Bitcoin Devrimi: İslami Finansın Dijital Geleceği mi?

Bitcoin ve kripto paralar İslami açıdan caiz mi? Önce altın ve gümüşün sahip olduğu para vasıflarını tek tek sayıyor, ardından Bitcoin'e yöneltilen kabz, devlet garantisi, manipülasyon, kara para, haksız kazanç ve yaygınlık itirazlarını inceliyoruz. Kaydi parayı caiz sayıp Bitcoin'e haram demek tutarsızdır; blockchain ise İslami finans için bir fırsattır.

Tartışmanın çerçevesi

Bitcoin ve onun altyapısı olan blockchain teknolojisi etrafında iki görüş var: Bir kesim, Bitcoin ve benzeri kripto paraların para vasfını taşımadığı için caiz olmadığı görüşünde; diğer kesim ise Bitcoin'in bugün kullanılan altın, gümüş ya da itibari paralardan farkı olmadığını, dolayısıyla caizliğinde bir sorun bulunmadığını öne sürüyor. YouTube'da "caiz değil" görüşü çok daha sık işleniyor, karşı görüş azınlıkta kalıyor; bu yüzden konuyu yeniden ele almak bilgi birikimine katkı sağlayacaktır. Bir şeye caiz değildir hükmü verirken ekonomiyi ve arkasındaki para sistemini doğru anlamak gerekir.

İlk olarak "Kur'an-ı Kerim'de altın ve gümüş geçtiği için tek geçerli para altın ve gümüştür" iddiasına bakalım. Bu iddia herhangi bir nassa dayanmaz. Bir benzetme yapalım: Kur'an'da binek olarak at ve deve geçer; bu, arabanın, trenin, uçağın binek sayılmayacağı ya da bineklerle ilgili fetvaların bunlara uygulanmayacağı anlamına gelmez. Fıkıhtaki kıyas usulüyle, altın ve gümüşün vasıflarını ve İslam'ın paradan beklediği nitelikleri taşıyan herhangi bir şey para olarak kullanılabilir. Birçok âlim de bu görüştedir.

Paranın vasıfları

Altın ve gümüşü gerçek para kabul edenlerin kendi argümanı üzerinden gidersek, bir şeyin para olabilmesi için gereken şartlar şunlardır:

1. Sahibi bir merkez veya kul olmamalı. Aksi halde para manipüle edilebilir, keyfî olarak artırılıp azaltılabilir. Altının ya da gümüşün bir sahibi yokken doların sahibi olarak Amerika'yı, FED'i ve havadan para basabilen özel bankaları gösterebiliyoruz.
2. Arzı sabit olmalı. Altın ve gümüş havadan yaratılamaz; altın çıkarımı ile nüfus artışı da eş zamanlı ilerler.
3. Küçük parçalara ayrılabilmeli. Aynı parayla hem bir ciklet hem bir yat alabilmek gerekir; altın ve gümüşte de küçük ölçü birimleri bu yüzden icat edilmiştir.
4. Kopyalanamamalı. Kalpazanlık para miktarını artırır, enflasyona yol açar ve halkın cebinden para çalmak anlamına gelir. Para ancak mal, hizmet ve risk karşılığında kazanılabilmeli.
5. Özgür olmalı. Emekle kazanılıp paranın içinde depolanan değer istenildiği yere, istenildiği kişiye harcanabilmeli. İngiltere'den Gazze'ye ya da Arakan'a yardım göndermek isteyenlerin SWIFT sistemi nedeniyle engellenmesi bunun tersinin örneğidir.
6. Manipüle edilmemeli. Altın paraya başka madenler katarak yapılan tağşiş de arzı artırıp başkalarının parasını eritir.
7. Geçer akçe olmalı. Pazarcıya ceviz yaprağı verip para dediğinizde kabul etmez; insanların o şeye para değeri atfetmesi gerekir.

Bitcoin'e yöneltilen itirazlar

Şimdi Bitcoin'in neden caiz olmadığına dair argümanları tek tek inceleyelim.

Elle tutulamaz, kabzedilemez. Bu itirazı yapanlar dolara, Türk lirasına ve kaydi paraya caiz diyor. Oysa bugün paranın yüzde 90'dan fazlası mobil ve internet bankacılığıyla dijital olarak transfer ediliyor; bankalar zaten rakam girerek para basabiliyor. Bitcoin cüzdanı ise istenirse QR kod olarak kâğıda basılıp cepte taşınabiliyor; bu da bir nevi kâğıt paraya denk.

Arkasında devlet garantisi yok. Bu şart Kur'an'da da hadislerde de yer almaz. Altın ve gümüşün arkasında da devlet yok; zaten paranın sahibinin kul veya merkez olmaması gerektiği kabul edilmişti. Bu şart, itibari parayı gerçek para kabul eden zihniyetten doğar: Devlet yıkıldığında itibari para ancak sobada yakılacak bir kâğıda dönüşür, Venezuela'da yaşanan devalüasyon da bunu gösterir. Bitcoin ise kayıtları milyonlarca madencinin bilgisayarında aynı anda tutulan dağıtık bir sistem; bankaların merkezî sunucularındaki kayıtların aksine değiştirilmesi pratikte imkânsız.

Manipülasyona açık. Bugün emtia, döviz ve faiz piyasalarının tamamı açığa satış, çıplak açığa satış, vadeli ve kaldıraçlı işlemlerle manipüle ediliyor. JP Morgan'ın gümüş piyasasını manipüle ettiği haberleri ve fiziki karşılığından fazla satılan paper gold bunun örnekleridir. Bitcoin'in daha oynak görünmesi hacminin düşüklüğünden kaynaklanır; mekanizma aynıysa diğerlerine de haram demek gerekir.

Denetimsiz ve kara para aklamaya elverişli. Bitcoin 2008'de çıktı, kara para aklama ise çok daha eski; demek ki bu suç helal kabul edilen paralarla da yapılıyor. Denetim ise özgürlüğü kısıtlar: Dolarla Gazze'ye para gönderilemezken Bitcoin'i kimse engelleyemez.

Haksız kazanç sağlıyor. Bitcoin borsasındaki fiktif işlemlerin aynısı döviz ve COMEX gibi emtia borsalarında da yapılıyor. Buradaki kazanç helal sayılıp Bitcoin'deki haram sayılıyorsa ortada bir tutarsızlık var.

Halk arasında yaygın değil. Altın ve gümüş de bugün alışverişte binde bir oranında bile kullanılmıyor, buna rağmen onlara haram denmiyor. Bütün bu itirazlar kaydi ve itibari paranın anlaşılmamasından kaynaklanıyor.

Bitcoin ve blockchain nedir?

Bitcoin, kullanan herkesin cihazında çalışan dağıtık bir algoritmadır. Madenciler altın madeni kazar gibi algoritmayı çözerek Bitcoin üretiyor; toplam arz 21 milyonla sınırlı ve şimdiye kadar 18-19 milyonu çıkarılmış. Merkezi olmadığı için kimse kuralları tek başına değiştiremiyor; bu güven ve dağıtıklık blockchain teknolojisiyle sağlanıyor. Bir merkezin para transferini engelleyebildiği bankacılık sisteminin aksine, milyonlarca cihazdan bir kısmının engellemeye çalışması hiçbir şey ifade etmiyor. Bitcoin'in özgürlüğü, sağlamlığı ve manipüle edilemezliği buradan geliyor.

Borsa meselesi ve fiyat algısı

Bitcoin alışverişte kullanılmak üzere para olarak ortaya çıktı, ancak dükkânlar kabul etmediği için geçer akçe olamadı; bunda dolar hegemonyasının da payı var. Para olarak yaygınlaşamayınca bir emtia gibi borsaya dönüştü ve borsada yaşanabilecek her şey onun da başına geldi. Oysa bir Bitcoin yine bir Bitcoin'dir; değişen yalnızca dolar karşısındaki değeridir.

Doların değerini altın cinsinden ölçmem lazım. Doların değerini Bitcoin cinsinden ölçmem lazım.

Altının fiyatının artması da aslında doların aşırı basıldığı anlamına gelir. Hocaların "insanlar batıyor, haksız kazanç var" gerekçesiyle Bitcoin'e caiz değil demesi, teknolojinin kendisinden değil borsa olarak kullanılmasından kaynaklanan bir yanılgıdır.

Blockchain ve İslami finans

Önerdiğimiz sistemde de sabit ve blockchain tabanlı bir para olacak; bunun Bitcoin olması gerekmiyor. Murabaha, mudaraba ve müşareke gibi İslami finans ürünleri token tabanlı yapılabilir; akıllı kontratlar sözleşmeleri manipülasyona kapalı hale getirir. Gerçek dünya varlıklarının (RWA) tokenleştirilmesiyle örneğin azalan müşareke blockchain üzerinde kurulabilir. Blockchain Müslümanlar için bir nimettir; Satoshi Nakamoto takma adlı mucit, dünyadaki para sistemini değiştirme yolunda büyük bir hizmet yapmıştır. Bitcoin'e caiz değil diyenler ise İslam'ın kaydi para sistemini düzeltmesinin önüne engel koymaktadır.

Sonuç

Bitcoin para olarak doğdu ve borsa yüzünden yanlış anlaşıldı. Günümüzde her şey manipüle ediliyor; bu yüzden tutarlı olmak için ya hiçbir şeye ya da her şeye caiz denmeli. Bitcoin'e karşı getirilen argümanların çoğu zayıftır.

00:00Selamünaleyküm. Rabbi yesir ve la tuassir. Rabbi tenvin bilhar. Allah'ım zorlaştırma, kolaylaştır.

00:09İşlerimi hayırla sonuçlandır. Bugün aslında tartışmalı bir konu olan Bitcoin ve onun özelinde blockchain teknolojisi, kripto paraları konuşacağız.

00:22Biliyorsunuz bu noktada iki farklı görüş söz konusu. Bir kısım bu tarz kripto paraların Bitcoin ve benzeri caiz olmadığını öne sürerken çünkü para

00:34vasfını yerine getirmediğinden dolayı caiz olmadığını öne sürerken bir kısım da aslında onlara karşı argüman getirerek Bitcoin'in de normal günümüzde kullandığımız altın gümüş veya ı

00:47paralarla aynı olduğunu dolayısıyla caizliğinde herhangi bir problem olmadığını iddia ediyor. Bu noktadaki argümanları inceleyeceğiz ve bakalım

00:59gerçek ve hakikat neymiş onu öğrenmeye çalışacağız. Bu noktada tabii bilgi üretimi noktasında Bitcoin caiz değil bilgisi ve YouTube'da videolar olaraktan

01:13daha fazla ve daha fazla kişi tarafından dile getiriliyor gördüğüm kadarıyla. ve caizliği konusunda herhangi bir base olmadığını iddia eden görüşler daha azınlıkta ve onların sayısı daha az

01:27olduğunu görebiliyoruz.

01:29O yüzden bu bir tekrar gibi gözükse de aslında oradaki bilgi birikimini artırması bakımından da önemli olacağını düşünüyorum. Bu noktada Altay Cemmer için Bitcoin haram mı helal mi videosu

01:42var. Ona da göz atmanızı öneririm. Bu da bir nevi ona paralel argümanları içerecek bu videoda. Belki biraz daha üzerine farklı şeyler de katmış olacağız ama temelde sorular aynı. Dolayısıyla cevaplar da benzer olacaktır. Konu

01:56üzerinde. Sadece daha iyi tefekkür edebilmek gerekiyor. Caiz değildir diye bir hüküm verirken ekonomiyi ve arkasındaki parayı doğru anlayabilmek önemli. Şimdi öncelikle Kur'an-ı

02:10Kerim'de altın gümüş geçtiği için tek geçerli akçe, tek geçer para altın gümüştür gibi bir iddia söz konusu oluyor İslami çevrelerde. Ama bunun herhangi bir nas olarak dayanak noktası yok. Yani Kur'an'da geçiyor diye

02:23Kur'an-ı Kerim'de binek olarak da at ve deve geçiyor. O zaman biz arabayı, uçağı, treni binek olarak almayacağız mı? Ya da bunları kullanmayı red mi edeceğiz? Bunlar binek değildir mi diyeceğiz? ya da binek üzerindeki

02:38herhangi verilen fetvaları bunlar binek olmadığı için bunlara uygulanmaz mı diyecek. Ha dolayısıyla bir şeyin Kur'an'da geçiyor olması altın ve gümüşün Kur'an'da para olarak geçiyor olması Allah'ın takdirinin sadece altın

02:52ve gümüş paradır gibi bir iddiada olmasını gerektirmiyor. Ve bunu sadece ben söylemiyorum. Birçok alimde benimle aynı görüş. Final form olarak paranın altın gümüş olması gibi bir zorunluluğu yok.

03:05Bizim fıkıhta kıyas denilen bir usulümüz var. Kıyas yaparaktan altın gümüş. Yani neden? Çünkü sınırlı. Alay üretilemiyor.

03:14O yüzden dolayısıyla altın gümüşün vasfını taşıyan ve İslam'ın emrettiği vasıfları taşıyan herhangi bir x şeyle kara olarak tek tabii kullanılabilir.

03:25Dolayısıyla bu sadece altın gümüş olabilir başka hiçbir şey olamaz argümanını ben zayıf olarak görüyorum. O yüzden konuya geçmeden önce ilk başta paranın vasıflarını ve ilk videolarda da anlatmıştık ama belki burada daha

03:38detaylı bir şekilde anlatma fırsatı bulmuş olacağız. Öncelikle paranın vasıflarını anlamamız gerekiyor. Şimdi bunu çizerek görelim. Acaba bir şeyin para olması için gereken şartlar

03:51nelerdi?

04:03Paranın şartları.

04:11Şimdi bir kere sahibi merkez veya kul olmayacak. Bu konuda hemfikir olmamız lazım. Paranın

04:25sahibinin herhangi bir merkez veya bir kul olmaması gerekiyor. Çünkü öyle olursa bu parayı manipüle edebilir veya istediği oranda artıp azaltabilir. Para üzerinde çeşitli bir hegemonya

04:38kurabilir. Altının sahibi kim? Yok. Tüm dünyada her yerde çıkıyor ve herkesin herkese geçerli. Herhangi bir sahibi olduğunu söyleyemeyiz. Dünyada altın şuna aittir diyemiyoruz. Gümüş şuna ait diyemiyoruz mesela. Ama mesela dolar

04:52kime aittir dediğimiz zaman Amerika'ya diyebiliyoruz. Pede diyebiliyoruz.

04:56Amerika'daki özel bankalara aittir diyebiliyoruz. Havadan para basabildikleri için anlattık önceki videolarda. Dolayısıyla bir kere altın gümüşü savunuyorsak, Kur'an-ı Kerim'de geçtiğini iddia ediyorsak altın gümüş

05:09üzerinden gideceksek tamam gidelim.

05:13sahibi bir merkez veya bir kul olmamalı şartını kabul etmemiz gerekiyor. Bu cepte ikinci şart sabit olacak.

05:27Arzlı diyelim.

05:30Arzı sabit olacak.

05:32nüfusla ancak belki artabilir. Zaten dünyadaki altın rezervlerinin çıkarılmasıyla dünyadaki nüfus artış oranının eş zamanlı gittiğini de biz görebiliyoruz. Dolayısıyla sen altın

05:46gümüşü para olarak kabul ediyorsun. Tüm argümanları onun üzerinden kuracağım.

05:49Altın ve gümüşün arzı sabit. Havadan bir altın yaratamıyoruz mesela. Gümüş yaratamıyoruz. Maden ne kadarsa o dünyada da birçoğu çıktığı için zaten nüfusla orantılı az çıkabildiği için şu anda da arzı sabit. Tamam. Bu da cepte

06:01kabul ettik. Bir şeyin para olabilmesi için arzının da sabit olması gerekiyor.

06:08Diğer şartımız küçük parçalara ayrılabilecek ya. Çünkü ben o parayla ciklet de alabilirim ama mega bir yat bir uçak da alabilirim.

06:21Eee, dolayısıyla bir ciklet alabilecek kadar küçük parçalara da parayı ayırabilmem gerekiyor. Ben böyle kocaman altın para yaparsam mesela ya onla belki edecek 1 milyon tane ciklet yani nasıl böleceğim? Yani küçük parçalara, minik

06:35parçalara ayrılabiliyor olmasını kabul etmemiz gerekiyor. Nitekim altın gümüşte de bu tarz küçük paralar, küçük ölçü birimleri şeklinde icat edilmişti. Zaten bunu da kabul ettik. Küçük parçalara ayrılabilme vasfı.

06:48Diğer bir vasıf kopyalanamayacak.

06:54Kalpazanlık diyelim.

06:57Yani herhangi birisi havadan arzı artıramayacak. Sabit olmasıyla benzer bir şey. Bu kopyaladığınız zaman parayı ne oluyor? Para miktarını artırmış oluyorsunuz. Artırdığınız zaman da bu enflasyona sebep oluyor. Dolayısıyla

07:09halkın cebinden para çalmış oluyorsunuz.

07:11Aslında günümüz merkez bankalarının ve özel bankaların yaptığı gibi rezerv bankacılığında olduğu gibi altın ve gümüş kopyalanabiliyor mu şu an? Bana gerçek altın yap, alt gerçek bir gümüş üret. Böyle bir teknoloji şu an sahip

07:26değiliz. Tamam. Dolayısıyla altın gümüş kopyalanamıyor. O zaman eee bir para kopyalanamamalı.

07:33Sadece mal, hizmet ve risk karşılığı, kazanç usulü kazanılabilmeli. Bunu da kabul ettik.

07:40Diğer şartımız özgür olmalı. Ne demek istiyoruz? Yani bugün altının geçmediği bir ülke var mı? Bugün gümüşün geçmediği bir ülke var mı? Yok. Ben parayı kazandığım zaman bu bir değer toplama

07:54aracı olduğundan dolayı ben bir emek, efor, risk sarf ederek bir kazanç elde etmişim. Helalinden alım terimle. Bunu depolamışım. Paranın içerisinde.

08:04Bunu istediğim gibi özgürce harcayabilmeliyim.

08:08Paris Irfan anlatıyordu. İngiltere'de Gazli'ye yardım göndermek istediğinde, Arakan'a, Müslüman coğrafılara yardım göndermek istediğinde Swift sistemine tabi olduğumuz için öncelikle dünyada bir para transfer edeceğimizde Swift'ten

08:21geçtiği için bu Swift sistemi de terörle bağlantılı gruplar, terörle bağlantılı ülkeler, bilmem neler, zart, zurtye para göndermesini engelliyorlar mesela.

08:32O zaman özgür olmuyor ama ben altınımı ve gümüşümü özgürce istediğim yere, istediğim kişiye istediğim şekilde harcayabilmeliyim. Önünde hiçbir şekilde hiçbir kısıt olmaması gerekiyor. Altın gümüşte bu var. O zaman gerçek bir

08:46parada da özgür olmalı.

08:50Bu şartı da kabul ettik.

08:53Diğer şartımız manipüle edilmemeli.

08:57Zaten bu sabit merkez veya kul olmayacak, sahibi merkez veya kul olmayacakla bağlantılı. Eğer siz parayı manipüle edebiliyorsanız bir şekilde mesela taşiş denilen bir şey. İşte para

09:10normalde altın ama altın oranı %90 %10 da başka cevherler katıyorsunuz. Eee bakır vesaire, demir, çelik neyse onun içindeki altın oranını düşürüyorsunuz.

09:20Yani taşiş yapmış oluyorsunuz.

09:22Böyle yapınca ne oluyor? Piyasadaki para miktarı artıyor. Arzı artırmış oluyorsunuz. Yani maddeler birbiriyle alakalı. O da enflasyona sebep olup başkalarının cebindeki paranın erimesine haksız şekilde onların cebinden para

09:33çalınmasına sebep oluyor. Dolayısıyla manipüle edilmemeli. Yani değeri bir odak tarafından veya bir grup tarafından değeri manipüle edilmemeli. Alçaltılıp azaltılmamalı. Altın ve gümüşte bunu görmüyoruz. Altın her zaman bir altın

09:45bir altındır. Bir gümüş bir gümüştür.

09:46Eğer altın ve gümüş ticareti olan bir ortamda yaşasaydık günümüzü düşünmeyelim. Borsa videosunda anlattık.

09:51Günümüzde altın gümüş dahi manipüle edilebiliyor. Ayrı bir mesele geleceğiz ama normal şartlarda manipüle edilmemesi gerekiyor. Diğer şart geçer akçe olmalı. Ne demek ya? Bir şey para

10:03diyorsak karşılığında karşıdaki kişinin onu kabul etmesi lazım. Yani ben eee herhangi bir şey bugün giderim bir tane ceviz yaprağı alırım para diye milleti vermeye çalışırım. Pazarcı ne der? Dalga mı geçiyorsun sen benimle der. Yani bu

10:18para değil. Niye? O ona o değeri atfetmedi. Kağıda para diyor o zaman.

10:22Mesela kağıt veriyorum üzerinde dolar yazan filan hemen kabul ediyor. Ceviz yaprağı verince kabul etmiyor ama ya.

10:29Dolayısıyla insanlar onun para olduğunu kabul etmeli. Geçer akça olmalı. Bu da para vasıflarından bir tanesi. Tamam.

10:35Para vasıflarını görmüş olduk. Şimdi gelelim Bitcoin neden caiz değildir argümanlarını teker teker incelemiyor.

10:40Çünkü altın ve gümüşü sen gerçek para kabul ediyorsan senin argümanın üzerinden gidiyorum. Altın ve gümüş bunların hepsine sahip. Dolayısıyla eğer bir para bunların hepsine sahipse paradır. Bunlardan bazılarına sahip değilse para değildir diye seninle bir

10:53şimdi sınıflandırma yapacağız. Şimdi gelen itirazlardan bir tanesi Bitcoin elle tutulamıyor, kabz edilemiyor, görülemiyor. Fiziksel değil. O yüzden caiz değildir. Şimdi

11:07altını sen elle tutuyorsun görüyorsun.

11:08Gümüşü elle tutuyorsun görüyorsun diye öyle düşündün. Peki ama aynı zamanda ben mesela dolar caiz değildir demiyor bu odaklar ya da işte kaydi para, kağıt para caiz değildir demiyorlar. Eğer onu da deselerdi bu argümanını belki haklı

11:23kabul edebilirdim ama diyorlar ki altın, gümüş, dolar, Türk lirası, kağıt para caizdir. Bitcoin değildir diyorlar. O zaman ben de diyorum ki sen günümüzde paraların

11:35%90'dan fazlası mobil bankacılık üzerinden, internet bankacılığı üzerinden %90 dijital olarak transfer ediliyor. Bu bir istatistik. Günümüzde zaten fiziksel para alışverişi çok aza inmiş durumda.

11:47Zaten biz parayı fiziksel transfer yapmıyoruz. Banka üzerinden sürekli havale yapıp duruyoruz. Kabetmiş oluyor muyum? Olmuyorum. Zaten para sistemini anlattık. Öyle olmadığı için zaten banka havadan rakamları girerek para

11:59basabiliyor.

12:01Yani kabzetme gibi bir sorumluluk yok.

12:03Bir zorunluluk yok.

12:06Altın altın alıyorsun internet bankacılığının karşılığı var mı yok mu? Borsa videosunda anlattık. Manipüle ediliyor.

12:14Şu andaki altın miktarından fazlası paper gold olarak kağıt altını olarak satılıyor.

12:20E sen bunlara caiz diyorsun da Bitcoin'e caiz değil diyorsun. sırf sanalmış diye kabzedilemiyormuş diye ona bakar bakarsan eee işte şey dersen ama ben mobil uygulamacılıkta en azından onu görüyorum. Onu bir nevi kab sayılır. E

12:33Bitcoin'de de Bitcoin cüzdanı var.

12:34İstersen cüzdanı kağıt olarak bastırabiliyorsun. QR kod şeklinde cebine koyabiliyorsun.

12:40Kabzetmiş oldun. İşte Bitcoin'i bir kağıdın üzerinde Bitcoin cüzdanın numarasını QR olarak bastığınız zaman o para olarak geçiyor. Karşı tarafı onu okuttuğu zaman onun cüzdanınla alışveriş yapabiliyorsunuz. Yani bir nevi kağıt

12:50parayla aynı. Sen kağıt parayı kabul ediyorsan Bitcoin kabul etmen lazım.

12:54Dolayısıyla bu itiraz geçersizdir.

12:56İkinci itiraz arkasında devlet garantisinin olmaması. Şimdi bir paranın arkasında devlet garantisi olma gerekliliği ve zorunluluğu hangi nas dayanıyor?

13:06Ben Kur'an-ı Kerim'de böyle bir şey görmüyorum. Hadislerde de böyle bir şey görmüyorum. Ya bu argümanı getirenlerin dayanağı ne? Muşların gittiğimiz zaman doğru bir dayanağa da yani bir mantıklı bir yere de çıkmıyor. Yani bir paranın

13:18para olması için niye arkasında devlet olmak zorunda? Yani bu şartın bir mantıklı bir argümanı var mı? Yani yok. Yani sen altını gümüşü para olarak kabul ediyorsun. Altın gümüş bir devletin arkasında mı mesela? Demin

13:31paranın vasıflarını saydık. Bir sahibi bir kul veya merkez olmamalı. E sen diyorsun ki sahibi kul veya merkez olmalı. Yişatıştın kendinle. Altın ve gümüşün sahibi yok ki. Sadece Allah'tır.

13:44Ama diyorsun ki para vasıf olması için arkasında devlet olması lazım. Bu zihniyetin niye geliyor? Çünkü itibari parayı para kabul ettiğin için sen doları, TL'yi, itibari para bunlar ne yani arkasında devlet itibarlı bir şey

13:55olduğu için bunlar para sayılıyor. O yüzden yoksa mesela işte eee devletin itibarı yok olsa ya da devlet yok olsa o kağıt parçası kağıt parası olarak aldı.

14:03Diyelim ki 1 milyoner ülkedesin, milyonersin. Ertesi gün o devlet yıkıldı.

14:09Elindeki sadece sobada yakarsın. İtibari para. Sen itibari parayı zihninde gerçek para olarak kabul ettiğin için aslında sorun zaten bu. Tüm bu videolar bu yüzden çekiyor. İtibari para para değildir aslında ama sen tam tersi

14:21itibari paraya caiz diyorsun. E bunu caiz kabul etmem için arkasında da devlet olması gerekiyor mecburen diyorsun. Sonra o dayanak noktasında Bitcoin arkasında devlet yok. O zaman Bitcoin caiz değil diyorsun. Yani saçma sapan bir mantık yapmış oluyorsun. Yani

14:33burada arkasında herhangi bir devlet olmak zorunda değil. Gümüşle altında devlet yok. Bitcoin'de de yok. Bitcoin gümüşle altında aynı vasıflara sahip. Sahibi bir kul değil Bitcoin'in. Mesela Bitcoin dağıtık bir sistem. Distributed denilen

14:47bir sistem. Milyonlarca miner dediğimiz madenci var. Bilgisayarlarda tutuluyor.

14:53Senin merkezi paran, kaydi paran, kağıt paran bankaların merkez server odalarında, sonucu odalarında tutuluyor.

15:02Bugün paranın %90 dijital tutulduğunu söylemiştik. Nerede tutuluyor bunlar?

15:06Kağıt olarak mı? Hayır. Bilgisayar üzerindeki işlemler. Bu veri tabanları.

15:09Bu bilgisayarlar nerede? Bankaların merkez binalarının aşağılarında server odalarında, sunucu odalarında merkezde o sunucu odasında biri girip rakamları değiştirse bir şey yapsa gidiyor. Yani oradan silse sen artık hakkını iddia

15:21edecek durumun söz konusu değil. Mesela Bitcoin'de ise bu para nerede tutuluyor?

15:25Bu kayıtlar ben bu kadar paraya sahibim.

15:27Cüzdan kaydı dijital olarak, veri tabanı olarak nerede tutuluyor? Milyonlarca kişi de aynı anda tutuluyor. Manipüle etme şansın sıfır. Gidip milyonlarca kişiyi de aynı anda değiştirmen lazım.

15:38daha güvenilir. Yani dolayısıyla arkasında devlet yok derken eğer güvenilirliği kastediyorsan Bitcoin'in arkasında hiç kimse yok. Bir kul yok, bir merkez yok.

15:50Bitcoin tüm insanların sahip olduğu bir şey. Altın ve gümüşe benziyor.

15:54Dolayısıyla bir algoritma, bir yazılım.

15:58Milyonlarca bilgisayarda, cihazda, telefonda aynı anda çalışan bir yazılım.

16:04manipüle edilemiyor. Dolayısıyla hepsinin aynı anda değişmesi lazım ki imkansız.

16:12O dolayısıyla arkasında merkezli bir otorite olmayan şeye para değil diyemezsin. Yanlış bir aram. Çünkü sen eee Venezuela parasına caizdir diyordun.

16:20Venezuela'da bir anda devalüasyon oldu.

16:22Para çöp oldu. Değerini kaybetti.

16:24Arkasında devlet olmazsa para işte değerini koruma aracı olmaktan çıkar.

16:27Venezuelana caiz diyorduk. Değer koruma aracı olmaktan çıktı. Çöp oldu paraları.

16:32Ne oldu o zaman? Kağıt paraya da caiz demiyor desen kendi içinde tutarlı olacaksın. İşte manipülasyonu açık.

16:39Yatırımcılar eee zarar etme riski var. E finansal piyasalarda bugün oynanan her şey manipülasyonu açık. Borsa videosunda anlattık. Açın izleyin. Bugün arpa, buğday, gümüş, bakır, pamuk, comex borsalarında, Chicago'da manipülasyona

16:53açık. Açağa satış nedir? Anlattık.

16:55Çıplak açağa satış nedir? Anlattık.

16:57manipüle ediliyor. O zaman biz manipülasyon açık her şey haram diyeceksek dünyada şu an tüm MT'ların haram olması lazım. Çünkü hepsi manipüle edilen borsalarda açığa satışla, çıplak açağ satışla, future işlemlerle, saldıraçlı işlemlerle, finansal

17:10piyasalarda oynanıyor bunlar ve bunların piyasa değeri burada belirleniyor.

17:14Bunlara da haram demen lazım o zaman. Ya da FX sen kaydi paraya, TL'ye, dolara helal diyorsun. Tamam. Bunlar FX piyasalarda ya da bankalar arası libor anlattık. Bankaları SWEP mekanizması, gecelik faiz. Tüm bankalarda,

17:29uluslararası bankalarda.

17:31E buralarda bunlar manipüle ediliyor.

17:34Değeri sürekli oynanıyor. Fix piyasalarda kaldıraçlı işlemler yapılıyor. Açığ satış işlemleri yapıyor.

17:39Olmayan fiktif işlemler yapılıyor. Değer burada belirleniyor. Doların TL'ye karşı değerini orada eee belirlenmiş oluyor.

17:48O da manipülatif. Hadi Bitcoin borsası böyle manipülatif diyorsun. İşte değer azalıyor artıyor diyorsun. TL dolarınki de öyle oluyor. Sadece orada daha fazla hacim olduğu için Bitcoin'e göre oynaklığı az. Ama bazen kriz dönemlerinde acayip oynuyor.

18:00Bitcoin'de daha az kişi olduğu için oynaklı hissediyorsun sadece ama mekanizmaları aynı. Sen mekanizmaya söz ediyorsun. O zaman onlara da haram demen gerekir. Altın gümüş. Altın gümüşün piyasa değeri bugün nerede belirleniyor?

18:13Ve borsada altın gümüş borsası manipüle edildi. JP Morgan'ın açın bakan haberleri gümüş piyasasını manipüle etti. Yani gümüş fiyatlarını açığa satış vesaire gibi çeşitli yöntemlerle manipüle ederek ciddi kar elde etti. Paper Gold'tdan

18:25bahsediyoruz. Olmayan altını satıyorlar.

18:28Altının piyasası şu anda altın çok çok daha değerli olmasına rağmen daha az değerli dolar karşısında, itibari para birimi karşısında. Neden? E manipüle ediliyor o zaman altına gümüşe de sen haram demen lazım. Onlar da manipüle

18:39ediliyor şu an. Şu an günümüzde manipüle edilmeyen bir şey yok ki.

18:43Bakış açın yanlış. Şu anki ekonomik sistemi ve dünyadaki parasal sistemi sen caiz kabul edersen Bitcoin'e laf etme şansı sıfır. Yani hiç elinde hiçbir argüman kalmaz. Yani işte denetimsiz olması ve kara para aklama gibi yasa dışı faaliyetlerde

18:57bulunulması. Ya kara para aklama denilen terim kavram Bitcoin'ile birlikte mi ortaya çıktı?

19:06Bitcoin 2008'de çıktı. Kara para ne zamandan beri var? Çok eski.

19:12O zaman Bitcoin yokken de kara para aklama denilen bir şey varsa bu kara para aklama demek ki günümüzdeki senin helal kabul ettiğin paralarla yapılabilen bir şey. Çünkü Bitcoin yokken de yapılıyordu.

19:23O zaman sen kara para aklama Bitcoin o yüzden caiz değil diyemezsin. Çünkü önceden de vardı bu argümanın çürük.

19:31Denetimsiz olması.

19:33Denetimli olunca ne oluyor? Yani denetim olması özgürlüğü kısıtlıyor. Şu an günümüzde dolar denetimli. Al adam İngiltere'den Gazli'ye para transfer edemiyor. Denetimli olması iyi bir şey mi? Yani cahil artıran bir şey mi sence?

19:43Ama Bitcoin gönderebiliyor Gaz'deki adamın cüzdanına mesela. Hiç kimse dünyada bunu engelleyemez.

19:50İngiltere'den Gaz diye Bitcoin'i gönderebilirken dolarını gönderemiyor.

19:55Ne oldu? Niye denetimli olmayı niye sen caiz olarak bir eee şart olarak koyuyorsun bunu? Hayırdır?

20:02Daha kötü bir etkiye yol açtı.

20:06Dolayısıyla argüman çürük. işte haksız kazanç sağlıyor oradaki Bitcoin borsasında eee ekonomik bir katkısı yok.

20:13Fiktif bir işlem. Doğru. Bitcoin'in borsası öyle ama günümüzde senin dolar, TL ya da COMEX borsası oralarda fiktif işlemler dönmüyor mu? Orada kaldıraçlı işlemler, orada açağa satış işlemleri, çıplak açağa satış işlemleri dönmüyor

20:28mu? Bu yüzden bizim paramızın değerleri değişmiyor mu?

20:34Ora haksız kazanç değil de FX piyasaları haksız kazanç değil de gerçekten buğday almayacak. Buğday üzerinden manipüle ederek para kazanmak isteyen Comex piyasasında Comex Chicago'daki Comex borsasında para kazanan adam o helalde.

20:48Burada Bitcoin'de artmasından azalmasından kazanan adam mı haram? Buna haram diyorsan ona da haram demen lazım.

20:54O zaman tutarlı olursun kabul ederim argümanını. Ama sen ona helal buna haram diyorsun. O zaman tutarlı olmuş olmuyorsun işte.

21:02Diğer bir argüman halk arasında yaygın kullanıma sahip olmaması. Yani biz bugün dünyada sen gümüş ve altın helal diyorsun ya. Gümüş ve altın çok yaygın bir kullanım oranına mı sahip? Mesela

21:15dünyada alışverişlerde gümüş altın sence kullanım oranı yüzde kaçtır? %1 değildir.

21:21Binde bir bile değildir.

21:24Ama gümüş altına haram diyemiyorsun.

21:27Bitcoin'e diyorsun. Yani halk arasında yaygın olması niye bir argüman oluyor?

21:31Gümüş altın da şu an halk arasında yaygın değil. Ticarette kullanılmıyor.

21:35Kaydi para kullanıyoruz.

21:38Bir argüman değil. Şimdi bu tarz argümanları çürüttükten sonra mantaliteyi anladınız. Yeni bir argüman gelirse de bu şekilde çürütülebilir.

21:46Çünkü bunlar günümüzdeki kaydi paranın anlaşılmamasından, itibari paranın, havadan yaratılan bankaların sınırsızca basabildiği paranın anlaşılmamasından kaynaklanıyor. Videolarda bunu anlatmaya çalışıyoruz zaten saatlerce.

21:58Peki Bitcoin nedir? Şimdi Bitcoin şu Bitcoin aslında bir algoritma, bir yazılım, sanal bir algoritma. Bunun özelliği ne? Bunun özelliği dağıtık olması. Yani milyonlarca yani bu parayı

22:12kullanacak herkesin cihazında çalışması.

22:14Bu parayı dünyada 3 milyar insan kullanıyorsa 3 milyar cihazda çalışıyor olması. 3 milyar telefonda çalışıyor olması gibi düşünebiliriz.

22:23Tabii burada eee biraz kolaylaştırmak için anlatıyorum. Çok teknik detaylarına da girebilirim. işte nasıl çalışır vesaire gibi ama biraz analojilerle anlatmaya çalışıyorum.

22:33İşte madenciler var aslında madencilerin cihazında çalışıyor. Onlar bir nevi altın madeni gibi kazaraktan Bitcoin üretmeye çalışıyorlar. Algoritmayı çözmeye çalışıyorlar. Ama bu algoritma sınırlı. Bitcoin 21 milyon tane var.

22:44Sınırlı bir varlık. Yani böyle artamıyor sınırsız. Altın gibi şu ana kadar işte 18 19 milyonu çıkarıldı. altın gibi yavaş yavaş çıkıyor.

22:54Benziyor yani altına ve dağıtık olduğu için manipüle edilemiyor. Bir merkezi yok. Elimizdeki kaydi paranın olayı ne?

23:02Merkez. Merkez istediği gibi basıyor, istediği gibi manipüle edebiliyor.

23:05İstediği gibi faiz oranını belirliyor vesaire. Bitcoin'de böyle bir şey yok.

23:10binlerce, milyonlarca cihazda çalıştığı için her biri sistemi çalıştırıyor.

23:16Dolayısıyla sen burada farklı bir şey söylemen hiçbir anlam ifade etmiyor.

23:19Cıldız bir şey değiştiremiyorsun.

23:23Dolayısıyla güvenliğini buradan alıyor.

23:24Bu da blockchain denilen bir teknoloji sayesinde gerçekleşiyor.

23:28Aslında blockchain bir teknoloji. Bu güveni sağlayan, bu dağıtıklığı sağlayan teknolojinin ismi blockchain. Bitcoin buchain teknolojinin üzerinde kurulmuş bir yapı ve bir para olarak ortaya çıkıyor iddiası. Ben alışverişte

23:41kullanılayım, ben özgür olayım.

23:43İngiltere'den gaz diye para gönderirsem beni Swift sistemi engelleyemez.

23:47Engellemesi için ne olması lazım? Banka nasıl engelliyor? Merkezde server bankanın sunucu odası bankanın içinde bankadaki yazılımcı şey erişebiliyor.

23:55Kısıtlamış.

23:57Merkezi bir yer. Merkez kısıtladığı zaman ileriye gidemezsin. Ama Bitcoin'de İngiltere'den Gazi'ye para göndermesini kim engelleyebilir?

24:04Milyonlarca, milyarlarca cihaz var. 20 tanesi engellesin, 10.000 tanesi engellesin. 3 milyon tanesi engellemeye çalışsın.

24:12Hiçbir ifade, hiçbir şey ifade etmiyor.

24:15Geri kalan büyük çoğunluk tarafından azınlık. Çünkü bunlar azınlığın yapabileceği sistemde hiçbir şey yok.

24:21Herhangi bir engelleme faaliyeti yürütemez.

24:24Özgürlüğü buradan geliyor. Sağlamlığı buradan geliyor.

24:28Manipülatiflik olmaması buradan geliyor.

24:30Borsayı, Morsay'yı unutalım. Bitcoin bir para. Adam diyor ki ekmek alırken Bitcoin kullan. İşte oradan araba alırken Bitcoin kullan. Buğdaycıya Bitcoin ver. Uncuya, fırıncıya Bitcoin ver. Yani sen nasıl bugün TL, dolar vesaire kullanıyorsan Bitcoin kullan

24:43diyor. Normal alışverişlerinde zaten dijital karttan ödüyorsun. Zaten banka havalesi %90 dijital olduğunu söyledik.

24:49Ben tamamen dijitalim diyor. Ha istersen dediğim gibi cüzdanlı QRP olarak bastırıp fiziksel de kullanabilirsin ama yani gerek yok. Çat çat hemen dijital alışverişimizi yapalım. Sen bana Bitcoin gönder, ben sana malı vereyim. Para

25:01olarak kullanmak amacıyla çıkmış bir şey. Ama para sistemi günümüzde zart diye değişemeyeceği için bu Bitcoin çıktı. İnsanlar bunu para olarak birazcık zamiz aldılar bir şeyler ama yaygınlaşamadı. Dükkanlar Bitcoin kabul

25:13ediyorum diyemedi. Aynı benim dediğim gibi pazarcaksen ceviz yaprağı abi desen oğlum bu ne tanımıyor musun bunu? Der işte Bitcoin götürdüğün zaman da bu ne oğlum bunu tanımıyorum diyecek. Yani bana geçer hakça para ver. Niye geçer

25:23akça değil ya? İnsanlar onu bir şekilde yaygınlaştırması lazım. O yüzden geçer akça değil. Şu an dolar egomanyası buna izin verir mi? Vermez.

25:31Temel iddiası para olmak zaten ve güvenli para. paranın şartlarının demin saydığımız hepsini sağlıyor. Ama öyle olmayınca da Bitcoin'in borsası çıkıyor.

25:41Borsa ne anlama geliyor? Şimdi Bitcoin'in sonuçta bir kambiyosu var.

25:44Yani dolar karşısında bir değeri oluyor ya da TL karşısında, altın karşısında bir değeri olmuş oluyor. E bunu da bir borsaya çevirelim. Orada Bitcoin almak isteyenler ve satmak isteyenler bir piyasa oluştursun ve Bitcoin alalım.

25:56Yani bir MT gibi düşünelim. Bir bakır gibi. Ya da bir altın da öyle oluyor ya.

26:00Altının borsası var. Gümüşün borsası var. Buğdayın borsası var. Bunu bir borsaya çevirdiler. Borsaya çevirince borsa videolarından hatırlayın. Borsada olabilecek her şey Bitcoin'in başına da gelmeye başladı. Sorun burada bu.

26:10Bitcoin Allah'tan kaydi olarak vesaire şeyler çok fazla yapamıyorlar. Ama yine de az kişi olduğu için bir borsada belli cüzdanlarda fazla para olduğu zaman ölümlü hacimli iş yapabildiği için orada Bitcoin'in dolara karşı değerini

26:24değiştiriyor. Yoksa bir Bitcoin yine bir Bitcoin ya 2 Bitcoin yine 2 Bitcoin.

26:27Yani dolar karşısındaki değeri sadece değişmiş oluyor. Biz sanki Bitcoin'in değerini dolar cinsinden atfedersek öyle anlarız. Halbuki burada fiktif olan dolar Bitcoin değil. Altını da mesela dolar cinsinden işte altının fiyatı

26:38arttı, altının fiyatı arttı. Ya altının fiyatı artmaz. Altın altındır. 1 gram altın 1 gram altındır. Ya doların piyasadaki arzı arttığı için bu şu demek. Altının e işte değeri arttı demek. Hayvan gibi dolar basıldı demek.

26:52Çünkü doları kafasına göre rakamları girerek basabiliyor.

26:56Yani ben niye sabit paranın, gerçek paranın değerini fiktif, saçma sapan, itibari bir parayla ölçüyorum? Tam tersi.

27:03Doların değerini altın cizinden ölçmem lazım. Doların değerini Bitcoin cinsinden ölçmem lazım. Bunlar değişmiyor. Sabit para çünkü değeri kendinden bakış açımızı değiştirmemiz gerekiyor.

27:15Daha sonra bizim bu blockchain teknolojisiyle coindan bahsetmiyorum ya şu anda borsa olarak kullanılması manipülatifliğe işte oradaki inçıklardan zarar etmeye vesaire yani insanlar bunu MT olarak kullandığı için orada zarar

27:25ediyor bilmem ne oluyor. Hocalar da diyor ki bu caiz değil bu. Çünkü millet batıyor buradan bir şeyler oluyor haksız kazanç oluyor bilmem ne. Teknik olarak öyle değil ama o borsa şeklinde kullanılmasından kaynaklanıyor. Bu para

27:35olarak kullanıldığı zaman zaten borsa olarak kullanılmamaya başlayacak. Burayı kaçırıyoruz. Yani bunu para olarak kullanabilen bir şekle çevirmemiz lazım.

27:42Bizim sistemimizde de bu tarz blockchain tabanlı bir yeni para sistemi olacak zaten. Bitcoin olmaz başka bir şey olur.

27:49Önemli değil. Sabit para ve blockchain tabanlı. Çünkü paranın tüm şartlarını sağlıyor. Sahibi herhangi bir kişi olmamış olacak. Herkes olmuş olacak.

27:58Dolayısıyla buradaki blockchain teknolojisinden çok fazla güzel ürünler çıkıyor. İslami bu ürünlerin hepsini murabaha, mudaraba, müşareke anlattık.

28:06Yani bunların hepsini token bazlı, blockchain bazlı yapabiliyoruz. Normalde yapamayacağımız paralarla e zor olacak şeyleri token bazlı hem güvenli, akıllı kontrat

28:19denilen bir şey var. Y ben bugün sözleşme imzaladığımda bir kağıt üzerinde imzalarsam işte manipüle oluyor. O gerçekten imza attı mı atmadı mı? Ne oldu? Şu bu e ama bunu ben blockchain'de yaptığım zaman gerçek bir sözleşme halini almış oluyorum.

28:34Dolayısıyla bu blockchain teknolojisini İslami finansal kuruluşlarda bir altyapı olarak kullanırsak hem güveni sağlayacak karşılıklı güven hem merkezli olmamasını sağlayacak hem paranın gerçek şartlarını taşımış

28:48olacak. Yani çok güzel avantajlı tüm Müslümanların yararına faydasına bir sistem buchain ve Bitcoin aslında buna caiz değil diyerek yani çok saçmalamış oluyoruz. Yani önümüzdeki fısatı tepmiş ve itmiş oluyoruz. Yani dolar, kaydı

28:59para caiz. Bu değil ya. Böyle bir saçmalık olamaz. Yani bu bakış açısan zihniyetten çıkmamız gerekiyor. Bu bizim elimizde bir nimet. Yani Allah'ın verdiği bize bir lütuf diyebilirim. Yani bunu Müslümanlar bulmadı. Sataş Nakamatu

29:09diye Takma adlı bir adam buldu bu blockchain Bitcoin şeyin ama belki de Müslümandır bilmiyorum yani. Ama büyük hizmet Müslümanlara büyük hizmet.

29:17Dünyada parasal sistemin değiştirmesine büyük hizmet. Bunun farkına varmamız lazım. Bu blockchain teknolojisiyle bizim tüm bu murabakan bu şahare bunları katılım bankaları falan yani hiç gerçekten kar zarar ortaklığıyla bu

29:29işlerin hepsini bu token bazlı blockchain bazlı şeylerle yapabiliriz.

29:32RWA denilen RVA denilen şeyler var. Real world asset diye geçiyor mesela. Ya azalan müşarek şeyde İslami finans şinde bahsettik. Azalan müşarekeyi mesela token bazlığı yapabiliriz.

29:44token dediğim coin yani bu RWA blockchain teknolojisi sayesinde bunlar olabiliyor. Akıllı kontratlar sayesinde olabiliyor. Çok teknik. Bazen yani ben teknik olmayan kişilere karşı bunu eee anlatmaya çalışıyorum ama bunlar

29:56yapılabiliyor. Birazcık teknik anlayan kişiler ne dediğimi anlıyordur. Buna karşı çıkmanın hiçbir manası yok. Tam tersi karşı çıkanı çok uyarmalıyız. Yani çok yanlış bir yoldasın dememiz lazım.

30:06Yani sen buna caiz diyerek İslam'ın dünyada para birimini düzeltmesini, bu kaydi para sistemini çökertmesini önüne bir engel olmuş oluyorsun. Yani sen yanlışlıkla cahilane kötü bir konumda olmuş oluyorsun dememiz lazım.

30:19Toparlayacak olursan Bitcoin aslında para olarak çıkmış.

30:25Arkasında blockchain teknolojisi var. Bu borsa olayları vesaireden dolayı yanlış biliniyor, yanlış anlaşılıyor. Yanlış anlaşıldığı için de caiz değildir deniliyor. Ama velev ki öyle anlaşılsa bile günümüzdeki para bilinmediği ve

30:35yanlış bilindiği için ora manipülatif bura değil vesaire gibi anlaşılıyor.

30:39Günümüzde her şey manipülatif zaten. Her şeyin değeri gerçek değil. Hiçbir şeye caiz demeyeceksin ya da her şeye caiz diyeceksin. Yani başka ihtimalin yok. O yüzden buradaki ve getirilen Bitcoin'e karşı argümanların birçoğu maalesef

30:54zayıf.

30:55Umarım meramımızı anlatabilmişizdir.

30:58Herkese iyi günler diliyorum.