik sözleşmelerini karşılaştırmaya devam ediyoruz. Legal bir şey olduğu için hukuki yönden bakmamız lazım. Bir kere baba oğul yasağı diye bir şey var İslam'da. Nedir? Bir baba karısından boşandığı zaman oğlu aynı kadınla

50:08evlenemez. Değil mi? Böyle bir yasak var. Bu aynısı cariyede de geçerli. Yani baba, babanın cariyesi azat etti veya eee sattı. Sen onu alıp kendine cariye yapamazsın. Bu yasaklanmış. Bakın

50:21nikahtakiyle birebir aynı kural kitabında yer alıyor. Neden? Ha dedim ya zaten daha büyük bir sözleşme. Yani aynı kuralları zaten içeriyor. Ama bizim kafamızda ne vardı? O sınırsız. Bak kuralları çizdikçe kafandaki o cariyelik

50:35algısının yok olduğunu ve tamamen hukuki legal evlilikten bir farkı olmayan bir hale geldiğini göreceksin. Baba oğul yani babayla oğul hiçbir zaman aynı anda aynı eee farklı zamanlarda bile olsa aynı kadınla birlikte olamıyorlar. İster

50:47cari olsun ister nikahlı hür olarak eş olsun fark etmiyor. Bak aynı kurala tabi. Mesela evlilikte nedir? İki kız kardeşle birlikte evlenemezsin değil mi?

50:55Kız kardeşlerle birlikte. E köle caryilikte de öyle. Eğer cariyeler kız kardeşse onunla da evlenemiyorsun. Aynı şart. Ha bizim kafamızda sınırsız da hani istediğin gibi alırsın, satarsın, cinsel birlikteli olursun. Hiç önemli

51:07değil. Oo serbesliyet, o zevk, sefa bir sürü sınır geliyor. Bak şimdi bunlar fıkıhtaki kesin yani ehl sünnetin sınırları bunlar. Bakın ikiz iki kız kardeş kuralı da aynen geçerli. İstibra

51:21denilen soğuman süresi var. Yani nedir?

51:24Bir karı eşinizle siz boşandığınız zaman, boşanma gerçekleştikten sonra bir hayız dönemi olarak beklemek zorunda, değil mi? Neden? Çünkü hamile olabilir ve bu belli olmayabilir. Dolayısıyla 3 ayız dönemi e gibi bir süre beklemek

51:36zorunda boşandıktan sonra. Bu bir kural değil mi? E cariyede de bu var. Cari eğer eee el değiştirdiği zaman onu azat ettiğinizde veya sattığınızda aynı şekilde veya miras kaldığında aynı şekilde yeni kişi hemen onunla birlikte

51:50olamaz. Eğer burada cinsel cariyeden bahsediyoruz bu arada. Tabii ki hizmetli ablaysa zaten hizmetine devam eder mutfağı temizlemeye. Şu an cinsekten koşuyoruz. El değiştirdiği zaman cariye yeni kişi hemen onunla birlikte olamaz.

52:01İddet süresini, soğuma süresini, istibra süresini beklemek zorundadır. Ayız dönemi olarak. Neden? Çünkü nezhep korumak en önemli. Ya bu hukuki bir boyutta cariye eee hamile olabilir.

52:13Çocuğun babası, nesbin belli olması çok önemli. 3 ay beklemek zorunda. O yüzden hamile olmadığının kesinleşmiş olması gerekiyor. Ondan sonra yeni sahibiyle eğer cinsel birlikte olması gerekiyorsa olabilir. Aynı evlilikle birebir aynı.

52:25Bir kadın boşandığı zaman da yeni kocasını 3 ay sonra alabiliyor. Hamile olmadığı kesinleşsin diye. Bakın yine aynı kural. Ve dolayısıyla bizim kafamızda cariyeyi sattım. Hop arkadaşıma benim cariyeleri gönderdim. O da bana kendi cariyelerini gönderdi. Hop

52:37biraz bunlarla birlikte olduk. Hop ona benim cariyelerimi sattım. O da bana sattı. Onlarla da birlikte kafamıza böyle canlanıyor değil mi yani? ya da böyle anlatılıyor. Bu bir işte seks kurumu. Bu bir böyle bir zevk sefa

52:49kurumu.

52:51Şimdi bir sürü şart sıralıyorum. Bak 3 ay beklemek zorunda diyorum. Cariye bir kere eldeştiren 3 ay beklemek zorunda.

52:57Yani yeni alan kişi 3 ay bekleyecek mesela veya miras kalan kişi babasından kaldıysa zaten direkt mutfağa gider.

53:04Selg olayı yok. Hukuki olarak gittikçe sınırlıyoruz. Ya eşle aynı yani birebir eee evlilikteki hukuk kuralları neyse bununla da aynı. Mesela işte şey düşünülüyor bazen. Çok sınırsız bir kurum ya, çok hukuksuz bir kurum ya.

53:19Kiralama mesela cariye kiralanabilir mi?

53:21Yani belli bir süreliğine birine vermek bende bir cariye var. Sana akşam gönderiyorum bir bak. Ya şimdi sapıkça örnekler vermek zorundayım. Çünkü aklımızdaki algı bu. Bunu kırmamız lazım. Böyle bir şey yok. Nevevide mesela bu açıkça bir örnek olarak

53:34veriliyor ve kiralama olmaz diyor asla.

53:36Çünkü yani nezhep 3 ay bir kere bekleme süresi olmak zorunda. Ayrıca diyor ki eee sen sözleşmeye sahip olmak zorundasın. Yani kiralama sözleşmesi değil. Cinsel birlikte yaşamak istiyorsan cariye ile sen ona sahiplik sözleşmesine sahip olmak zorundasın

53:50diyor. Kiralama sözleşmesi. Mesela ben şey diyebilirim. Benim tarlada bir işçi var. Acayip iyi patates topluyor. Abi istiyorsan yarın senin tarlaya gelsin.

53:58Kiralayayım bir günlüğüne bu işçiyi, bu köleyi sana. Senin tarlada patates olsun. O olabiliyor ya. iş amaçlıysa veya bende abi bir temizlik şey bir aşçı abla var acayip börek yapıyor. Sana bir haftalığına kiralayayım bu ablayı sen de

54:12börek bunlar okey ama cinsel partnerlik olarak bir cariye istiyorsanız bunda kiralama diye bir şey yok. Sahip olmak zorundasınız. Çünkü o sözleşmeye dahil olmak onun sözleşmesi ayrı. Yani bu mesela dolayısıyla burada bir seks

54:27objesi falan bilmem ne ya böyle bir şey yok. Böyle bir durum yok. Ne oldu?

54:31Nikahtaki şartlar, sorumluluklar, nikahı meşru kılan şey neyse aslında carideki şartlar, sorumluluklar hukuki boyuta meşru kılan şey de o oldu. Hiçbir farkı kalmamış oldu. Çünkü olay sanal bir şey

54:43zaten. Olay zaten hukuki olması. Kötü bir durum yok yani aslında. Dolayısıyla a cariye ile birlikte olmak kötü bir şey değil. Neden? Bir sürü kurala burala tabii. Yani bekleme süreleri, baba sorumluluğu, çocuk doğduğunda zaten azat

54:57oluyor. Kötü davranamıyorum, zorlayamıyorum. Yani tüm şartlar var zaten ve ek olarak cariyelerde de hani statü olarak hürle aynı olmadığı için ona bir avantaj verilmiş. Mesela

55:11cariyelerde ve kölelerde genelde ceza aldıkları zaman bir suç işledikleri zaman, ceza aldıkları zaman yarısı mesela uygulanıyor. Bu hat cezasında da biraz böyle. Tazir cezasını genelde bu

55:24şekilde uyguluyorlar. Mesela işte e iftira cezası veya içki geçme cezası 80 sopa ama hür değilse köle veya cariyse 40 sopaya düşüyor veya mesela eee köleye zekat düşmez kaidesi var. Köleye zekat

55:38düşmez bile bu hükmün çıkması bile demek ki köle zekat verebilecek kadar mala sahip olabiliyor demek. Çünkü zekat vermez diye bir kural konması için böyle bir sorunun oluşması lazım.

55:51Demek ki köle ve cari düşündüğümüz gibi değil. Çünkü bana gelen hizmetçi abla bayağı para biriktirebiliyor ve araba alabiliyor mesela. Ya bu ya bu bunda yani günümüzdekinden çok daha iyi bir şartta düşünmemiz lazım. Çünkü köle

56:02sahibi adilse yediğinden yediriyor, giydiğinden giydiriyor. Çeşitli hediyeler veriyor. Kölenin yani para kazan, para kazanılacak bu köle zaten.

56:10Yani bu fetvalar niçin veriliyor?

56:11Kölenin o bir tık dezavantajlı konumunu da bu yönlerden tamamlanmaya çalışıyor.

56:16Ceza olarak yarı ceza alıyor. İşte zekat vermiyor vesaire. Dolayısıyla o küçük dezavantajlı konumu da bu tarz şeylerle aslında tamamlanmış oluyor. Mesela tarihte ya bunlar az buz da değil. Kadın eski kadın köleler. Kadın kölelerin

56:30vakıfları var ya. Ya vakıf olması demek gayrimenkulleri olması demek. Arazileri, evleri olması demek. Bu kadınlar bu parayı nereden buldu mesela? Yani demek ki aklımızdaki gibi değil. Talep'te, Kahire'de bu kadı sicillerinde var. Yani

56:43kadı o dönem noter gibi hareket ettiği için biz bunları görebiliyoruz.

56:48Azatlı köleler vakıf kurmuş ya. Bir sürü gayrimenkulleri var. Alıyorlar, satıyorlar, vakıf işletiyorlar. Y bu kafamızdaki imaj ama hiç uyuşmuyor bunla. Çünkü kafamızdaki imaj farklı.

56:58Biz bambaşka bakıyoruz olaya. Şimdi buraya kadar da bir notlarımızı alalım.

57:03Ne dedik? Bir kere cinselliği meşru kılan şey aslında soyut bir hukuk dedik.

57:16E evlilik akti aslında sorumluluk veren, sınır çizen bir akit. E ne dedik?

57:30Cariyelik akdi de aynı şekilde daha geniş sorum luluk ve sınır çizer.

57:42Cariyelik akti kapsar. Evlilik akti dedik. Neden buna dedik? Mesela işte baba, oğul, aynı kadın yasağı

57:55işte soğuma süresi, iddet bekleme süresi, yasağı, nesbin bilinme zorunluluğu, başka kişiyle

58:09ilişki yaşayamama yasağı.

58:15eee kız kardeş lerle birlikte olamama yasağı gibi şeylerden bahset. Daha sonra mesela ümmül velet olduğu zaman, çocuk

58:28doğurduğu zaman özgür olur.

58:33Çocuğa bakılmak zorunda. Sen çocuğa bakmak zorundasın dedik.

58:40E şimdi baktığımız zaman iffet ve sadakat nedir?

58:46Tek erkeğe ait.

58:48Kölelikte de ya cariyelikte de normal nikahlı eşte de. Bu böyle aynı şey.

58:54İfffet ve sadakat konusu aynı. E çocuğun statüsü baba bakmak zorunda.

59:01Hür doğar. Mesela çocuk köle doğamaz.

59:06Annesi köyleyse olsa bile yani cari olsa bile çocuk hür doğuyor mesela. E zaten normal e nikahla evlendiren eşlerimizde de zaten öyle oluyor. Bir fark yok.

59:16Çocuğa bakmak zorundayız. O yükümlülüklü de aynen devam ediyor. Miras hakkı ondan bahsetmemiştik.

59:25Normal evliliğimizde evlilikte anneye de düşer. Cariyelikte ise aslında onun mirası hür olmak.

59:35hürleşir. Artı şöyle bir durum olur.

59:39Babanın mirası çocuğa düşeceği için daha sonra o çocuk annesine miras vermek zorunda olduğu için İslam'da anna babaya miras vardır biliyorsunuz. Modern hukukta yok.

59:48Daha sonra o çocuk da anne babasına miras tekrar verebileceği için annesine çocuktan dolayı dolaylı miras gelir.

59:55Yani mirası hem yürüleşir hem de çocuktan dolaylı miras gelmiş olur. Miras hakkı bu şekilde. Cinsel rıza veya güvenlik diyebileceğimiz

1:00:08birebir aynı. Zorlayamazsın, şey yapamazsın. Zaten eee Şafii Fakihinden örnek verdik.

1:00:15işkence şu bu eee işte farklı durumlar aynı anda birden fazla kişiyle filan yani bun hepsi yasak yani bunlar yok.

1:00:23Evlilikteki kurallar neyse birebir aynı geçerli. Eee el değiştirme durumu normal evlilikte ne olur? Boşama yoluyla el değiştirilir. Siz kararınızla boşanırsınız. 3 ay iddet süresi bekler.

1:00:36Daha sonra yeni bir kişiyle evlenebilir.

1:00:39Cariyenizde de aynı şekilde iddet süresiyle el değişebilir. Yani cariyenizden memnun değilseniz onu eldeştirebilirsiniz. Aynı boşamak gibi karımızdan memnun olmadığımızda nasıl boşuyorsak cariyemize de memnun

1:00:54olmadığımız zaman boşayabiliriz.

1:00:55Yerleşmesini sağlayabiliriz. Birebir aynı hukuk kuralları geçerli. Hiçbir haksızlık ya da hiçbir farklı bir durumu söz konusu değil evlilikten. Ya evliliği meşru görüyorsan bunu görmemen için hiçbir neden yok. Barınma nafaka

1:01:11eşin görevi. Burada da sahibin görevi.

1:01:15Aynı barınma sağlamak zorundasın. Nafaka yediğinden yedirip yediğinden giydirmek zorundasın. Genelde nafakada veriyorlar olarak. Aynı o da aynı birebir. E ne kaldı? Yani evlilikten bir farkı kaldı mı? kalmadı. Yani demek ki hukuki

1:01:29olarak, sınır olarak, sorumluluk olarak birebir aynı. Bir farkı yok.

1:01:35E dolayısıyla bunu meşru kılınmayacak bir sebep kalmadı ortada. Yani zina gibi ya da sınırsız dediğim gibi alarım, satarım, yaparım. Öyle bir şey yok.

1:01:45Gayet sınırlı sorumluluk. Soyut hukuki kuralları da var. E fıkıh bunu yapıyor zaten. Ama millet modern bakış açısından ne yapıyor? Fıkıh işte köleli cariyeliği bile düzenlemiş biliyor musunuz? Ne kadar iğrenç. İğrendim.

1:01:57Lan evlilikle aynı hale getirmiş işte.

1:01:59Daha ne istiyorsun? Yani o cahiliyedeki veya batıdaki o sınırsız, iğrenç, kötü, kırbaç ve zincir olan, kötü olan köleliği ve cariyeli hukuki, temiz,

1:02:11güzel, sorumluluk alan, ele ayağı yere basan bir hale çevirmiş. Daha ne istiyorsun? Yani hukuk kitabını sen öpüp başına koyman gerekirken onu eleştiriyorsun.

1:02:21Çünkü yanlış yerden bakıyorsun. Olaya yanlış, farklı açıdan bakıyorsun. Evet, şimdi birazdan geleceğiz ama girişini yapmış olalım.

1:02:29Azatlı eski köle kadınların Kahire'de, Halep'te, kadı sicillerinde vakıf, kapu, gayrimenkul kayıtları var.

1:02:43Az buz da değil.

1:02:46Demek ki kafamızdaki köle imajıyla çelişiyor.

1:02:50Bu kadınlar, bu cariyeler gayet de mal mülk sahibi olabiliyorlar. çocuk doğurduğu için zaten bir müület oluyor doğrudan ve hürleşiyor zaten. Mesela Gabriel Beer diye bir adam var. Woman and WF diye bir eee kitap var. İşte eee

1:03:04İstanbul'da eee işte 1500'lü yıllarda bir analizi var. Oraları incelemiş durumda. Diyor ki işte 16. yüzyıl İstanbul'da diyor kadınlar tarafından kurulan vakıfların %30 veya %40 civarlarında kölelikten azat edilmiş

1:03:17eski kadınlara aittir diyor. Hala köle olup vakıf Fran var ama onlar tabii ki %30 değil. Muhtemelen %2 3 5 civarlarında yani %5'ten daha az. Ya bunu yabancı bir adam söylüyor.

1:03:26İncelemiş yani kadın sicillerini incelemiş. Kadın otel olduğu için ya vakıfların yani kadınlar tarafından kurulan vakıfların neredeyse %40'ı azatlı kadınlar tarafından kurulabiliyor. Ya vakıf kurmak bugün kim yani hür diy ben özgürüm diyen kaç kişi

1:03:39vakıf kurabilir? Bu maddiyata sahiptir.

1:03:42Yani ki köleler bile kurmuş. Azatlı değil. Hala köle olanlar bile kurmuş.

1:03:47Hala köleyse nasıl vakıfla ilgileniyor?

1:03:49O işleri nasıl yapıyor? Çünkü dedik ya hukuki bir şey. Ha yapabilir. Yapabilir.

1:03:54Düşündüğümüz gibi değil. O algıdan çıkmamız gerekiyor. Şimdi yeni bir tartışma konusu olarak işte avret yeri tartışması var. Malum işte Zekeria Öztürk zamanında 90'larda belki denk gelmişsinizdir internette şurada burada.

1:04:07İşte fıkıh kitaplarında cariye şöyle giyinmelidir, böyle giyinmelidir. Orada kötü bir resim çizmiş kitaplarına göre böyle giyinmelidir. İşte Mustafa Öztürk'ün videoları var. Bakarsınız YouTube'da şurada burada aynı şeyi söylüyor. İşte avret yeri kitaplarında

1:04:21iğrenç avret yeri tasvirleri var falan.

1:04:23Sanki bu bir kuralmış, bir zorunlulukmuş böyle yani böyle giymek zorundadır. Bu kıyafet kodu budur. Bunların bu köle cariyerlerin kıyafet kodu budur. Böyle giymek zorundadır gibi bir sanki öyle yazıyormuş gibi. Ya kardeşim bu bir

1:04:36ruhsat. Bu bir izin yani fıkıh kitabı sınırları çizen kitaptır. İşte dediğimiz gibi evlilikteki, carieki sınırları çizmiş mesela giyim kuşamdaki sınırları da çiziyor ki bunlar genelde fıkhi kitaplarda bab başlıklar altındadır.

1:04:47Bahisler vardır. Yani bunlar namaz bahsi açısından geçiyor. Yani set ve avret yani namaz bahsinin o kitabın altında geçiyor. Yani namaz kılarkenki avret yeri anlamına gelecek. Yani ve mesela herkes de aynı görüşe sahip değil.

1:04:58Mesela dört mezhep imamından Ahmed bin Hanbel'in güçlü bir rivayete göre dediği şey cariyein avreti hürkadanın avretiyle aynıdır diyor mesela. Yani burada da tek bir yekare görüş de var değil. Yani hble' göre cariyein avreti hürkadın

1:05:11avretiyle aynı. Sadece başı, boynu, kolları, hizmet gereği açık olabilir.

1:05:15Şimdi şöyle düşünelim. Bizim şu şekilde düşünmemiz gerekiyor. Bu insanlar işçi sınıfına dahil. Yani bu insanlar işte demin dediğim gibi sosyoekonomik bakımından düşünmemiz lazım. Bunlar hizmetli. Yani bunlar tarlada çalışıyorlar, işte mutfakta

1:05:27çalışıyorlar. Belki bazen ağır iş yapıyorlar. Burada nizami süper giyinmesi yani bugün biz köye gidelim mesela. Köyde tarlada çalışan kadınlar ya birazcık başı açık olabilir. Biraz ayağı kolu bacağı açık olabilir. Çünkü neden tarlada yani peraceyle

1:05:40çalışamazsın? Tarlada çarşafla, siyah çarşafla çalışamazsın. Yani o uygun oranın kıyafeti o değil. Bu insanların temel görevi zaten işçi sınıfına dahil olduğu için genelde hizmet işlerinde bulundukları için bulunduğu işin

1:05:52hizmetinin durumuna göre bazı esneklikler sağlamışlar fıkıh alimleri.

1:05:56Niye? Çünkü fıkh alim orada dese ki zinhar çarşaf zorunludur. Ya tarlada o kadın çarşafla sürekli patates toplamak zorunda kalacak ya da hurma toplamak zorunda kalacak. Ya bu ona bir zulümdür, eziyettir. Yani onu kolaylaştırman

1:06:09lazım. Sen demen lazım ki ya sen cariyesin. Sen tarada çalışırken daha esnek davranabilirsin. Saçın başını biraz açabilirsin. Boynunu, kollarını biraz açabilirsin. Daha böyle şeyler rahat kıyafetler daha biraz daha belki

1:06:19nasıl rahat hissediyorsan öyle giyinebilirsin. Sana cevaz var. Sıkıntı yok. Çünkü sen e görevin bu. Sen hizmeti yapacak, hizmetlisin. Bunu da yapacaksın. Yani iş tanımın bu. Sana müsamaha gösteriyoruz. Yani bu amaçla yazılmış şeyler. Ama bu manipüle

1:06:32ediliyor sanki. Bu onun ya ona aslında bir rahatlık sağlaması için yapılmış bir şey ama sanki bu onun böyle iffetine, namusuna leke getirecek, halel getirecek şeymiş gibi anlatılıyor. Yani ya bu bir zorunluluk değil ki. İstiyorsa çarşafda

1:06:45da tabii ki yapabilir. İşte önüne bir engel koymamış ama zorlanıyorsa böyle bir açık kapı bırakılmış. Yani nitekim yine işte orada anlattığına göre işte kitaplarında işte göğüsleri açık olacak, sırtı açık olacak, bacakları açık olacak

1:06:58falan filan. E öyle değil. Mesela bazı birtakım kitaplarında işte göğüs, sırt, bacaklar bunlar mutlaka örtülmelidir diyor. Mesela Hanbelilerin eee büyük bir kısmı cariyelerin özellikle hür kadın gibi namahremlik konusunda hür kadın

1:07:11gibi davranmalarını gerektiğini söylüyor. Şimdi diğer mezheplerde eee diğer üç mezhepte ama biraz daha torel edilmiş. İşte erkeğinki gibidir diyen var. diz kapağıyla göbek arasında yani göğüsü katmamış mesela ya o oradan dem

1:07:22vurmaya çalışıyor Zekeriya Beyaz falan.

1:07:24E şimdi İslam'da beş vakit namaz var.

1:07:26Sen iş tanım gereği sürekli tarlada, bağda, bahçede, sağda, solda sürekli bir iş üzerindesin. Her zaman süper eee kıyafet giyemezsin. Şimdi bugünkü gibi hemen eteğimi alayım, başörtümü alayım, namazıma durayım o imkanlar olmayabilir.

1:07:39E dolayısıyla senin zaten bunlar namaz bahsi altında ele alınmış konular. Namaz kılarken avret yerin mükemmel nizami kapalı olmak zorunda değil diyor.

1:07:49Verdiği fetva bu. Erkeğinki gibi diz kapağıyla göbeğin kapalı olduğu sürece senin namazın geçerlidir kardeşim. Çok takılma tamam sıkıntı yok demek istiyor.

1:07:59Terledin, ıslandın işte bilmem bir yerlerin belli olmaya başladı falan.

1:08:04Tamam sen yani sana cevaz var. Normal hürk adına yok mesela bu. Ha bu bakımdan bakıyor adam olaya. Sen çok bambaşka cinsellik bakımından bakıyorsun.

1:08:13Adam zorunluluk halinde kolaylık sağlamak için bunu yazmış. Ve bunların bu bab başlıklarının kitapları da açın bakın kitaplarının aşağılarında da hep şöyle yazar. Ancak fitne durumu hariç.

1:08:24Ya bu minvalde C'ler yazar. Yani ortada bir fitne durumu varsa. Ne demek fitne durumu? Yani birisi bu manzaraya bakıp da kötü düşüncelere sevk olacaksa veya böyle cisinde cinsellik arzusu artacaksa

1:08:37eee namahrem birisi yani sahibi değil.

1:08:40Diyelim ki o sırada yabancı namahrem de var çevrede. Diğer köleler var veya farklı yabancı insanlar var. Bir şeyler var senin bulunduğun ortamda köle cari olarak. Eğer bu bir fitneye yol açacaksa sen yine hür kadın gibi giyinmek

1:08:51zorundasın. Yani bu verdiğim esnekliği kimse yokken veriyorum yani sana. Ama namahrem durumu varsa o kadar da değil.

1:08:58Fitne durumu varsa o kadar da değil.

1:08:59Bunu görmüyor. Mesela o Mustafa Özdüktür, Zeker Ebezdır bunu görmüyor.

1:09:04Sonda yazılan bu detayları görmüyor.

1:09:06Çünkü buradaki pakin verdiği şey bir esneklik. Tam durumu yoksa fin durumu yoksa birisi sana bakıp böyle kötü kötü düşüncelere sevk olmayacaksa, orada ortamda böyle kötü bir durum olmayacaksa yap diyor. Yani tamam sana izin var

1:09:19rahatlatmak için onu. Biz nasıl anlıyoruz? İşte avret yeri diz kapağıyla göbeği olduğu için göğüsler de açık olacak. Oo böyle eee göğüsler açık açık gelecek. Üzüm verecek, meyve sepeti verecek. Biz misafirlerle böyle eee

1:09:32oturmuş olacağız sofalarda. Onlar da gelip böyle göğseri açık açık bize hizmet edecek. böyle bir manzara çiziyor. Şimdi diyor ki İslam bu diyor.

1:09:39Fıkıh kitaplarında bakın bu yazıyor diyor.

1:09:42Kesinlikle iftiradır. Kesinlikle böyle bir şey yoktur. Aşağısında fitne durumu hariç. Birisi bakıp kötü cüncelere dalacaksa bunların hiçbiri geçerli değildir. Hürkadın kurallarına aynen tabiidir diyor. Ahmed bin Hanbel de

1:09:55muhtemelen bunu düşünmüş olacak ki en baştan Hürkadanıkiyle aynı olması daha iyidir diyor. Çünkü mutlaka bir fitne durumu olabileceğini sezmiş olmuş olabilir. Senin kafanda ne canlanıyor?

1:10:04İşte Spartaküs dizisi var ya mesela oranlanıyor böyle bir sürü cariye böyle orada o o dans ediyorlar oyun oynuyorlar yarı çıplak avet mahali zaten izin vermiş ya böyle bir şey yok böyle bir

1:10:16zevk ortamı böyle bir eee böyle bir şey yok yani. Bu asla yani Müslüman olan bir insan yani peygamber ben sünnetini tabi ediyorum diyen bir insan, Kur'an'ı tabi ediyorum diyen insanın namusunu, ahlakına, ifetine tabi ediyorum diyen

1:10:30insan. Ha bunu böyle bir sence fetva vermiş olabilir mi? Bu kadar sınırları çizen yok evlilikte şunu yapabilir, şunu yapamaz işte zorlayamaz. Bu kadar sınır çizen bir insan bunu niye demiş olabilir? Arvetleri bu çelişiyor değil

1:10:44mi? Bak çelişki gördüğün anda demek ki niyet o değil. Onu anlaman lazım. Yani olay namaz kılarken etrafında kimse yoksa mevcut kıyafetine devam et. Daha rahat bir şekilde devam et. Terledim, yerledim, oram buram belli oldu. Çok

1:10:56takılma. Bu olay bu.

1:10:59En ufak bir fitne varsa, namahrem varsa da kusura bakma güzelce örtüneceksin.

1:11:04Açın bakın fitne durumu hariç diye yazmıyorsa konuşalım. İster Elmergegani'ye bakın, isterse de Serasi'nin elemusuna bakın. Hepsine yazıyor. Fitne durumu hariç. İmam oraya şerhini koymuş. Sonrasında işte köle

1:11:17pazarı mevzusu. Şimdi ben bu videodaki iddialara cevap vererek gitmeliyiz ki bir anlamı olsun. Karikatürize ediyorlar. Kafam köle pazarı. Ne?

1:11:25Kafamızda böyle canlanıyor bir meydan.

1:11:27İşte dişi filan böyle çürük, suratsız, böyle kötü, böyle küçük. Bir tane adam yan yana böyle dizmiş. Eee, köleleri, ellerindin hepsini zincirler böyle elleri ayakları demirli kadınlar. Böyle bir köle pazarı hayal ediyoruz, değil

1:11:42mi? İstanbul'da işte köle pazarı vardır.

1:11:43Alınıp satılır. Maldır, ticari maldır.

1:11:45Miras bırakılır falan değil mi? Böyle karikatürize ediyor ve senin böyle olmayan bir şey hakkını soğutmaya çalışıyor. Bu imaj yanlış. Öyle bir şey yok. Asla İslam'da böyle bir şey yok.

1:11:58Tarihte böyle bir köle pazarı olmuş mudur? Olmuştur. İslam bunu onaylar mı?

1:12:02Onaylamaz. Fakihler bunu onaylar mı?

1:12:03Onaylamaz. Ehli sünnet bunu onaylamış mı? Onaylamamış. Ya İslam'da İslam döneminde zina olmamış mı? Olmuş.

1:12:08Hırsızlık olmamış mı? Adam öldürme olmamış mı? Aslı saadet diyoruz ya.

1:12:11Saadet dönemi. Peygamber efendimiz zamanında zina yapan olmamış mı? Ya peygamber var. Mükemmel bir dönem. Her yer sahabe mükemmel bir ortam diyoruz değil mi? Asrı saadet diyoruz. Suç işlenmemiş mi asrı saadette? Tüm kurallar belliyken peygambere hemen

1:12:23sorup cevap alabilecekken zina yapan olmuş, adam öldüren olmuş, kavga eden olmuş, iftira atan olmuş. Y tüm suçlar işlenmiş ya akla gelebilecek.

1:12:32Ya insanın olduğu yerde her zaman her daim suç işlenir. İşte halifelik döneminde, işte İslam devletleri döneminde köle pazarlarında böyle durumlar yaşanmış. E yani birisi kurallara uymayı reddetmişse, bir suç işlemişse bu İslam'ın onu onayladığı

1:12:43anlamına mı gelir? İslam'daki köle pazarı diye böyle bir şey yok. Yani böyle bir algı yok. Bundan kurtulmamız lazım. Bu Roma'da böyle. Bu batıda böyle. Sandığın gibi karikatürize değil.

1:12:55İstanbul'daki fıkıha uygun, İslam'a uygun köle takası diyebileceğimiz, köle cariye takası diyebileceğimiz. Çünkü neden? Bir adamın performansından memnun kalmayabilirsin de iş başvurusu gibi.

1:13:04Şimdi ben işveren çalışan performansından memnun kalmıyorum bazen.

1:13:07Diyor ki yollarımızı ayıralım. Ya beğenmiyorum adam çalışmasını beğenmiyorum yani. Adam tarlada çalışıyor ya da işte hizmetli abla.

1:13:12Hizmetli ablayı beğenmiyorum yani.

1:13:13Temizliği iyi yapamıyor. Yemekleri kötü yapıyor. Diyorum ki abla ya ben başka hizmetli ablala çalışmak istiyorum ya.

1:13:19Filipinli bakıcı yani. Ya çocuğa iyi bakamıyor kardeşim. Ben ayrılmak istiyorum ondan. Yani değiştirmek istiyorum onu. Bu amaçla var. Yani memnun olmadığım hizmetliden ayrılmak için işçi işveren akti gibi düşüneceğiz bunu. Modern anlamda işçi işveren akti

1:13:31aynı kurallara aynı hukuk şeylerine tabii. Böyle kafamızdaki o karikatürize demin anlattığım şeylere tabi değil.

1:13:39Belli hukuku sorumluluğu, şeyi var. Yani şimdi sen iş başvurusu yapıyorsun.

1:13:43Gidiyorsun şirkete. Ne yapıyorlar? Seni böyle bir odaya alıyorlar. 1020 kişi oturuyorsun değil mi? Böyle koyun gibi bekliyorsun orada. Ya aynı mantık. Şöyle ideş tokus mekanında da şöyle böyle oturuyorlar. 1020 kişi. Bunun özelliğine

1:13:57bu şu işi iyi yapar. Şu işte ehidir.

1:13:59Güzel temizlik yapar bu abla ama iyi yemek yapamaz bu cariye filan. Ya anlatıyorsun işte özelliklerini. O diyor ki tamam ben zaten temizliğe bakmıyorum ama güzel yemek yapan lazımdı bana filan. Normal işçi işverende de sana

1:14:10soruyor. Güzel özelliklerin ne? Sen diyorsun ki işte ben şu işi süper yaparım ama şurada biraz beceriksizimdir falan. Ya işçi işveren mantığıyla aynı.

1:14:19Yani bu köleler de Müslüman ya.

1:14:21Kafandaki hoca elleri zincirli bilmem ne. Köle namaz. Günde beş vakit namaz var. Bu köle namaz kılmayacak mı? Cariye namaz kılmayacak mı? Onu onun için bir mekan ayarlamış olmayacak mı? Camiye gitmeyecek mi? Ya da yemek yemeyecek mi?

1:14:31Yediğinden yedirmek zorundaydın bu adama. Hadis var, nas var.

1:14:37E sen orada bir yandaki pideciden, şimdi ben yandaki pideciden pide yiyorsan oradaki pazardaki adam olarak, kölelerin başındaki başındaki takasçı adam olarak onları da o pideden ısmarlamak zorundasın. O adam da seninle birlikte

1:14:50namaz kılacak. Belki imam o olacak.

1:14:52Belki o pideden o da yiyecek. Vermek zorundasın.

1:14:57Bizim kafamızda nasıl o böyle orada güneşin altında duracak. Ne abdest ne namaz var zaten. Müslüman değil herhalde. Ondan sonra işte yemek vermezsin. Su ya böyle bir şey yok. Yok.

1:15:06Bu nasta yok. Bu bu İslam'la böyle bir köle değiş tokuş yeri işçi işveren ilişkisi yok. Yani tam şöyle bir şey düşünmemiz lazım. Böyle kermeslerde böyle hafif çadırımsı bir şey olur.

1:15:16Böyle üst kapalı tente aşağısında bir masa olur. Plastik maza, plastik sandalyeler. Orada oturursun kermesinde gün boyu böyle bir etkinlik bir şeyler olur falan. Ya da böyle bir düğün gibi bir şey düşün. O tarz. Oturuyorsun

1:15:29plastik sandalyelerinde geliyor işçi görüşmesi gibi. Diyor ki benim şöyle birine ihtiyacım var. Diyor ki abi işte Mehmet var bir konuşun. konuşuyorsun.

1:15:35Abi ben şu işi iyi yaparım, bu işi yaparım, şu götüyüm. Tamam diyor. O zaman ben seninle devam edeyim yoluma.

1:15:42Böyle bir ilişki düşünmemiz lazım. Yani o sırada pideler geliyor. E namaz vakti isterseniz bir namaz kılalım arkadaşlar falan. Böyle bir ortam. Gayet medeni, temiz. İslam'da kibir yasak. Bir kere sen üstten bakamazsın ki. Üstünlük ancak

1:15:53takvadadır. O adamın hukuki statü sadece o işçi adam. Sen de işveren adamsın.

1:15:58Allah rolleri bu şekilde dağıtmışız. bir kimine maldan veriyor, kimine vermiyor.

1:16:02Çeşit çeşit insan tipleri olarak yaratmış. Üstünlük tavsamazsın. Ona böyle bir eee hakaret edemezsin. Kötü söz söyleyemezsin. Kötü davranamazsın.

1:16:09Kötü bir şey yapamazsın. Normal koşacaksın. Kibir olmalı. Güzel güzel takılacaksın. Karikatürize edildiği gibi bir durum yok. Köle pazarı bu. Pidey namaz kılan böyle tenteli çadırda kermez plastik sandalyal oturan bir adam hayal

1:16:21etmemiz lazım. Bizim aklımıza gelen böyle düşleri sonra öyle bir şey yok.

1:16:24Yani mesela günümüzde köle pazarı denilen şeye örnek verecek olursak belki hala var galiba ama eee belki hatırlayanlarınız eee olur. 30 yaş üzeri insanlar varsa. Eskiden amele pazarı denilen bir şey vardı. Şehirlerde

1:16:39olurdu. Amele pazarı böyle 2000'lerde, 90'larda falan olurdu. Mesela sizin bir işiniz var günü birlik. İşte eşya taşıyacaksınız veya bir tarlada bir ihtiyacınız var ya da bir işçi, işçiye ihtiyacınız, ameleye ihtiyacınız var.

1:16:48Yani amele pazarı adı üstünde 10 tane, 20 tane ameliye ihtiyacınız var.

1:16:50giderdiniz. Şehrin bu bilinir bir sokağında, bir yerinde, bir caddenin bir yerinde sabah erkenden ameleler gider oraya böyle gruplar halinde, öbekler halinde genelde arkadaşlar kendi aralarında takılırlar. Böyle ellerinde

1:17:02çaylar, sigaralar bazen tost m, poğça moğça simit mit yerler. Bekler. Sabah adam 6'da 700'de gider amele pazarına.

1:17:08Gruplar halinde beşerli, 10arlı böyle tüm sokak boyunca ameleler var böyle.

1:17:12Sen de işveren olarak, adam ihtiyacı olan kişi olarak o gün taşıma mı yapılacak, tarlaya mı gidilecek, işte inşaata mı gidecek? Yani bir günü bir bile işi ihtiyacım var. 10 kişiye ihtiyacın var. Genelde de minibüsünle veya kamyonetinle gelirsin. Sokak

1:17:24boyunca böyle gidersin, bakarsın. Eee, hatta şöyle şeyler var. Fiziksel kuvvetine bakarsın. Diyelim ki işte ağır iş yaptıracaksın adama. Gelirsin böyle şeyler olurdu. Böyle adam puzzlesunu falan böyle bir gösterirdin. O gösterirdi böyle. Abi iyiyiz biz,

1:17:37kondisyonluyuz. Merak etme abi ben 5 kata kadar tek başıma çamaşır makinesi taşırım falan filan der. Mesela kendini satar, pazarlar orada. E tamam beşiniz siz gelin o zaman dersin. Anlaşırsın mesela fiyatını konuşursunuz filan.

1:17:50Köle pazarı bu. O sırada çayını içer, sigarasını içer, orada oturur. Plastik sandalyesinde yanındaki büfeden tostunu yemiştir. Yani kafamızda canlanması gereken köle pazarı bu. Ve 2000'lerde, 90'larda belki hala günümüzde bazı

1:18:02illerde devam ediyordur. Ben son zamanında gitmediğim için bilmiyorum.

1:18:05Adamı incelersin, dokunursun ya işte köle pazarında kölelere dokunuluyormuş falan filan. E dokunacaksın adam kas gücüne bakıyorsun. Kası var mı? Adam iyi mi, güçlü mü, kuvvetli mi? Bu işe uygun mu falan yapacağın işe göre onu test

1:18:17ediyorsun. Yani durum bu. Kafamızda bu canlanması lazım. Yine diyorlar ki işte özellikle kadın cariyeler için işte satılırken avlet yerinde işte el, yüz, göğüsler, bacak ellenebiliyor. İyice her yerini mıncıklayabiliyorsun, göstermek

1:18:28zorunda falan filan. Ya böyle şeyler anlatıyorlar o videoları izlediğiniz zaman. İşte fıkıh kitaplarına inanmıyorsanız açın bakın. Fıkıh kitaplarında yazıyor bunlar. Bana inanmıyorsanız onlara bakın falan diyorlar. Yani şimdi burada yine hukuki

1:18:39boyutu ele alacağım. İslam'da alım satım akti. Bunun belli hukuki bir çerçevesi var. Her şey hukuk tarafından bakmamız lazım. İslam'da alışverişte garar yasağı denilen bir yasak var. Yani belirsizlik yasağı. Yani ayıplı mal, kusurlu mal

1:18:53olmasın diye. İslam diyor ki alınan, satılan malın tüm özellikleri belli olmak zorunda. Yani sen karşıya işte kusurlu, hileli eee bir mal satamazsın.

1:19:02Karar ya da vadeli satıyorsan ya da malı parayı önden alıp mesela malı sonradan vereceksen işte e selam akdi deniliyor buna. Malın tüm özellikleri her şeyle belli olmalı. Bir gar, bir belirsizlik durumu olmamalı. Alım satım aktimlerinde

1:19:16hepsinde bu geçerli. Belirsizlik durumu olmayacak. Saklayamazsın. Bir kutu var mesela. Kutunun içinde bir mal var. Ne olduğunu bilmiyorum abi. Sana satacağım.

1:19:22İslam'a göre geçerli bir alışveriş akti değil. Mal tüm özellikleriyle görünmeli İslam'a göre. Şimdi bu bir alım satım aktinde bir hukuki kural değil mi? Şimdi Fakih'in kafasına girmemiz lazım. Fakih böyle düşünüyor. Karar yasağı olmaması

1:19:33lazım. Burada da amele pazarında da yani köyle cariye pazarında da garasaının olmaması lazım. Yani bir belirsizlik olmaması lazım. Sen şimdi tüm cariyeyi peçeyle kapattın. Tamam. Güzel. Harika.

1:19:45İşte ben onu alacağım ama bir garar var.

1:19:47Yani alacağım ürünün bir örtünün altında bir ürün var. E onu alacağım diye düşünüyor. Ne özelliklerini bilmiyorum.

1:19:54Hiçbir şeyi bilmiyorum. Bu garasağı olabileceği için hukuki olarak şöyle düşünüyor bizim ulemamız. Bu garar yasağından mümkün olduğunca kurtarmam lazım. Ama insan uğrun uğruna, haysiyetine, iffetine halel gelmeden,

1:20:07mümkün olduğu mertebede karar yasağından bu alışverişi çıkarmam lazım. Öncelik sözlü. Sözlü olarak soracaksın. Şöyle mi, böyle mi, şöyle mi? Tamam. Ya ayıplı mal olmasın diye sözlü sözlü sordum ama hala ikna olamadım. Ondan sonra şey

1:20:21isteyebilirim işte ne özelliğini istiyorsam. Fıkata demiş ki bu garasağını çıkarmak için gerçek alıcıya yalnızca gerçek alıcıya pazarda teftişçiler var bu arada. Yani böyle eee ben sürekli pazara geleyim her hafta.

1:20:35Ondan sonra bir sürü de tüm tüm işte o masaları da dolaşayım. Tüm cariyeleri de güzel güzel elleyim elleyeyim. Nefsimi öldüreyim. Yani nefsimi tatmin edeyim.

1:20:46Ondan sonra da gideyim her hafta bunu yapayım. Ya bunu yapamazsın. Bir kere pazarcı tefsiler seni yakalarlar ve bunun bir cezası var. Amaç gerçekten satın alma arzusunda ve yüksek satın alma konusunda gerçekten kesin olan

1:20:59kişilerde bu garasağını eee yok etmek için verilmiş bir ruhsat var aslında burada. Dolayısıyla Fakih diyor ki bu adam eğer gerçekten alıcıysa artık almanın son noktasına gelmiş fiyatlı ve alan enerjisi anlaşılacak artık ya

1:21:13maldan kesin mutmain olmak emin olmak istiyor. O zaman diyor belli yerlerine dokunabilir belli yerlerini açabilir ama eğer cariye veya köyle bunu istemiyorsa buna zorla sen yaptıramazsın. Bir kere insan onur, ifet ve hayetine aykırı

1:21:27işler yapman yasak zaten. Diyelim ki böyle bir şey işe kalkıştın sen. Hemen kadıya şikayet eder seni. Bakın aklımızda alıyor mu? Mesela köle cari biz haksız, hukuksuz tamamen böyle öylesine yaşayan var. Hayır kadıya gider

1:21:39hemen şikayet eder ve muhtemelen ceza alırız. Olay bu. Ve bu icma görüşü değil. Yani karar yasağını özellikle cariyelerde karar yasağını çünkü kölelerde pazosuna mazosuna adamın bakıp gücünü amele pazarında söylemiştik.

1:21:52Cariyelerdeki garadğını kaldırmada bir icma değil. Yani bazı alimler eee olabilir diye fetava vermiş sırf alışveriş akdi gerçekleşsin diye. Bazısı da daha itidatlı davranırsa daha iyi olur demiş artık seçime göre. Ama

1:22:06demişler hepsinin yine altında şerh var.

1:22:08Eğer bir şehvet duygusu oluşacaksa bu kesinlikle yasaktır. Yani bunu sen bunu açtırmaya veya dokunma olayına şehvet yönüyle yaklaşacaksan bu yine yasak. Şerhi düşmüş. Sen orada söylüyorlar işte

1:22:23kitaplarda bu yazıyor bilmem şöyle böyle şerhini de oku. Aşağısında yazan eğer bir şehvet duygusu, eğer bir haram duygusu girecekse bu yaptırılmaz, dokundurulmaz veya işte açılmaz. E bunu da söyle o zaman madem yani. Ve

1:22:36kafamızda şu var işte cariye her ay pazarda birisi alıyor kullanıyor atıyor pazara öteki ay bir daha satılıyor.

1:22:41Kullanılıyor atıyor öteki ay bir daha satıyor. Ya bir kere özellikle kadın özellikle cinsel cariye ya mesela eee ne dedik? Erkek köleler var. kadın hizmetliler, bakıcılar, hizmetli ablalar, işte temizlikçi ablalar o var.

1:22:54Bir de kadın cariyeler yani cinsel birliktelikli olan kadın var. Üç çeşit var dedik ya. Eee bu cinsel birliktelikli olanın pazara düşmesi zaten çok böyle eee iyi bir şey olarak görülmemiş. Hem alimler tarafından hem de toplum tarafından çok iyi görülmüyor.

1:23:07Bir problem yaşaman lazım. Ya boşanma gibi düşünün. Boşanman da çok iyi görülmüyor ya. Ama zorunda kaldığın zaman yaptığın bir şey yap. Bu cinsel birlikte olduğun cariyenin de pazara düşmesi hiç iyi bir şey olarak değil.

1:23:18Onun yerine azat edilmesi daha teamülde geçerli. İnsanlar çoğunlukla bundan kaçınıyorlar ama bazen çeşitli nedenlerden dolayı düşebiliyor.

1:23:26Dolayısıyla böyle her ay pazarlarda alınıp satılıyor, alınıp satılıyor. İşte ben kadınım hayatımda her ay birinci cariye oluyorum. Çok zaten bir kere 3 ay bekleme iffet süren var ya senin. Her ay böyle bir şey yapamazsın bile zaten. Y

1:23:36kafandaki bu algının tamamen çıkmış olman lazım. Dolayısıyla öyle e cinsel partnerliği cariyenin sürekli el değiştirmesi vesaire yani toplumda böyle bir algı yok. Toplum tam tersi. onu artık inzel bir olduğu için eşi gibi

1:23:48düşünüyor. Dolayısıyla onu azat etmeyi tercih ediyor ki çocuksuz olması lazım.

1:23:54Çocuk olduğu zaman zaten azat olmuş oluyor otomatikman. Yani çok sınırlı, çok dar, küçücük bir küme kalıyor. Yani 100.000 000 kişilik bir cariye olduğunu düşünürsek bu pazarda alım satılabilecek miktar düşüyor belki 1000'e. Yani

1:24:06dolayısıyla çok küçük bir kesime hitap etmiş oluyor ve bunu da hukuki olarak kuralları hakin buradaki işte elleyebilir açabilireki eee mantığı garar yani alışverişte belirsizlik yasağının olmaması için başka amacı yok

1:24:20ama eğer diyor şey gelirse bir şehvet duygusu vesaire gelirse de kesinlikle yasaktır yapamaz diyor ve kesin almayacaksa yaparsa da şikayet etme hakkı var. cariye veya öyle göstermek zorunda değil. Ben yapmak istemiyorum dediği zaman yapmayacak. Kadıya gidip

1:24:34şikayet edebilir. Yani bir sürü kuralı şartı jurtu var. Yani bu şekilde bakmamız lazım. Daha sonra mesela kölenin şahitliği konusu var. İşte diyorlar ki fıkıh eee kölenin şahitliğini kabul etmiyor. Genel olarak doğru ama yine de bunu hukukçu bakış

1:24:48açısıyla bakmamız lazım. köle alt statüde bir adam olduğu için adamdan sayılmadığı için onlar böyle zaten insan bile olmadığı için değil yani zaten.

1:24:56Çünkü üstünlük takvada zaten demin videonun başında anlattığımız bir sürü örnek var. Demek ki fakirin buradaki demek istediği olay başka, çıkarım yaptığı nokta farklı. Onu algılamamız lazım. Çünkü kölenin insan olmadığı için

1:25:09veya sözüne güven olmadığı için falan filan değil. Mesela hadis aktarılırken o zaman mesela peygamberimiz şöyle dedi vesaire gibi hadis aktarılıyor ya. Eğer kölenin şahitliği o insan olmadığı için, düşük statyde olduğu için onun sözünün

1:25:20bir değeri olmadığı için reddedilseydi naklettiği hadisler de mesela eee kabul edilmezdi. Kitaplarda yer almadı. Ama Buhari'de belki yüzlerce kölelerin mevalii denilen azatlı kölelerin aktardığı hadisler var. Ravisi köle olan

1:25:33hadisler var. Ha demek ki adamın sözüne güven oluyor aslında. Yani olay o değil.

1:25:38Olay başka. Fakimin burada vermek istediği, koymak istediği kural, hukuk, çizim başka. Mahkeme buradaki mahkemedeki şahitlik söz konusu. Yoksa hadis aktarabiliyor. Niye mahkemede o zaman sözü kabul edilmiyor? Ha demek ki

1:25:48bu bir hakla alakalı mesele. Yani burada adamın bir efendisi olduğu için yani bir işvereni olduğu için siz işverenizin aleyhinde leyhinde bir şeyler söylerken nasıl çekingen davranabileceğiniz için veya baskı hissedebileceğiniz için veya

1:26:01zorla yalan söyleme durumunuz olabileceği için fakirler baştan net çizmiş. Demiş ki kölenin en iisi hiç kabul etmeyelim. O adamı da zora sokmayalım. Yani onun iyiliği için aslında bu.

1:26:11Çünkü ben onun şahitlerini kabul edersem üzerinde bir baskı unsuru işvereni yani sahibi onun baskı unsuru kullanabilir. O da biraz kendi mecburiyette hissettiği için zorunda kalabilir işini kaybetmemek için veya işte neyse biz günümüzdeki

1:26:24gibi hayal edelim.

1:26:27O yüzden ben onu hiç otopak koymayayım.

1:26:28Direkt şahitliğini kabul etmeyeyim. O da rahat daha rahat bir nefes alsın ve hayatını o şekilde devam etsin diyor.

1:26:35Yani düşük vasfından değil.

1:26:37kölenin efendisinin baskısı altında kalmasından korkulduğu için bu fetva verilmiş. Ama tam tersi örneklerde var mı? Var. Çünkü bu bir içtihat. Eğer sen içtihat yapabiliyorsan kölenin şahitin kabul edildiği durumlar da olabilir.

1:26:50Nasıl efendisi çok adil bir kişiyse bununla ilgili bir örneğimiz var. Mesela Kufe kadısı Şureyh var ünlü.

1:26:57Biliyorsunuz Hazreti Ali zamanında.

1:26:59Hazir Ali sola giderken bir zırh görüyor bir Yahudide ve diyor ki kadıya gidiyor Şuhe şikayet ediyor. Diyor ki bu Yahudi galiba benim zırhımı almış. Bakın bu olayda çok fazla şeriatla alakalı çıkarımlar yapmamız lazım. Sadece köyle

1:27:12değil. Hazreti Ali İslam'da ne kadar üstün bir makama sahip. Peygamber Efendimiz Sallallahu aleyyhi ve sellem'in yeğeni, bilginin anahtarının onun elinde olan kişi.

1:27:24Hazreti Ali yani tüm müştehitlerden daha kitap sahibi, tüm kadılardan daha iyi kadılık yapabilecek bir insan.

1:27:32Kendisi halife olmasına rağmen hüküm vermiyor. Bağımsız bir mahkemeye başvuruyor. Doğrudan kendisi mesela hüküm verse Hazreti Ali dese ki Yahudi gel sen benim zırhımı çalmışsın. cez şudur dese kim itiraz edebilir veya Hazreti Ali bu konuda haksızlık yaptı

1:27:44diyebilir veya haksızlık yapar mı Haz Ali bu konuda? Yapmaz. Biliyoruz kesin.

1:27:49Kendimizden emin olmaz bu kadar Hazreti Ali'den eminiz. Ama ona rağmen bağımsız bir merciye, mahkemeye başvuruyor.

1:27:57Şeriat budur. İşte şeriatı bu şekilde anlamamız lazım. Şure başvuruyor Kadıya.

1:28:03Kadı da kadıya da iki tane şahit gösteriyor. Birisi Haz Hasan oğlu, birisi de Kanber var biliyorsunuz.

1:28:09Hazreti Ali'nin eee kölesi yani yardımcısı, yandaşı, can dostu falan ya bir sürü şeyler getirilebilir.

1:28:16Alevilerde filan meşhurdur biliyorsunuz.

1:28:19Kanber ve Haz Hasan'ı da şahit olarak sunuyor mahkemeye ve Şurey Hz. Hasan oğlu diye yani babasını destekleyebilir.

1:28:28Dolayısıyla adil bir şahit olamayabilir ilkesine dayanaraktan hukuki kurallar bakın bunlar. Onun şahitlerini kabul etmiyor Hazreti Hasan'ın ama Kamber'in şahitliğini kabul ediyor. Bakın şimdi ne demiştik? Kölelerin şahitliği kabul

1:28:39edilmiyor. Normal fıkta dedik. Burada şurayı tam tersi işte müçtehit olduğu için o kezde o vakada demek ki kölenin şahitliği kabul edilebiliyor.

1:28:47Dolayısıyla Kamberin şahitliğini kabul etmiş oluyor. Haz Hasan'ınkini de yani Haz Ali'nin oğlu ne kadar adil güvenilir bir insan olmasına rağmen o şain de babasının baskısı altında kalabilir diye kabul etmiyor. Ya burada olay tamamen

1:29:00hukuki. Yani biz olaya bambaşka boyuttan bakıyoruz. Köleler insan değil. O yüzden kabul edilmiyor gibi değil. Hukuki adam baskı altında kalabilir diye adamı hiç o topa sokmamak için fakirler bu yorumu yapmışlar. Ama şuraya mesela Kamber'in

1:29:11şahitliğini kabul edebiliyor. Demek ki duruma göre değişebilir. Gerçekten efendi baskısı olmayan durumlarda şahitliği kabul edilebilir. Ona kadı karar verecek. Bu olayı manipüle etmeye gerek yok. Bu civil law bakış açısı.

1:29:22Yani şimdi şeriat diye anlatıyorduk.

1:29:23Şeriatta common lov var. Şeriatta hukuku eee içtihat yoluyla zamana duruma, her vakaya özel olarak değerlendirilir. Bir tane kural yoktur. Biz zannediyoruz ki fıkıh kitaplarında yazılan her şey aynı bizim kanun maddesi gibi kanundur.

1:29:36Değildir. Esnektir. Değişir zamana, yöreye, o vakaya göre bile değişir. Şu rey burada bunu yapıyor. Bu kaidenin dışında bir hüküm veriyor. Çünkü bu vakada o gerekiyordu. O yüzden şeriatın güzelliği bu. Şeriatın insan doğasıyla

1:29:50uyumluluğu sağlayan şey bu zaten. Aynı şekilde mesela işte eee Osmanlı'da çeşitli padişahlara zaman zaman peçe yasağı getiriyorlar. Abdülhamit Velan da getirmiş mesela. Bu maslahat icabı yani.

1:30:00Çünkü peçeli bazı insanlar istihbarat ajanları veya peçenin altına gizlenip farklı eee zararlı faaliyetlerde bulunabiliyorlar. E bu yüzden yasaklanmış. O dönemde o konjonktürde o zaman kısa zaman için geçerli olan bir kural. Şimdi her şey durumuna göre

1:30:15değerlendiriliyor kıtalı. E şimdi sen bunu şey yapsan, bu kuralı günümüzden baksak ya peçeyi de yasaklamışlar. Böyle fukaha mı olur? Böyle fakih mi olur? Bu geleneği reddediyorum. Bunlar İslam'a aykırı hareket ediyorlar. İslam'da böyle

1:30:27bir şey olamaz. İslam tam tersi kapalı giyinmeyi emreder. Bunlar ise peçeyi yasaklamışlar falan diyebilir misin?

1:30:33Diyemezsin. Çünkü o dönem o gerekiyormuş. O maslahat varmış. Çünkü durumuna, vakaya, zamana göre fakihin kafası gibi düşünmemiz lazım. Hukuki olarak düşünmemiz lazım. Mesela Hz.

1:30:44Ömer. Hz. Ömer döneminde bir ara bir eee hasatlar çok azalıyor. Bir kıtlık zamanı oluyor. Hz. Haz. Ömer o dönem kıtlıkta hırsızlık yapanlara ceza uygulamıyor.

1:30:55Diyor ki insanlar karunu doyurmadan onlardan kanunlara uymalarını isteyemeyiz diyor. Yani e şimdi yani o konjonktürde, o kısa dönemde, o dönem için geçerli bir kural koymuş oluyor müştehit olarak. İslam İslam şeriatı esnektir zaten. Olay budur. Dolayısıyla

1:31:08biz buradaki işte e avret yeri böyledir.

1:31:10Bilmem şahitliği kabul edilmez. Şöyle böyle ya duruma göre bunlar esneyebilir, daralabilir, genişleyebilir, değişebilir. Haz Ömer bakın hırsızın cezasını uygulamıyor mesela kıtlık olduğu zaman.

1:31:21Tam olarak şeriat budur zaten. Değişken, akışkan, dinamik. Fix değil. Civil la kafasından çıkmamız lazım. Common Low'dur. Şeriat common low. Önceki videoları izlemenizi tavsiye ediyorum.

1:31:32İşte yine Mustafa Öztürk'ün yine videolarını izlerseniz manipülasyon yapıyor. Diyor ki işte köle sahipliği ortaklığı olabilir. Müşterek kölelik diye bir şey var diyor. Bu fıkıh kitaplarında yazar diyor. Müşterek yani ortaklık kölelik. Yani şimdi ben bir

1:31:44kişi olarak iki ayrı şirkete çalışamıyor muyum? Şu an günümüzde yok mu zaten müşteri kölelik? Ben iki farklı şirkete çalışabiliyorum. Sabah birine çalışıyorum. Akşam başka birine çalışıyorum. Bu müşteri kölelik dediğim bu zaten. Aynı anda adam hem benim

1:31:58patates tarlamda çalışıyor hem de arkadaşımın soğan tarlasında çalışıyor.

1:32:02Müşterek kölemiz. O bizim ortak işçimiz yani. SGK'sını yarı yarıya ödüyoruz gibi düşün. Kıyafetlerin yarısını ben alıyorum yarısını o alıyor filan gibi. E bu kötü bir şey mi yani? Müşterek külli bunu şöyle anlatıyor ama işte e

1:32:14İstanbul'da bir kişi kişiyi bile müşterek sahiplenmişler ona ırgat gibi davranıyorlar. sömürüyorlar falan. Ne alakası var? Temizlikçi ablalar var mesela. Haftada iki kere geliyor ama her gün birilerinde o temizlikçi abla 34 eve

1:32:27gidiyor. Yani 34 kişi müşterik olarak o temizlikçi ablayı cari olarak kullanıyor. Cariye hizmetli cariyesinden bahsediyoruz burada. E modern günümüz dünyasında bu yapabiliyorsa aynı mantık

1:32:40fıkıhta bu buna izin verilmiş. Yani bir kişi birden fazla işverene hizmet edebilir. Ne var bunda? Ya bunu manipüle edip böyle kötü anlatıp karikatürize etmenin farklı bir yöne çekmenin bir anlamı var mı? Tüm haklar geçerli. Tüm

1:32:52sorumluluklar geçerli. Hiçbir farkı yok.

1:32:56Ama o bunu söyleyerek sanki üçüncü tip olan cinsel cariyelik kısmının da müşterek olduğunu ima etmeye çalışıyor.

1:33:04Bunu asla kitaplarda göremez. Çünkü neden? Evlilik kurallarıyla aynı kurallara tabi. Nasıl senin eşin müşterek olamıyorsa başka erkekle cinsel cariyende başka erkekle müşterik olamaz.

1:33:16Çünkü zaten imkansız. 3 ay iddet süresi var. Bir kere benden boşandığı zaman yani ben onu çıkardığım zaman azat ettiğim ya da el değiştirmek takas etmek istediğim zaman, satmak istediğim zaman zaten 3 ay bekleme süresi var. Nasıl

1:33:27müşterek olsun? Cinsel köliliğin asla müşterek bir tarafı yok. Bunu hiçbir kitaptan da örnek getiremez. Ama diğerlerine örnek verip temizlikçi abla örneğinden, erkek köylü örneğinden, farklı işverenlere aynı anda çalışma

1:33:37örneğinden, buna da ima etmeye çalışıyor. Böyle bir şey yok. Mesela iftira bu şekilde suyu bulandırmaya çalışıyorlar. İşte yine aynı manipülatif videolarda izlemeye devam ederseniz ne diyor? İşte köle mal statüsündedir.

1:33:50Alınır, satılır, kiralanır, miras bırakılır. İşte böyle manipüle ediliyor.

1:33:54Ya kardeşim bu hukuki bir sınıflandırma.

1:33:57Sadece işçi işveren de işçiye iştirebilirsin. Mesela şirketler var böyle adamları topluyor. Bilişim sektöründe var mesela yazılımcıları falan topluyor. Yazılım ihtiyacı olan şirketleri 6 aylığına, birer yılına

1:34:09kiralıyor. Ve futbolcular mesela kulübü kulüp başka kulüpleri kiralıyor. Onun gibi düşün yani. Kiralanabilir. E alınıp satılabilir. Anlattık.

1:34:19Cinsel köle de alınıp satılabiliyor. Ama diyor eşinden boşanıyorsun başka biri evleniyor. Aynı mantık anlattık. Kötü bir imaj yok. aynı hukuk kurallarına tabi ama zihninde seni canlandırdığı şey çok farklı. Seni yönlendirmeye çalıştığı şey

1:34:32çok farklı. Bu manipülasyondur işte.

1:34:33Yani böyle düşündüğümüz için bize kötü geliyor, iğrenç geliyor, hukuksuz geliyor, Roma tipi, batı tipi geliyor.

1:34:39Değil yani.

1:34:41Miras bırakılabilir. E ne var? Baban öldüğü şirketteki sahibi patron öldüğü zaman çocuğuna geçtiği zaman senin işçiliğin devam etmiyor mu aynı şirkette?

1:34:50Aynı mantık. Sahibim öldüğü zaman tarla.

1:34:53Tarla onların ailesine aynı. karla oynamaya devam edeceğim. Ha cinsel partnerimize zaten baba, oğul, cinsel ilişkiye yasağı olduğunu söyledik.

1:35:01Zaten cinsel oğulamak. Ben mutfağa geçerim, temizlik yapmaya, hamur yoğurmaya devam ederim. Kadın zamda e ne var bunda? Miras bırakılıyormuş. E anlamsız anlamsız yani. Yanlış

1:35:13manipülasyonlar şeklinde devam ediyor.

1:35:16Şartlar insancıl. Kimsenin namusuna, iffetine, haysiyetine, onuruna, gururuna zedelenecek bir şey yok. İşçi işveren ilişkisi klasik.

1:35:24Garip yani.

1:35:25Tamamen hukuki bir boyut. Mesela işte vakıf Kur'an kadın kölelerden falan bahsettik. Bir kere fıkıh kitaplarında eee efendi kölesine hizmetçisine belli bir miktarda nafaka vermek zorunda.

1:35:36Mesela vermediği zaman da onun geçimini sağlamak zorunda. Yani o adam öyle sefalete bırakamaz. Vermiyorsa nafakasını gider kadıya şikayet eder.

1:35:44Zorla alır köle. E nasıl köle şimdi bu?

1:35:46Yani hukuki hakları var. Yani efendisinden zorla nafaka alabiliyor filan.

1:35:51E hukuk kitaplarında bu da geçiyor.

1:35:53Hukuk kitaplarında ilginç. Yani mesela bir kişi evlendi. Ben evlendim. Karımın cariyesi var, hizmetçisi var, kölesi var. Neyse o kişi o cariyenin de nafakasını sağlamak durumunda kalır.

1:36:03Hizmetinden faydalanır mesela. Ama cinsellik olarak kuramaz. Çünkü o benim sözleşme bağımda değil. Eşimin sözleşme bağımında. Eşim diyelim ki kadın cariyeleri var. İki ü tane. Evlendim ben eşimle. O cariyelerin nafakasını da

1:36:16benim evimde yaşamaya başlayaklar artık benim mutfağımda artık yemek pişirecekler. Ne yapıyorlar temizliği yapacaklar vesaire çocuğa bakacaklar.

1:36:24Filipinli bakıcılar gibi. Onlara da ben artık maaşlarını ödeyeceğim ya da onların bakımından sorumluyum. Ama onları asla cinsel partner cari olarak kullanamam.

1:36:34E şimdi yani bu hukuk kuralları, bu şeyler fakirler bunlar kitaplarında böyle yazıyorlar ki millet sınırın dışına çıkmasın. Roma tipi senin düşündüğün, senin karikatörize ettiğin tipte adam düşünmesin diye zaten bu kuralları koymuş. Sende tam tersine

1:36:45sanki bu kurallar kötü bir şeymiş gibi iğrenç şeylerden bahsediyor. İslam'la asla çalışmayan bunu uydurulan din falan diye böyle bundan şey yapıyorsun. Adam medeniyet getirmiş. Medeniyet.

1:36:54Günümüzde işçi işveren kurallarında olmayan şeyleri getirmiş.

1:36:58Sen bunun nasıl mükemmel bir şey diyeceğini tam tersini söylüyorsun.

1:37:01Çünkü manipüle oldun ve anlamıyorsun. O yüzden yani bir işte efendi kölesine istediği gibi davranır. Yook. Efendi kölesine haram işletemez. İçki içiremez.

1:37:10Domuz yediremez. Hırsızlık yaptıramaz.

1:37:12Kötü haram bir şey yaptıramaz. yasak bir şey yaptıramaz. Gayrimüslim kölen varsa zorla Müslüman olacaksın. Ben senin efendinim. Böyle bir şey yaptıramaz.

1:37:21Kadıya gittiğin anda anında keserler cezanı. Fena ceza yersin. Zorla Müslüman bile yaptıramıyorsun. Dini değiştiremiyorsun. İbadetine karışamaz.

1:37:30İbadet için zaman vermek zorundadır.

1:37:32Bugün cuma vaktine götürmeyen işverenler var ya.

1:37:36Beş vakit namaz kılacak adam işte cem et, kazasını kıl, cumaya gitme.

1:37:45Gayrimüslim bile olsa adam kilisesine gider gelir. İslam dini bu. Kadıya şikayet ederse cezanı yersin. Çünkü fıkıhta bu böyledir. Ayrıca bir kişi bilinmiyor. Bir kişi geldi. Ya bu hür mü köle mi? Her zaman default olan köle

1:38:00olması değil, hür olmasıdır. Bir kişiye her zaman hür bakılır. Yani mesela kıta şey vardır ya her şey helaldir. Haram olması için ek delil gerekir. Bir kişinin de köle olması için ek delil gerekir. Bilinmiyorsa hür kabul edilir.

1:38:11E şimdi İslam demek ki o zaman her zaman hürlüğü savunan bir din olduğu buradan anlaşılıyor. Sadece kural hukuk kurallarını koymuş oluyor bu noktada.

1:38:20Şimdi bunları da bir özetleyecek olursak ne dedik? Tartışmalı konulardan bahsettik. Avret yeri dedik. Bu bir kere namaz bahsi içindir.

1:38:32Kabire zorlu koşullarda kıyafet aramasın diye rahatlık sağlamak için verilmiş.

1:38:45Şehvet şüphesi, namahrem şüphesi olursa izin verilmemiş, şerh düşünmüş dedik. manipüle edilmeye gerek

1:38:56olmadığından bahsettik. Köle pazarı mevzusu karatürize edil

1:39:11memeli normal amele pazarı gibi elinde çay, kahve, öğlen pide,

1:39:21cemaatle namaz, kermes gibi bir ortam.

1:39:27olduğunu söyledik.

1:39:29Kadın cariyeler için zaten cariye kadın oluyor. Cariyeler için garım satımda belirsizlik yasağı

1:39:44kuralı gereği gerçek alıcıya şehvet olmamak kaydıyla belli miktar dokunma bakma izni verilmiş. Cevas illa

1:39:58kullanacak diye bir şey yok.

1:40:02Cinsel cariyenin öyle sık el değişimi, pazara düşmesi toplumda iyi karşılanmıyor.

1:40:13Alimlerce de iyi karşılanmıyor.

1:40:15Zorunluluk hallerinde olması gerekiyor.

1:40:17Boşanma gibi anlaşamadıysa cariyeyle azat eder.

1:40:26En kötü pazara düşer dedik. 3 ay iddet beklemelidir. Sık el değiştiremez.

1:40:36Kiralama olmaz. Öyle bir şey yok.

1:40:39Bunlardan bahsettik.

1:40:42Köle şahitliği konusunda köleler hadis rivayet etmiş.

1:40:49Azatlı köleler hadis rivayet etmiş.

1:40:52Dolayısıyla sözüne itibar var.

1:40:59Mahkemede baskı altında kalma ihtimali yüzünden kolaylık sağlanmış.

1:41:09Ama şu rey Hz. Ali hanberi şahitliğini kabul etmiş dedik.

1:41:25Müşterek kölelik aynı anda birden fazla işte çalışma dedik.

1:41:36Çinsel cariyede asla yok. Müşterek köle miras kalır, alınır, satılır, kiralanır.

1:41:49Bolcu da böyle diyelim.

1:41:53Patron ölüp çocuğu geçince de aynı evde, aynı tarlada çalışıyorum.

1:42:03Bir farkı yok. Yani bunu böyle manipüle etmeye kötü bir şeymiş gibi lanse etmeye gerek gerek yok.

1:42:11Eşimin cariyelerine bakmakla yükümlüyüm.

1:42:16Cinsel partner yapamam. onun sözleşmesi altında benim değil. Olaya hukuki boyuttan her zaman bakacağız.

1:42:28Nafaka verilmek zorunda. Efendi haram işletemez.

1:42:36Din değişimine zorlatamaz gibi bir sürü yasakları söz konusu.

1:42:44Şimdi mesela amele pazarı dedik ya. Köle pazarı nasıl bir şey? karikatürize edildiği gibi bir şey mi? Böyle çirik düşlü adamların zincirli köleler falan değil. Amele pazarı gibi dedik. Mesela bu YouTube'da Ankara İşçi Pazarı

1:42:551970'lerde böyle bir video var. Mesela buna baktığımız zaman burada ameliyat pazarı neye benzediğini göreceğiz. Belli bir işte Ulusta mesela amele pazarı oluyordu. Bir sürü işte insanlar orada öbek öbek. Böyle bir yer hayal etmemiz

1:43:06lazım. Yani böyle insanların öbek öbek toplaştığı eee işverenlerin orada gelip pazarlık ettiği filan eee bir durum. Bakın burada insanlar öbek öbek bekliyorlar. Orada çayını kahvesini içiyorlar. Ayakta bekleyenler yorulunca oturuyor. Bir sürü

1:43:20insan, insan kalabalığı bol. Burada eee şimdi sesi çıkmıyor ama eee anlatıyor işte abimiz işte bir hafta buradayım, bir hafta

1:43:36Bursa'dayım diyor mesela. Böyle bir şey veya işte modern anlamda da varmış. Amel pazarı. Bakın burada mesela şu an pazarlık yapılıyor. Bakkalın orada tostun bostonun bak şurada sokakta şu an

1:43:50duran insanlar eee ne iş yaparsa onu yapıyoruz diyor mesela abimiz eee bakın burada minibüse biniyor adam demek ki çok fazla işçiye ihtiyacı var. Buradan köle

1:44:04pazarından seçiyor gidiyor. Ya böyle bir şey. Köle pazarı dediğimiz bu yani kafamızdaki manzarayla hiç hiç taş. Bak orada esnaf var. Köfteci var bak. Çayını içiyor, kurabiyesini yiyor. Bu bu canlanacak. Kafamızda canlanması gereken

1:44:18şey bu. Yani İslami olan şey bu. İşçiler var, işverenler var. Karşılıklı anlaşıyorlar. Senin yeteneğin ne kardeşim? Senin durumun ne kardeşim? Gel bu işi birlikte yapalım. Olay bu. Yani daha farklı daha farklı bir mevzu yok.

1:44:31Yani bunun karikatürize edilmesine izin vermememiz lazım. Kafamızdaki algının doğru olması lazım.