Faiz: Cehennemin Kapısı. Banka Faizi Cahiliyeden Daha Kötü

Ribâ yasağı hem fıkhî hem ekonomik bir meseledir: ribâ nesîe ile ribâ fadl ayrımı, altı mal hadisi ve sabit oranlı banka faizinin ribâ sayılıp sayılmayacağı bu iki açıdan birlikte değerlendirilmelidir. İtibari parada faiz enflasyona, sabit parada borç sarmalına ve servet birikimine yol açar; enflasyon oranında faiz başta olmak üzere bankacılığı meşrulaştıran argümanlar ekonomik açıdan tutarsızdır.

Faiz mi, ribâ mı?

Bankaların kaydi para yaratması konusunun devamı olarak burada ribâya odaklanıyoruz. Karşı karşıya iki görüş var: Bir kesim günümüz bankalarındaki sabit faizin ribâ olmadığını, yalnızca kat kat artan bileşik faizin yasak olduğunu savunur; diğer kesim ise borçtaki her türlü fazlalığı ribâ sayar. Dilimizde yerleşmiş olan faiz kelimesi aslında artmak, kazanmak gibi olumlu bir anlam taşır, Kur'an'da da kurtuluşa erenler için kullanılır; ekonomik olarak konuştuğumuz kavramın doğru adı ise ribâdır. Ribâ Kur'an'da Allah'a ve Resûlü'ne savaş açmak olarak nitelendirilir, neredeyse şirkten sonra gelen bir günah sayılabilir; faizin tozuna bulaşmayan kimsenin kalmayacağı bir zamanın geleceğini bildiren hadis de bugün gerçekleşmiştir.

Ribâ nesîe ve ribâ fadl

Ribâ nesîe, vadesinde ödenemeyen borcun süre uzatılarak kat kat artırılmasıdır. Cahiliye ribâsı da denen bu türün haram olduğunda ihtilaf yoktur; borçlular bu yolla köleleşmek, ailelerini satmak zorunda kalıyordu. Ribâ fadl ise altın, gümüş, buğday, arpa, hurma ve tuzun misli misline değiştirilmesini emreden altı mal hadisine dayanır. Hz. Bilâl'in iki ölçek kötü hurmayı bir ölçek iyi hurmayla değiştirmesine Hz. Peygamber'in "ribânın ta kendisi" demesi de bu kapsamdadır.

Tartışma burada başlar: İbn Abbas ve İbn Mesud gibi bazı sahabilerin ribânın yalnızca vadeli işlemlerde olduğunu söylediği, dolayısıyla baştan belirlenmiş sabit faizin caiz olduğu iddia edilir. Ahmed b. Hanbel gibi âlimler ise fadlı da ribâ sayar. İslami finans kuruluşlarının standartlarını belirleyen AAOIFI de baştan sabit bile olsa her türlü fazlalığı haram kabul eder. Ancak konuya yalnızca fıkhi değil ekonomik açıdan da bakmak gerekir: İslam, kazancın karşılığında emek, zaman ya da risk olmasını ister; risksiz ve kesin fazlalık ribâdır.

Diğer dinlerde ve tarihte faiz

Ribâ Yahudilik ve Hristiyanlıkta da yasaktır; Hristiyanlık bunu Orta Çağ'da üçlü sözleşmeyle aşmış, Yahudiler ise yasağı yalnızca kendi aralarında uygulamıştır. İslam devletinde domuz eti ve alkol gayrimüslimlere serbestken ribânın herkese yasak olması, onun bütün toplumu etkileyen bir günah olduğuna işaret eder. Hz. İsa'nın tapınak avlusunda sarrafların masalarını devirmesi, Hammurabi Kanunları'ndaki yüzde 20'lik faiz sınırı ve Mezopotamya'da yeni hükümdarların borçları silme geleneği de ribânın halkı zarara uğrattığının tarihsel göstergeleridir.

İki para sistemi ve ribânın etkisi

Yapılan temel hata, geçmişteki sabit para düzeniyle bugünkü itibari para düzenini aynı sanmaktır. Enflasyonun gerçek tanımı genel fiyat artışı değil, piyasadaki para miktarının artmasıdır; kıtlık, savaş ya da göçten kaynaklanan fiyat değişimleri enflasyon sayılmaz. İtibari parada faizli kredi sürekli yeni para yaratarak enflasyona, yani vatandaşın cebinden gizli bir hırsızlığa yol açar; burada kazanan, krediye kolay erişen büyük şirketler ve bankalar gibi borçlulardır. Sabit parada ise faiz, altını alacaklının elinde toplayarak deflasyona ve borç sarmalına neden olur.

Bunu dört kişilik bir ada örneğiyle düşünelim: Toplam altın miktarı sabitken A kişisi diğerlerine faizli borç verdiğinde ödenmesi istenen altın aslında dünyada yoktur; hiçbir mal ya da hizmet üretilmeden birkaç yıl içinde bütün altın A'da toplanır. Altın piyasadan çekildikçe fiyatlar düşer, insanlar harcamayı erteler ve ekonomi yavaşlar.

Altı mal hadisinin hikmeti

Hadisteki mallar ikiye ayrılır: altın, gümüş ve tuz para işlevi görürken buğday, arpa ve hurma temel gıdalardır. Kalitesiz ve kaliteli malın fazlalıkla takasının yasaklanması, kalitenin göreceli olması nedeniyle piyasada standart kalmamasını önler. Bir ton buğday verip ertesi yıl iki ton buğday istemek ise borçluyu piyasadan buğday bulmaya zorlar ve alacaklıya temel ihtiyaç maddesinde tekel kurma imkânı verir. Buna karşılık bugün 100 altına ya da bir yıl sonra 200 altına yapılan vadeli satış caizdir; çünkü ödeme para cinsinden olduğu için tekel riski doğmaz ve yalnızca gelecekteki fiyat belirlenmiş olur. Malı gerçekten teslim almayı amaçlayan forward işlemi zararsızken, teslim amacı taşımayan ve spekülasyona dayanan future işlemi piyasayı manipülasyona açık hale getirir.

Bankacılığı meşrulaştıran argümanlara cevaplar

• Enflasyon oranında faiz: Hz. Peygamber döneminde deve endeksinin kullanılması bir mal fiyatı değişimidir, enflasyon değildir. Bugün ise endekslenecek güvenilir bir şey yoktur; altın ve gümüş de kaydi işlemler ve manipülasyonla (JP Morgan'ın gümüş piyasasındaki cezası örneğiyle) gerçek değerinde değildir. Enflasyonun kendisi ribâ kaynaklı olduğundan, onun oranındaki faizi helal saymak anlamsızdır.
• Bankalar köleleştirmiyor: Bankaları cahiliye tefecilerinden daha insaflı göstermek, yangını benzinle söndürmeye benzer; görünen yüzde 5'lik faizin ardında havadan yaratılan para nedeniyle çok daha büyük gizli bir faiz yatar.
• Talha, Zübeyr ve Hz. Osman: Bu zengin sahabilerin yaptığı faizli borç değil, Hz. Peygamber'in Hz. Hatice ile yaptığına benzer kâr-zarar ortaklığıydı.
• Ev kirası ve altın getirisi: Ev kirasında gerçek bir hizmet, yıpranma ve afet riski vardır; altına yatırılan para da düşebilir. Faiz ise risksiz ve kesindir.
• Fels tartışması: Ebû Yûsuf ile İmam Muhammed'in bakır para hakkındaki ihtilafında, para olarak kullanılan her şeyde fazlalığı ribâ sayan İmam Muhammed'in görüşü ekonomik açıdan daha doğrudur.
• Muhâbere ve sarf akdi: Tarla kiralamayla ilgili hadis, sulak arazinin verimli kısmını kayırmaya yönelik haksız şartları yasaklar; altın-gümüş oranının değişmesi ise faiz değil piyasa fiyatıdır.

Karz-ı hasen, kâr-zarar ortaklığı ve güncel örnekler

"Faiz olmazsa kimse borç vermez" itirazına karşı bireysel borçlarla ticari borçları ayırmak gerekir. Paranın büyük kısmının döndüğü ticari alanda müşâreke, mudârebe ve icâre gibi kâr-zarar ortaklığı modelleri işlerken, bireyler arasında karz-ı hasen devreye girer; sabit parada enflasyon olmadığından ödünç verilen para değer kaybetmez, karz olarak verilen paradan zekât da düşmediği için bu, zekâtın işlevini görür. Factoring, borcun iskontolu satışı olduğu için yasakken, eşit değerde havale likiditeyi artırdığı için caizdir.

Güncel bir örnek LIBOR'dur: 350 trilyon dolarlık varlığın bağlı olduğu bu oranda 2012'de Barclays manipülasyonu ortaya çıkmış, piyasa 2021'de kapatılmıştır. Birkaç milyon dolarla risk almadan ömür boyu gelir sağlayan "bitmeyen para" kavramı ile sıfır ve negatif faizli Japonya'nın durumu da aynı tablonun parçasıdır; Japonya'da enflasyon olmamasının nedeni sistemin başarısı değil, yaşlanan nüfus ve deflasyon psikolojisi nedeniyle paranın kasada tutulmasıdır. Bu durum İslam'daki kenz yasağının ve zekâtın hikmetini de gösterir.

Ya enflasyon caiz değil ki onun oranındaki caiz olsun.

Sonuç olarak mevcut düzende neyin helal olduğunu tartışmak kumarhanede helal aramaya benzer; asıl yapılması gereken yeni bir para sistemini konuşmaktır.

00:00Selamünaleyküm.

00:01Rabbi yessir ve la tuassir. Rabbiten tenin bilhar. Allah'ım zorlaştırma, kolaylaştır.

00:09İşlerimi hayırla konuçlandır.

00:13Bir önceki videomuzda aslında paranın bankalar tarafından kaydi olarak havadan oluşturabildiğini görmüştük.

00:23Şimdi bu videoda faiz yani riba konusuna değineceğiz.

00:29Bunun İslam'da nasıl bir etkisi olduğuna ve ne anlama geldiğine detaylı bir şekilde bakacağız. Çünkü aslında bu noktada iki farklı görüş olduğunu söyleyebiliriz. Bir kısım diyor ki

00:44günümüzdeki bankalar aslında faiz değildir. Faiz bileşik faizdir. Normal faiz aslında problemi olan bir şey değildir. İddialar var. Diğer bir kısım diyor ki her türlü fazlalık faizdir,

00:58bağdır. Dolayısıyla bankadan yapılacak her türlü artırma işlemi veya kişis kişiler arası olacak borçlarda her türlü artırma işlemi faiz sayılır diyor. Bugün bu konuyu detaylı bir şekilde

01:11inceleyeceğiz. Bazı kafa karışıklıkları mevcut.

01:15Ayetlerde ve hadislerdeki durum aslında nasıl? Bunu yakından inceleyeceğiz.

01:23Öncelikli olarak bizim her ne kadar dilimizde Galata meşhur olarak faiz desek de yani biz faiz olarak bilsek de kelimenin orijinali ve Kur'an'da geçen hali aslında riba. Dolayısıyla aslında

01:35bunu riba olarak adlandırmak daha doğru.

01:38Çünkü mesela Haşir suresinde bilinen bir kısım var. Kur'an dinlediğiniz zaman işte laab cenne cennet faizun falan diyor. Yani burada faizun gibi şeyler duyduğunuz

01:51zaman Kur'an-ı Kerim dinlerken aslında o viba anlamındaki faiz değil. Hani orada olumlu bir mana var. Mesela buradaki ayette cennetlikler kurtuluşa erenlerin ta kendileridir gibi eee bir anlamı var.

02:04Dolayısıyla olumlu anlamda kullanılıyor bu faiz kelimesi. Çünkü artmak, fazlalaşmak olumlu bir anlamları var. E ama Galata meşru şekilde dilimizde riba anlamında kullanılıyor. O yüzden ben de bazen riba bazen faiz diyeceğim. Ama

02:16aslında bizim ekonomik olarak konuştuğumuz konu herhangi bir paranın üzerine konulan fazlalık anlamında yani riba anlamında. Zaten ayetlerde de riba olarak geçiyor bu konu. Faiz neden çok

02:30önemli? Çünkü çok ciddi bir şekilde Kur'an-ı Kerim'deki ayetlerde Allah'a ve peygamberini savaş açmak olarak belirtiliyor. Yani çok ciddi bir günah.

02:41En büyük günahlar arasında diyebiliriz.

02:42neredeyse şirkten sonraki eee günah bile sayılabilir. Derecelendirme yapacak olursak tabiri caizse. O yüzden çok dikkat etmemiz gereken, çok doğru anlamamız gereken bir konu. Bu noktada doğrudan ekonomiyle alakalı olduğu için

02:57aslında ekonomiyi doğru anlamamız, parayı doğru anlamamız çok önemli. faizi doğru anlayabilmemiz için ve bunun neden yasak olduğunun hikmetlerini ekonomik çerçevede incelememiz gerekiyor.

03:09Açıkçası Peygamber efendimizin zaten daha önceki videoda da bahsettiğim gibi bir hadisi var. Öyle bir zaman gelecek ki faizin tozuna bulaşmayan hiç kimse kalmayacak diyor. Dolayısıyla ahir zamanda bu günahın giderek hayatımızın

03:23içine gireceği ve yaygınlaşacağı anlamını da bu hadisten çıkarabiliyoruz.

03:26Ki günümüzde zaten bankacılık sisteminde anlattığım videolarda böyle olduğunu görmüştük.

03:33Şimdi konuya temel olarak giriş yapacak olursak iki çeşit faizden bahsediliyor.

03:39Bunlar riba nesia yani nesia ribası ve riba fad yani fadle ribası ve zaten tartışmalar da bu noktada alevleniyor. Bu faizlerden hangisi aslında ribadır? Hangisi

03:51değildir? Hangisi esas günah olandır ya da ikisi de mi günah olandır? gibi tartışmalar burada başlıyor. Dilerseniz bu kavramların kökenleri ve ne anlama geldiklerini inceleyelim. Riba nesiye nesi ribası yani zamana bağlı olarak eee

04:06gelen fazlalık. Borcunu ödemiyorsam süreni uzatayım ama üzerine de para koyayım demek oluyor. Yani bir nevi kat faiz anlamına geliyor. Birleşik faizi de bu Riben Nasya'ya koyabiliriz. Cahiliye

04:19döneminde de borç verdikleri zaman, borçlu borcunu ödeyemediği zaman vade istiyor, ek süre istiyor. Her gelip ek süre istediği zaman üzerine bir miktar daha koyarak yani faiz riba koyarak borcu artırıyorlar. Adam da daha fazla

04:32borcu ödeyemeyecek kıvama gelip köle olmak zorunda kalıyor veya işte kötü durumlara düşmek zorunda kalıyor.

04:38Ailesini, karısını, çoluğu çocuğunu satmak zorunda kalıyor vesaire gibi kötü bir duruma düşmüş oluyor. Aslında bu riba türüne riba neser deniyor? Eee ve bu aslında her iki görüş için de bir

04:51bağdır. Yani eee burada çok bir ihtilaf yok bu konuda. Yani borcun vade geldiği zaman sürekli artırılarak kat kat devam etmesinde eee buna ihtilaf eden hiç kimse yok. Bu kesinlikle ribadır zaten.

05:05Kat kat artırmak zaten ayette de kat onlar riba yerler şeklinde geçtiği için bu konuda herhangi bir ihtilaf yok.

05:12İkinci riba türüne gelecek olursak bu riba cahiliye ribası da deniliyor bu arada hani kavram olarak. Çünkü kat kat olduğu için riba fadı da fadıl ribası.

05:21Bu da peygamber efendimizin bir hadisine itafen eee oluyor. Altı mal hadisi diye geçiyor bu. Bu hadisi de inceleyeceğiz zaten. Yani 6 adet malı birbirine eş olarak değiştirmemizi söylüyor bu hadiste Peygamber Efendimiz. Altın,

05:35gümüş, tuz, buğday, arpa, hurma. Bu altı malı aslında aynı oranda, aynı ölçüyle eee değiştirmemizi söylüyor. Herhangi bir fazlalık katıldığında bunun riba fadl olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla ihtilaf da burada başlıyor. Bir kısım

05:48diyor ki bu hadisi şöyle anlamalıyız.

05:50Diğer kısım diyor ki hayır bu hadis gayet açık verib bağlı olduğunu düşünüyor diyor. İtilaflar burada çıkmış oluyor. Bu da zaten altın gümüş gibi şeylerden bahsettiği için bu hadis paranın üzerine eklenen herhangi bir sabit fazlalık aslında Kur'an'ın

06:05bahsettiği ribaya girer mi? tartışmasını alevlemiş oluyor. Biz de bu konuyu inceleyeceğiz. Hem ekonomik açıdan hem dini açıdan. Acaba durum gerçekte nasıl?

06:14Bunu inceleyeceğiz. Ayrıca bu konuda bir hadis daha var. Eee bu hadiste Bilal radıyallahu anh Peygamber Efendimize bir hurma getiriyor. Bu hurmada da eee Peygamber Efendimiz bir soru soruyor. O da diyor ki işte biz iki ölçek kötü

06:29hurmadan verdik. Kalitesiz hurmadan verdik. Bir ölçek de kaliteli hurma aldık. Karşılığında Peygamber efendimiz diyor ki sallallahu aleyhi ve sellem, "Bu ribanın ta kendisidir" diyor ve yemek istemiyor. Yani aslında iki ölçek

06:43kalitesiz hurmayla bir ölçek kaliteli hurmanın takasına da riba demiş oluyor.

06:49Bu hadis de aslında faizi anlamamıza yardımcı hadislerden bir tanesi. Bir de bu faiz konusu özellikle veda haccında tamamen kesinleşen bir konu olduğundan dolayı Peygamber efendimizin son dönemine denk geliyor. Bu yüzden de

07:03anlaşılması zor. Çünkü kısa bir süre içerisinde bundan sonra kesinleştikten sonra Peygamber Efendimiz sallallahu.y ve sellem vefat ediyor. Dolayısıyla bu noktadaki tartışmalar da bu yüzden bu kadar alevli ve çözülemez durumda gibi

07:15gözüküyor. Ama ekonomik perspektiften baktığımız zaman durum gerçekten öyle mi? Göreceğiz. riba fudle yani bu altın, gümüş, tuz, buğday, arpa vurma sakasındaki fazlalığı aslında riba olarak Kur'an'ın söylediği riba olarak

07:30kabul etmeyen kişilerin ve bazı sahabileri örnek veriyorlar. Bu noktada İbn Abbas, İbn Mesud gibi bazı sahabelere aslında eee riba sadece vadeli işlemlerde eee olur. Yani vadesi

07:43gelince borcu artırınca kat ribanın riba olduğunu normal işte ben sana 100 altın vereceğim. Bir ay sonra 105 alt istiyorumun riba kapsamına girmediğini söylüyorlar. Burada tabii 105 altını zamanında ödemediği zaman artırma

07:56şansınız yok. Ribadla hala borcu 105 altın oluyor o kişinin. Yani karşılığında bir şekilde borcunu ödeyemese de vade süresi de olsa bile hala 105 altın borçlu kat arttıramıyorsunuz. Baştan sabit oranı belli. O oranda bir kere sözleşmeye

08:09imzalıyorsunuz. Sonra fiyat hiçbir zaman değişmiyor. Bunda bir problem olmadığını söleyen bazı sahabiler olduğunu iddia ediyorlar. İbn lambası aslında başta bu görüşten olsa da daha sonra da görüşün değiştirdiğine dair iddialar da eee

08:20mevcut. En çok da bunu örnek vererekten eee bir kesim diyor ki dolayısıyla bankalarda veya sabit bir şekilde faiz aldığımız zaman bu aslında ribal fadı. Dolayısıyla bu riba değil aslında. Kur'an'ın bahsettiği fazlalık ribası değil.

08:32Cahiliye ribası değil. Bu caizdir şeklinde argümanları var. Bakalım gerçekten öyle mi? Bu tabii çok bu çok fıkhi bir bakış açısı. Bir de ekonomik bakış açısından bakmamız gerekiyor.

08:43Gerçekten bunun bir ekonomiye ve insanlara zararı var mı yok mu şeklinde incelmesi gerekiyor. Tabii Ahmed ibn Hanbel gibi bazı zatlarda riba fadlı eee hala riba olarak görüyorlar. Dolayısıyla orada da sahabe arasında görüş

08:58farklılığı olduğunu görebiliyoruz.

09:00Günümüzde ise AA EOF diye bir kurum kuruluş var. Burada çeşitli tüm dünya ülkelerinden, İslam ülkelerinden alimler mevcut.

09:09müftü deniliyor. Bu ekonomik konularda fetva veren kişilere katılım bankalarında mesela fetvalarında bu müftüler verir. Bu kuruluş zaten bu katılım bankalarını vesaire de düzenleyen bir kuruluş. İsmi işte İslami finansal kuruluşlar muhasebe ve denetim

09:21organizasyonu diye geçiyor. Bu organizasyonun kabul ettiği şekliyle de fadle aslında riba olarak geçiyor. Yani 1980 civarlarında böyle bir karar alınmış. Bu riba fazlalın yani baştan sabit bir fazlalık bile olsa her türlü

09:35fazlalığın haram olduğu bu kuruluş tarafından eee icma yoluyla, içtihat yoluyla yani şura yoluyla kabul edilmiş durumda. Bu bilgiyi de ek olarak vermiş olayım.

09:45Şimdi modern bankacılıktaki faizin veya işte baştan sözleşmenin olan faizin riba olmadığına dair görüşleri biraz daha inceleyecek olursak burada İslam'ın aslında değer atfedişi neye para

09:58dediğini de dikkatli bakmak gerekiyor.

10:00Aslında İslam herhangi bir parayla takas olacağı zaman burada emek veya zaman harcanması veya bir risk alınmasını istiyor. Bunun dışında hiçbir faaliyette bulunmadan kazanılan para aslında riba kapsamına girdiğini söyleyebiliriz.

10:13Dolayısıyla herhangi bir iş için emek veya zaman harcayacağız veya onda bir risk olması gerekiyor. Bunlar aslında bizim para kazanmamız için gerekli.

10:22Hiçbir risk olmadan kesin bir fazlalık olması aynı riba gibi. Bu İslam'da yasaklanan bir şey aslında ve sadece İslam'da da değil, Hristiyanlıkta da yasak, Yahudilikte de yasak. Ama Hristiyanlık

10:35Orta Çağa kadar yasak olduktan sonra kilise buna bir çözüm buluyor. Üçlü sözleşme denilen üçlü sözleşme yoluyla bunu aşıyorlar. Bundan da bahsedeceğiz.

10:44O yüzden Hristiyanlık şu anda bunu aşmış durumda. Yahudiler de şu şekilde aşıyorlar. Yahudiler kendi aralarında faiz, riba yemiyorlar ama başka milletlere karşı bunu serbest bırakmışlar. Onlar da o şekilde aşıyorlar. Ama İslam'da her şekilde

10:57yasak bir konudur riba. Çünkü riba havadan kazanç olduğunu, karşılıksız bir kazanç olduğundan dolayı ve ekonomiye verdiği zarardan dolayı bu şekilde bir hüküm mevcut. çok adaletli duruma yol açığı hırsızlık benzeri bir nevi emek

11:12düşmanlığı da diyebiliriz. Ekonomik açıdan da toplumun gitgide kötü bir duruma gelmesine neden oluyor aslında.

11:18Bunu da küçük bir düşünce deneyiyle zaten görebiliyoruz. Mesela İslam devletlerinde domuz yemek veya alkol içmek Müslümanlara haram. Gayrimüslimler bu faaliyetlerde bulunabiliyorlar.

11:28Devlet bu konuda onlara herhangi bir yaptırım yapmıyor gayrimüslim oldukları için. Ama riba herkese yasak. Yani İslam toplumunda, ülkesinde yaşıyorsanız riba yapmanızı meşru kılmıyor. Gayrimüslim olmanız. Bu da önemli bir ayrıntı. Çünkü

11:43tüm toplumu etkileyen bir günah olduğunu gösteriyor bu bize. Ribanın tüm topluma karşı negatif bir etkisi olduğu ipucunu buradan alabiliyoruz. İncil'de de aynı şekilde mesela Hz. İsa'ya dair bir kesit var.

11:57Şöyle bir kesit. Oradan Yerüşelim'e geldiler. İsa tapınağın avlusuna girerek oradaki alıcı ve satıcıları dışarı kovdu. Tapınağın havlusunda bir işaret dönüyor. Alıcılar, satıcılar mevcut.

12:07Para bozanların masalarını, güvercin satanların sehpalarını devirdi. Yük taşıyan hiç kimsenin tapınağın havlusundan geçmesine izin vermedi.

12:15Halka öğretirken şunları söyledi. Evime bütün ulusların doğa evi denilecek diye yazılmamış mı? Ama siz onu haydut inine çevirdiniz. Baş kahinlerin ve din bilginlerini bunu duyayınca İsa'yı yok etmek için bir yol aramaya başladılar.

12:27Ondan korkuyorlardı. Çünkü bütün halk onun öğretisine hayrandı. İsa gibi çok sakin, çok böyle e mülayim, iyi bir peygamber bile öfkeleniyor ve masayı deviriyor. Çünkü orada aslında yaptıkları şey burada bahsedilen para

12:41bozanların masaları ve güvercini satanların sehpaları. Burada şans oyunları ve aynı zamanda para bozan yani ribalı bir nevi tefecilik tarzında bazı işlemler yapılıyor. Hem de mescidin bahçesinde dolayısıyla tapınağın bahçesinde Hazreti İsa bunların

12:54masalarını deviriyor ve çok fazla öfkeleniyor bu duruma karşı. Yani bu aslında Yahudilikte de, Hristiyanlıkta da yani İslam'lı da her şekilde yasaklanmış bir davranış. Çünkü toplumun tamamına negatif bir etkisi olduğundan

13:06dolayı milattan önceki durumlara geçersek de mesela Hamur Rabi kanunları var. Orada da faizin bir üst limitini koymuş. Tefeciliğe ulaşmaması için veya kat artarak devasa bir sarmala dönüşmemesi için. %20 Hamıra Abi

13:19kanunlarında riba sınırı var. %20'nin üzerinde mesela faiz koyamıyorsunuz.

13:24Dolayısıyla milattan önceki dönemlerde de şehir devletlerinde de Asur Babil sınırlamalar koyulmuş. Hatta Sümer'de, Hamurabide'de vesaire bu tarz şehir devletlerine milattan önce yeni bir hükümdar geldiği zaman orada hükümdar

13:38aslında gücünü tanrıdan, meşrutiyetini tanrıdan aldığından dolayı ve halkın içerisinde bir sürü faiz borçlu olup borcunu ödeyemeyecek durumda köyleleşmiş insanlar olduğundan dolayı şöyle bir gelenek var. Hükümdarlar geldikleri

13:49zaman faiz borçlarını sildim diyor. Yani faiz borçları silinme gibi bir gelenek var. Bunu neden yapıyorlar? Halkın hem güvenini kazanmak için hem de meşruiyetini daha da sağlamlaştırmak için yapıyorlar. Aslında bu da bize

14:01aslında ribaın halkı çok kötü bir duruma gitgide soktuğunu gösteriyor. Çünkü neden? Oradaki yeni gelen hükümdar faiz, faizlerin, ribaların hepsini sildim diye bir hüküm yayınlıyor. Yani halkçılık yapıyor bir nevi ve halkın yararına,

14:16faydasına bir iş yapmış oluyor.

14:17Dolayısıyla demek ki riba burada halkın bir zararının olduğunu buradan da çıkarım olarak yapabiliyoruz.

14:23Şimdi burada olayı daha iyi anlamamız için, kafa karışıklığını gidermemiz için iki farklı para sistemini doğru anlamamız gerekiyor. Çünkü yapılan hatalardan bir tanesi de geçmişe örnek vererek günümüzdeki olumlu yanlarını

14:35göstererek aslında bankacılık sistemindeki yapılan şeyin faiz olmadığının iddia edilmesi. Bu çok yanlış bir bakış açısı. Çünkü geçmişteki para sistemiyle günümüzdeki para sistemi aslında aynı değil ve birbirinin neredeyse zıttı diyebileceğim durumlar

14:48mevcut. Şimdi ilk önce onlara bakalım.

14:51Günümüzde itibari para yani fiyat para kullanılıyor. Zaten geçenki videolarda bunun nasıl olduğunu, nasıl havadan para oluşturulduğunu ve sınırsız bir para arzu olduğundan bahsetmiştik. Ama geçmişte ise yani Peygamber Efendimiz

15:02döneminde veya daha öncelerinde ise sabit para kullanılıyor. O zaman kaydi para, itibari para, sınırsız para denilen bir kavram yok. Yani altın, Bitcoin yazmışım ben buraya ama eee o onu şimdilik ileriki videolara

15:15getireceğiz. altın, gümüş e gibi sabit paralar kullanılıyor aslında. Arzı sabit olan, doğada sınırlı sayıda bulunan paralar kullanılıyor. Sınırsız bir şekilde basamaz. Bu işi kimse çoğaltamaz. O şekilde paralar kullanıyor. Şimdi bu iki para

15:27sistemindeki ribaın etkileri eee farklı.

15:31Dolayısıyla biz geçmişte işte riba şuna yol açıyordu, günümüzde buna yol açıyor denilerek bunun sanki riba olmadığı gibi bir argüman çıkaramayız. Bu çok yanlış bir bakış açısı. Bu da ekonomikten, ekonomik bakış açısının yoksunluğundan

15:42kaynaklanıyor. Çok fazla bu hatayı yapanları görüyorum bu konuda fetva verenler de. Şimdi buna bakalım. İtibari parada para arzı sınırsız genişleyebiliyor. Örneğin yakınlaştırayım.

15:54Eee, sabit parada ise kesinlikle sabit.

15:57İhtibari parada sürekli sisteme yeni para girişi var. Dolayısıyla sürekli enflasyon var. Para arzı sürekli artıyor. E halbukiye sabit parada para oluşturma diye bir şey yok. Sadece sınırlı sayıda paramız mevcut. Faizin

16:09etkisi yani riba olduğu zaman, faiz olduğu zaman itibari parada, günümüz para sisteminde enflasyona sebep oluyor.

16:16Enflasyonun tanımı da bu arada şöyledir.

16:19Burada bir hatalı bir yaklaşım var. Eski en eski sözlüklere gittiğimiz zaman enflasyonun tanımı şudur. Piyasadaki para miktarının artması. Aslında gerçek enflasyon tanımı bu. piyasadaki para miktarı arttığı için bir şey artarsa

16:31değeri azalır. Dolayısıyla bir elma almam için daha fazla para vermem gerekiyor. Paranın değeri azaldığı için, fazlalaştığı için piyasada enflasyonun tanımı budur. Ama günümüze doğru geldikçe enflasyonun tanımı artık günümüzde şöyle yapılıyor. Genel fiyat

16:44artışı. Ya enflasyonun gerçek tanımı aslında fiyat artışı değil. Bir buğdayın fiyatının değişmesi aslında kıtlıkla alakalı. Buğday üretiminin çokluğuyla azıyla vesaire alakalı. Bu aslında enflasyon değil. Bu piyasa değer

16:56belirlemesi, buna enflasyon dememiz çok yanlış. Enflasyon tanımamızın çok düzgün olması gerekiyor. Enflasyon tamamen para arzı ile alakalı. Piyasadaki paranın fazla veya az olmasıyla alakalı. Sabit parada zaten öyle bir şey yok. Farzı

17:10sabit ama sınırınız parada sürekli para basıldığı için para enflasyonu söz konusu oluyor. Dolayısıyla faiz yani riba siz 100 lira verip 150 istediğiniz zaman sürekli piyasada yeni bir para oluşturmuş oluyorsunuz. Bir nevi önceki

17:23videolardan bankaların nasıl bunu yaptığını kredi vermek yoluyla, faizli kredi vermek yoluyla göstermiştik.

17:29Dolayısıyla sürekli enflasyona sebep oluyor. Enflasyonun da aslında gizli bir hırsızlık olduğunu, vatandaşın cebinde duran paranın sürekli her geçen gün gizli bir el tarafından hırsızca alınmış olduğunu, gizli bir vergilendirme

17:40olduğundan bahsetmiştik. Haksızlık adil olmadığından bahsetmiştik. Şimdi sabit parada ise faiz aslında deflasyona sebep oluyor. Şimdi burada zaten eee olayları doğru anlamak önemli. Sabit parada deflasyona neden sebep oluyor?

17:53Çünkü altın sayısı sabit. Birileri sürekli emeksiz ve eforsuz 100 altın verip 120 altın isterse altın sürekli belli kişilerde toplanmaya başlayacak.

18:02Belli güç gruplarında belli bir azınlıkta toplanmaya başlayacak altın miktarı. Yani piyasada vatandaşın kullandığı altın sayısı azalacak. Bir şeyin miktarı azalırsa fiyatı artar.

18:13Yani altın çok değerli hale gelmeye başlayacak. Dolayısıyla ben bir elmaya eskiden 10 altın veriyorsam artık bir elmaya 5 altın vermem yeterli olacak.

18:21Çünkü altın bulmak çok zor zaten. Bu da deflasyona sebep olacak. Deflasyon da biz Türkiye'de yaşadığımız için deflasyon iyi bir şeymiş gibi geliyor olabilir bize. Yani fiyatların düşmesi, seneye alacağınız şeyin fiyatının daha

18:32da düşük olması çok iyi bir şeymiş gibi geliyor olabilir. Halbuki değil en az enflasyon kadar tehlikeli bir durumdur ve halkı borç sarmalına götürüp fakirliğe götüren bir şeydir. Aynı enflasyon gibi düşünebiliriz etkilerini

18:43enflasyonun. Ama burada sadece fiyatlar düşmüş oluyor. Çünkü para azınlık bir grubun eline geçmiş oluyor. Bunları anlamamız da iki para sistemindeki ribanini anlamamız için önemli.

18:55İtibari parada dolayısıyla faiz hiperenflasyona sebep olurken şu an bizim yaşadığımız gibi sabit parada ise borç deflasyonuna sebep oluyor ve borç sarmalına sebep oluyor.

19:05Kazanan itibari para borçlularken sabit parada alacaklar. Mesela bunu da argüvan olarak getiriyorlar. Diyorlar ki işte eskiden e zengin kişiler işte peygamber zamanında işte o cahiliyede ribasındaki kişiler güçlü kişiler parayı elinde

19:19tutan kişiler faizde borcu veriyordu.

19:22100 ve altın verip 120 alıyordu.

19:24Alacaklılar buradan fayda görüyordu. Yani faizin faydası alacaklıya geçiyordu. Doğru. O çünkü sabit para sisteminde çalışan bir model.

19:35Peki günümüzde nasıl oluyor? Sonra karşıt görüş getiriyor hemen. Diyor ki ama günümüzde diyor neredeyse fakirler sürekli kredi kullanıp ev sahibi oluyor, araba sahibi oluyor. Yani zenginler paralarını faize yatırıyorlar. Fakirler

19:48de onu kullanarak ev araba sahibi oluyor. Yani geçmiştekinin tam tersi.

19:51Dolayısıyla biz buna faiz diyebilir miyiz? Bu neredeyse toplumun daha da iyi gitmesini, insanların ev araba sahibi olmasını sağlıyor diye banka faizinin riba olmadığını imdadıyorlar. Ama burada iki farklı para sisteminin

20:02incelemeleyerek hata yapmış oluyorlar.

20:04Zaten itibari parada kazanan her zaman borçlular oluyor. Eee dolayısıyla burada şöyle bir şey söz konusu. Günümüzdeki bankacılık sisteminde borçlular aslında zengin olanlar. Bugün bir gidip

20:17baktığınız zaman fabrikatörler ya da çok zengin kişileri sürekli bankadan kredi çekerler. Kredibiliteleri de fintech skorları da yüksek olduğu için bir şey alacakları zaman, bir yatırım yapacakları zaman sürekli bankalardan

20:28kredi çekerler. Örneğin bir havalimanı yapacakları zaman bir inşaat firması gider banka kredisiyle bunu yapar. öz kaynaklarıyla yapmıyor. Çünkü zaten bankada kredilitesi olduğu için onu da banka ona vermiş oluyor. Yani aslında

20:39büyük dev şirketler çok kolay krediye erişimleri var ve bankalar onlara kredi vermek de istiyorlar. Havadan para yarattıkları için onlar da bundan yararlanarak artıya geçmiş oluyorlar.

20:49Burada düşük vatandaş zaten yine ezilmiş oluyor. Yani buradaki bu farkı anlamamız önemli. Eee enflasyon ve de enflasyon farkını da bu şekilde göstermişiz.

21:00Burada paranın değeri enflasyonda sürekli düşer. Enflasyondaysa sürekli artar. Demin bahsettiğim gibi yatırım mesela enflasyon olduğu zaman teşvik ediliyor. Deflasyon olduğu zaman insanlar yatırım yapmak istemiyor. Çünkü

21:12bir şeylerin fiyatı sürekli düşecek diyor. Bu da ekonominin daralmasına, circle'ın dönmemesine, paranın dönmemesine o önceki videolarda bahsettiğim daralmaya sebep oluyor. Bu da eşitsizliğe sebep oluyor. Yani borç gününün artmasına fakirlerin daha da

21:24fakir olmasına sebep oluyor. Yani iki şey aslında benzer sonuçlara yol açıyor diyebiliriz.

21:30Şimdi bu riba fadl hadisine gelecek olursak 6 mal hadisine bu hadisi biraz incelememiz gerekiyor aslında. Bu hadisi şöyle inceleyebiliriz.

21:38İki gruba ayırabiliriz aslında. Bir para olan kısım. Para olan kısım aslında altın, gümüş ve tuz. Hadisteki eee tuz neden diyebilirsiniz? Tuz o dönemde yine Etiyopya gibi Habeşistan oluyor. Afrika

21:52taraflarında tuz para olarak, mal para olarak kullanılan bir şey. Dolayısıyla altın, gümüş ve tuz aslında para niyetine kullanılan isimler. Hadisteki ürün olanlar ise

22:09buğday arpa hurma. Bunlar da ürün olanlar. Hatta işte bu hadisi direkt lafzıyla alıp sadece bu altısında riba vardır. Başka hiçbir üründe örnek veriyorum muzda riba yoktur filan gibi

22:22eee yorumlayan alimler de var veya işte bunlar yiyecek maddeleridir aslında. Her türlü yiyecek maddesinde olur da işte giyecek maddesinde olmaz diye yorumlayanlar var veya her türlü aslında malda olur diye yorumlayanlar da var.

22:34Burada çeşitli içtihat farklılıkları mevcut. Oralara çok girmeyeceğiz. Daha çok ekonomik temelli üzerinden ilerlediğimiz için. Şimdi burada paradan ziyade ürünlerin mesela biraz önce bahsettiğim iki ölçek kalitesiz hurmayla

22:48bir ölçek kaliteli hurmanın değişimi veya iki ölçek buğdayla bir ölçek buğdayın değişimi neden birbağ kapsamına giriyor? Neden yasaklanıyor? Bunun hikmeti ne olabilir şeklinde biraz düşünebiliriz. Burada şu karşımıza

23:01çıkıyor. Öncelikle kalitesiz malla kaliteli malın takas edilmesinin yasaklanması malların kalitesinin göreciliği olmasından kaynaklı ve piyasanın bozulmasına neden olabilecek bir etken olmasından dolayı eğer böyle bir toplumda teamül oluşursa iki ölçek

23:14kalitesi, bir ölçek kaliteli gibi bir teamül oluşursa herkesin kalitesi, malının kalitesi de farklı olacağından dolayı ortada bir standart olmaz ve birçok kişi bu durumda mağdur olabilir.

23:24Onun hikmetinin o olduğunu düşünüyorum.

23:26Peki normal kalitede, eşit kalitede iki ölçek buğdayla bir ölçek buğdayın örnek veriyorum ben size şu anda bir ölçek buğday veriyorum 1 ton. Seneye bunu 2 ton olarak istiyorum vadeli genelde riba zaten bu şekilde oluyor. Fiks vade bu

23:40arada kat artmayacak. Peki bu neden yasaklanmış olabilir diye düşündüğümüz zaman da karşımıza şu çıkıyor. Bunlar ürün olduğu için ve burada temel aslında o dönem insanlarının temel ihtiyaçları buğday, arpa, hurma yani bir kimsenin en

23:53temel yiyecek maddeleri sıralanmış. tane burada şu karşımıza çıkıyor. Ben şimdi 1 ton buğday deyip

24:06daha sonra bir sene sonra 2 ton buğday istersem ortaya şu çıkıyor ve bunu birçok kişiye

24:20yapmaya başlarsam ben aslında buğday piyasasını ele geçirmiş oluyorum. Yani bir nevi buğday tekeline dönüşmüş oluyorum. Bir süre sonra herkese bunu yaptığım zaman ve bir ton buğday seni 2 ton buğday olarak istediğim zaman o adam

24:34piyasadan buğday bulmak zorunda. Para istemiyorum. Buğday cinsinden bir ödeme istiyorum. Ve piyasada buğdayı herkese böyle yaptığım zaman piyasada buğday bulmak zorlaşacağımdan, ben de buğday piyasasını ele geçirmiş olacağımdan

24:46temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını ben tek elimde belirleme lüksüne sahip olmuş oluyorum. Ve piyasa bir anda benim elime geçmiyor. Bunu faizle yaptıkça arttıkça bir anda ben çok azınlık bir gruptaki buğday piyasa yöneticisine dönüşmüş oluyorum. Benim

24:59dışında buğday piyasını belirleyecek kimse kalmamış oluyor. Çünkü piyasadan buğdayı bana buğday olarak ödemek zorunda. Para kabul etmiyorum. Buğday bulacaksın diyorum. O buğdayı da belki ona yine ben satıyorum. Dolayısıyla

25:08burada bir mağduriyet söz konusu ve bir piyasanın temel ihtiyaç madde piyasalarının bir kişinin tekeline geçme riski söz konusu. Burada ben fiyatı çok fazla artırabilirim. O zaman da bir sürü kişiyi aç bırakma ihtimalim var. Kendi

25:19hırslarımı göz önüne alırım. daha fazla para kazanmayı göz önüne alırım.

25:22Vicdansızlık yapabilirim ve toplumun ulaşabileceği temel ihtiyaç maddelerinin tekelini, fiyat belirleme tekelini elime geçirme şansım olabilir. Bu yüzden de çok tehlikelidir bu riba çeşidi mal üzerinden olduğu için. Buradaki

25:34yorumlarda şeyi düşünebiliriz. Eğer toplumun temel ihtiyaç maddesi değilse, örnek veriyorum mikrofonsa mikrofonun peki bir tane verip seniye iki tane almak birbağ kapsamına girer mi de burada işte saklıkları ortaya çıkıyor.

25:45Ama şöyle düşünebiliriz ben mikrofon piyasasını ele geçirdiğimi düşünelim.

25:49İnsanlar yani mikrofon almak zorunda değil. Hayatlarını devam ettirebilmek için. Dolayısıyla almazlarsa ben de bunun fiyatını düşürmek zorunda kalırım.

25:56O kadar sıt olmalı çünkü elimde ne yapacağım? Bir işime yaramayacak. Onları satmak zorundayım. İnsanlar zorunda olmadığı için almazlar. Almadıkları zaman da fiyat düşürmek zorunda kalırım.

26:04Dolayısıyla tekel olmamın pek bir anlamı kalmayabilir. Dolayısıyla ben insanların temel ihtiyaç maddeleri dışında veya günlük hayata ihtiyaçları olan diğer maddeler dışında böyle çok özel mikrofon vesaire gibi şeyleri hazalık alınmasının

26:15çok riba olacağını düşünmüyorum. Ama tabii ki de daha detaylı, fıkhi yönden bakmak gerekir bu konuyu. Ben burada ekonomik perspektiften olaya bakmaya çalışıyorum. Temel ihtiyaç maddelerini de bu şekilde fazladan almak çok fazla

26:26bir soruna yol açmış oluyor. Bunun hikmetinin bu olduğunu düşünüyorum. Peki bununla şunun ne farkı var diye hemen akla soru işaretleri geliyor.

26:35Bir ton buğday satacağım.

26:39Şimdi 100 altına satıyorum.

26:58Bir sene sonra 200 altın istedim. Bu vadeli satışa giriyor aslında. Yani birini seçmek zorunda. Şu an alıcıya diyorum ki eğer bir ton buğdayı şu an alırsan 100 lirayı ver git. Eğer şu an alıp bir sene sonra ödemek istiyorsan

27:11yani vadeli bir şekilde ödemek istiyorsan da 200 altın bir sene sonra senden 200 altın isterim. Eee diyor.

27:18Yani vadeli bir satış yapmış oluyor. Bu normalde birçok alime göre de demin bahsettiğim AOI fo'ile göre de e bu caiz bir satış.

27:27Yani vadeli satış. Eğer alıcı tamam ben ver bu odayı bir sene sonra sana 200 altın vereceğim diye kabul ettikten sonra kontrat tamamlanıyor konduruluyor ve bir sene sonra 200 vermek zorunda. E bundan ne farkı var? Şimdi 1 ton buğday

27:38sene 2 ton istemekle 1 tonu şimdi 100 altına seneyi 200 altına atmam arasında nasıl bir fark var ki? Bence aynı şey diye akıllara gelebilir. Burada çok temel bir fark var. O da şu. Ben burada 1 ton buğdayı 100 altına satarak aslında

27:49piyasa belirlemiş oluyorum. 200 altında satarak da bir sene sonraki piyasayı belirlemiş oluyorum. Onu da şimdiden belirlemiş olum. Yani bir senenin sonraki fiyatlandırmasını şimdiden yapmış oluyorum. Bir piyasa belirleme

28:00yöntemidir. Herhangi bir problemi yok.

28:02Peki neden faiz olmuyor noktasında da şöyle bir şey var yukarıda. buğday tekelini eline geçebiliyordu. Çünkü ödemeyi buğday cinsinden alıyor ama burada altın cinsinden yani para cinsinden alıyor. Dolayısıyla buradaki vatandaş gidip bir sene sonra 200 altını

28:16gider bir yerde çalışır, başka bir ticaret yapar. Herhangi bir şekilde yani sonsuz seçenekler arasındaki mal hizmet döngüsü içerisinde yerden bana bulup 200 altını getirebilir. Dolayısıyla ben herhangi bir buğday piyasasını bu

28:26yöntemle ele geçiremem. Herhangi bir tekale yol açamam. Dolayısıyla böyle bir riski bir kere ortadan kaldırmış oluyorum. Altın diyerek mal cinsinden istemiyorum. para cinsinden istiyorum çünkü ödeme dolayısıyla burada öyle bir

28:37risk yok. Vadeli satış sadece olmuş oluyor. Bir sene sonranın fiyatını da şimdi belirlemiş oluyorum. Dolayısıyla mesela bugün gidip bir senenelik buğday sonrası vadeli satış piyasası oluşmuş oluyor. Bu aslında bir forward piyasası.

28:49Bu sefer de belki borsayla vesaire ilgili olanların aklına şu gelebilir. O zaman bu bir future işlem olmuyor mu?

28:56Yani gelecek işlem yani açığa alma, açığa satma gibi bir işlem olmuyor mu diye soru işareti gelebilir. Burada future ve forward denilen iki kavram var. Onları da yazalım.

29:07Eee, burada borsayla ilgilenenler bunu bilir. Fültürde şöyle bir şey var. Benim amacım aslında malı almak değil. Yani burada ben buğdayı almak gibi bir derdim yok. Buğday piyasasının hareketliliklerinden, dalgalanından faydalanarak orada fiktif yani soyut bir

29:22işlem yapmaya çalışıyorum ve oradan kar etmeye çalışıyorum. Esas amacım aslında buğday almak veya satmak değil. Üçür işlemin değeri de bu ve teslim almak zorunda değilim. Bir sene sonra bu malı gidip bu kontratı satabilirim. Hemen

29:32başka bir yerden alabilirim. Yani bir esneklik söz konusu. Forward'da ise şöyle fiziksel olarak malı teslim almak zorundayım ve gerçek amacım gerçekten de buğday almak. Dolayısıyla alsat alsat gibi şeyler yapamıyorum. Bu bir forward

29:42işlemi. Dolayısıyla zararsız bir işlem.

29:44Zaten forward işleminde herhangi bir problem olmuyor. Piyasaya herhangi bir etkisi yok. Sadece fiyat belirleyici bir unsur olmuş oluyor. Ama bunu future işlemi gibi yaparsanız amacınız buğday almak değil. Bir seneye beklemek zorunda

29:54da değilseniz. Forward'la zorundayım beklemek. Futurda değilim. Zorunda da değilseniz bu sefer manipüle edebiliyorsunuz. fiyat dalgalanmalarını durduk yere gerçek alıcı olmayan kişiler piyasada malların fiyatlarını belirlemeye başlıyor borsasında. Borsa

30:07konularına da girdiğimizde bunların ne kadar negatif etkisi olduğundan bahsedeceğiz. Dolayısıyla orada herhangi bir forward işleminde bir problem olmuyor. Dolayısıyla burada herhangi bir halal gelmiyor bu ticarete. Bunların

30:17farkı da bu. Dolayısıyla burada aslında ürün kısmını çözmüş oluyoruz. Bulal fuddle e fadle riba asında ürün kısmının hikmetini kendi çapımızda anlamaya çalıştık. Peki burada para cinsinden olan şeyler yani altın, gümüş, tuz altın

30:32üzerinden devam edebiliriz. Diğerleri için de geçerli zaten. Paranın hibasındaki problem nedir? Burada bir kere zaten üstte gösterdiğimiz gibi eğer itibari para kullanıyorsa fiyat para

30:45zaten riba olması kesin kes yasak. Çünkü orada ben aslında riba para artışını aşırı artırabiliyorum. Havadan para yaratmış oluyorum ve bunu enflasyona sebep olmuş oluyorum. Tüm halkın cebindeki paradan kıdım kıdım kıdım çalmış oluyorum. Yani

31:00hırsızlık yapmış oluyorum ve bunu tüm topluma yapmış oluyorum. Tüm toplumun zararına bir iş yapmış oluyorum.

31:05Dolayısıyla itibari paraada zaten paranın neden faizin olmaması gerektiği çok çok açık. Peki sabit parada durum nasıl oluyor? Zaten piyasada sabit miktarda para var. Diyelim ki 1000 tane altın olan ya da şöyle düşünelim. Bir

31:17ada düşünelim. Adada 100 altın var. 4 kişi var. Böyle bir dünya hayal edelim.

31:21Yani herkeste de 25'er tane başlangıç durumunda altın var ve kimse kimseye borçlu değil. Bu durumda eğer A kişisi altını diğer arkadaşlara borç verip faizli borç verip 25 altınını seneye 50

31:35olacak şekilde borç verirse eşit miktarda aslında olmayan bir parayı istemiş oluyor. Yani doğada 100 tane altın var. Şu an A'nın faizi borç vermesinden dolayı 25 altını, 50 altın istemesinden dolayı 25 altın bir yerden

31:50bulunması gerekiyor. Ama aslında öyle bir mal yok. O zaman ne oluyor? Bir borç sarmalına dönmüş oluyor. Diğer kişiler çalışacak çalışacak borcunu tam ödeyemeyecek. Tam ödeyemeyince A diyecek ki tamam size tekrar bir faizi borç

32:01vereyim. Biraz daha çalışın. Dolayısıyla A hiçbir şey yapmayacak. Olduğu yerde emeksiz böyle bekleyecek. Diğerleri çalışacak, dedinleyecek, bir şeyler üretecek ve A'ya sürekli borç sançına borç ödemek zorunda kalacak. Ama o borcu

32:12hiçbir zaman bitiremeyecek. Çünkü 100 altın var. 120 altın yok. 130, 140, 150 diye borç faizle birlikte sürekli gidecek. Ama piyasada o kadar altın olmadığı için de maalesef bu döngü tamamlanamayacak. Dolayısıyla altın sürekli A'da birikmeye başlayacak. A

32:26haksız yere hem zengin olmuş olacak hem de ekonomi hiçbir mal, hizmet, risk olarak katkı sunmamış olacak. Bu olayı çok adaletsiz bir duruma sevk etmiş olacak. Diğerleri çalışıp bilinmelerine rağmen hala borçlu konumda olacaklar.

32:38Bunun hikmeti de bu.

32:42Şimdi burada 4 kişi olduğunu söylemiştik. Biraz çizerek daha rahat anlayabileceğimizi düşünüyorum. Çünkü her birinde 25 altın var başlangıç zamanında. Daha sonra a 0'a düşüyor. 25

32:55altını e karşı tarafa örnek veriyorum dağıtıyor. Hatta 30 yapalım ki daha rahat olsun ölmesi.

33:04Yani diğerlerinin aslında eee 40 altın olmuş oluyor ama A diyor ki ben sizin her birinize 10ar altın verdim. Seneye 20 altın olarak istiyorum diyor. Halbuki

33:16sistemde sınırlı bir para var. Yani totalde 120 altın var aslında dünyada ama seneye her birinden onar altın fazla istediği için 30 altın fazla yani 150 altınlık

33:30bir ekonominin olması gerekiyor A'ya borçların ödenebilmesi için daha doğrusu 150 altın olması gerekiyor ama 150 altın piyasada yok. Ne olacak? Bir sene sonra geldiği zaman bunların her birinin kendi içlerine ticareti var vesaire bir şeyler

33:45var. A diyor ki ben her birinize 10ar altın vermiştim. E 20 altınınızı istiyorum. Bu sefer A'da para birikmeye başlıyor. Yani her biri bu sefer 2 4 6

33:56yani A'nın bir anda 60 altını olmaya başlıyor. Bunlar hiç ticaret yapmasalar bile altınları 20'ye inmiş oluyor. Yani hiç bir işlem yapmadıklarını düşünelim bu noktada. Hiçbir mal alışverişi, mal üretimi, hizmet alışverişi vesaire gibi

34:10hiçbir şey olmadığını düşündüğümüz zaman da bir anda servet transferi olmaya başladı. Bu sefer tekrar borç istedikleri zaman A yine onlara 20şer altın. E 60 altın olduğu için bu sefer 20şer altın verebilecek. A yine 0a

34:24düşüyor. Bunlar tekrar 40 altına çıkıyor. A diyor ki ama seneye ben bu 20 altını 40 altın olarak isterim. Bir sene sonra olduğu zaman her biri 40 altınını

34:37A'ya veriyor. 120 altın A'da bunlarda kalıyor 0. Gördüğünüz gibi hiçbir düşünce deneyininde hiçbir mal hizmet üretmeden sadece böyle beklediğimiz zaman faiz yoluyla tüm para ik senede anın eline geçmiş oluyor. Faiz oranını

34:52yüksek tut tabii daha rahat anlayabilmemiz için olayı. Yani faizin ribaın sabit paradaki yaptığı etki bu.

35:00Tüm altını, tüm sabit parayı belli bir kesimin elinde topluyor. Diğer kesimin elinde para kalmamış oluyor. Çok küçük bir azınlığın elinde toplanmış oluyor.

35:09Bu neye sebep oluyor? Yukarıdaki dediğimiz deflasyonist etkiye. Çünkü bu BCD halk. A ise ribayla alışveriş yapan kişi. Yani altını kendisinde stoklayan kişi. Altını kendisinde biriktiren kişi.

35:21Dolayısıyla BCD'de halkın arasında altın azalıyor. Altın bulamıyorsunuz. E fiyatlar bu sefer altın cinsinden azalıyor. Bizim anlamamız biraz zor olabilir. Çünkü neden? Eskiden piyasada

35:34BCD'nin içinde diyelim ki 120 altın varken ya da şu şu ilk baştaki senaryoyu düşünelim. Eee 120 altın varken e şu anda BCD'nin elinde işte 240 altın var bir sene sonra. Yani piyasadaki altın

35:49miktarı azaldı ama buğday yine buğday, arpa yine arpa. O zaman daha az altına daha fazla eee alabilmem lazım. Ama bu deflasyon kötü bir şey. Çünkü günün sonunda para giderek azalarak azalarak borç sarmalıyor. Herkes birbirine borç,

36:02herkes birbirine borç. Fiyatlar düşüyor.

36:03Fiyatlar düşünce insanlar harcama yapmak istemiyor. Harcama yapmak istemeyince circle'da yani ekonomik halkada alışveriş olmuyor. Velocity dediğimiz ekonominin hızı düşüyor ve dolayısıyla yine çöküşe gidiyor. Riba'ın yasak

36:15olmasının hikmeti bu. Dolayısıyla burada para cinsinde de ürün cinsinde de ribanın yasak olmasının hikmetini anlayabiliyoruz. Şimdi enflasyonla faiz ilişkisini biraz incelememiz gerekiyor.

36:27Çünkü mesela Yaşar Nur Öztürk gibi veya daha farklı kişileri genelde olayı anlatırken, faizi anlatırken ribal ribal nesiye daha sonra işte enflasyon ilişkisini girip enflasyon oranında faiz

36:41haram değildir. Bankaları güzelleyip o şekilde işin içinden çıkmaya çalışıyorlar. Ama burada farklı bir manipülasyon söz konusu. Bunu açmaya çalışacağız. O da şu. Enflasyon tanımından zaten bahsetmiştik.

36:53Enflasyonun esas tanımı piyasadaki para arzı ile alakalı, piyasadaki paranın artması veya piyasadaki paranın azalması ile alakalı bir durumdur enflasyon.

37:01Yoksa normal buğdayın fiyatı buğdayın üretimine göre değişmesinden enflasyon olarak bahsedemeyiz. Teknik olarak, ekonomik olarak bu böyle. Tarihsel olarak baktığımız zaman ne zaman enflasyon oldu? Yani para arz. Bir kere

37:13coğrafi keşiflerde enflasyon oldu.

37:15Neden? Amerika kıtası bilinmiyordu.

37:18Koloniciler gitti. Amerikan kıtasında devasa bir altın gümüş kaynağı buldular.

37:22onu gelip Avrupa'ya getirdiler.

37:23Avrupa'da altın ve gümüş miktarı arttı.

37:25Yani para miktarı artmış oldu.

37:27Dolayısıyla Avrupa'da enflasyon oldu ve orada enflasyondan kötü bir şekilde etkilendi. Çünkü enflasyon ve deflasyonun kötü olduğunu biz zaten biliyoruz. Dolayısıyla sabit parada tarihte böyle bir enflasyon yaşandı. Ya da Mans Musa var. O da böyle Afrika'dan

37:41gelip teati boyunca tüm ülkelere çok zengin bir insan, Karun kadar'dan zengin bir insan. Tüm ülkelere altın yaya yaya, altınları vere vere yani tüm ülkelerdeki enflasyonu, tüm topluluklardaki para arzını artırıyor. Orada orada da ekmek

37:55bir altınsa bir anda iki altın olmaya başlıyor. Mansa Musa'a geçtikçe çünkü böyle altını saçıyor diyebiliriz bir nevi. O tarz tarihte bir enflasyonun olduğu dönem de var. Sabit paralardaki enflasyonları inceleyecek olursak onun

38:07dışında şöyle bir yönteme gidiyorlar.

38:09Diğer eski videolarda bahsettiğim taşiş yöntemi. Yani altın para üretiliyor ama altının içine değersiz metal katıyorlar.

38:15bir kısmını bakır yapıyorlar mesela ve para arzını artırıyor devlet veya işte taşiş kenarlarından kırpıyorlar, kırpıyorlar para 10 cm çapındaysa 8 cm 7 cm çapına geliyor. Oradan artan altını tekrar bir para yapmaya çalışıyorsunuz

38:28ve para miktarını bu şekilde para arzını artırmış oluyorsunuz. Standardizasyon olmadığı için bu da yine para arzını artırdığından dolayı enflasyona sebep oluyor. Tarihte. Ancak sabit parada bu tarz şeylerle enflasyon olmuş. Yani

38:41birisi zaten hilekarlık, birisi coğrafi keşifler, birisi birinin gidip her yere tahte bir kere yaşanmış bir olay altınlarını dağıtması. Yani normal koşullarda bunlar çok ekstrem koşullar.

38:51Normal koşullarda biz enflasyon diye bir şeyden sabit parada aslında bahsedemiyoruz. Herhangi bir bu tarz anomaliler olmadığı sürece. Şimdi dediğim gibi kıtlık kaynaklı, savaş kaynaklı, göç kaynaklı gibi ürünlerin üretiminde, mal ve hizmetlerin

39:06üretiminden arzından kaynaklı değişimlerden kaynaklı fiyat değişimi aslında enflasyon kapsamına girmiyor.

39:11Onlar tamamen doğal sebeplerle oluşan fiyat piyasasının değişmesiyle alakalı.

39:16Dolayısıyla bunu enflasyon olarak nitelendiremeyiz. Zaten şöyle de bir durum var. Eğer bir savaş varsa tabii ki de kıtlık olması çok normal. Çünkü üretim azalacak. Erkekler iş gücü azalacak. savaşa gidecekler. Eken biçen

39:28insan sayısı azalmış olacak. Daha az üretim olacak. Dolayısıyla buğday daha az üretilmiş olacak. Bu da buğdayın daha pahalı olmasına ve erişilmeniminin az olmasına sebep olacak. Ama bu zaten savaş ortamının gerektirdiği bir durum.

39:39Burada zaten normal bir tablo beyiz.

39:42Ekonominin doğası gereği bu böyle oluyor. Dolayısıyla buraya negatif bir etki olarak bakmak zorunda değiliz.

39:47Kaydi paracılar, itibari paracılar bunlar örnek gösterip işte para arzını piyasada efektif tutmalıyız.

39:55kendimiz belirlemeliyiz. Bu tarz durumlarda hemen para basıp piyasayı dengelemeliyiz. Bunun böyle bir faydası var gibi argümanları var. Ama bu argümanlar dediğim gibi çok yanlış.

40:03Çünkü zaten öyle bir konjonktür varsa öyle yaşanması gerekiyordur. Enflasyon oranındaki faizde örnek verecek olursak mesela endeks olarak yani bir şeyin endeksi olarak Peygamber efendimiz sallallahu aley ve sellem zamanında deve

40:16kullanılıyordu. İşte mesela bir iş bir ceza var veya bir şeyin karşılığı var.

40:20Endeks deve. İşte bu eee dört deve karşılığı kadar burada para ödenir gibi bir deve endeksi var. Ama orada bir deve arzında bir sıkıntı oluyor fiyatında ve fiyat değişiyor. Develer işte 100 deve olan bir şey normalde 4.000 dirhem

40:33olacak ama deve fiyatları iki katına çıkıyor. Tam o sırada adamın bir şey ödemesi gerektiğinde bir ceza gibi bir konu. Orada eee cezanın miktarı 100 deve endeksi olduğu için 4.000 dirhem değil 8.000 dirhem ödemek zorunda kalıyor.

40:47Vegam efendimiz de bu şekilde olduğunu söylüyor. Ha dolayısıyla oradaki malın değişiminden kaynaklı fiyat değişimi ki bu enflasyon değildir. Demin bahsettiğim gibi uygulanır. Çünkü endeks deve ise sen devenin o zamanki o anki fiyatından

41:00endeksi hesaplayıp ödersin. Burada işte 4.000 ödedi ama eee enflasyon olduğu için 8.000 ödedi. Dolayısıyla enflasyon oranında faiz caizdir filan gibi olayı karıştırmaya gerek yok aslında. Çünkü orada o bir enflasyon değil. fiyat

41:14değişimi. Endeks dediğin şeyin fiyatının değişmesinden kaynaklı bir şey. Arta daabilir, azala daabilir. Bu bir risktir. Zaten İslam riski sever. Riskli ortam olmasını ister. Kesinlik garanti istemez. Bu yüzden riba haram. Çünkü

41:25riba bir garanti söz konusu. Sen kesinlikle bir fazla alacaksın. Halbuki kar zarar ortaklığında kar da olabilir, zarar da olabilir, işin bata daabilir, tutabilir gibi bir konunun olması gerekiyor. Dolayısıyla deve fiyatları da

41:37artabilir, azalabilir. Dolayısıyla deve endeksi tutmakta bir sorun yok. Ama bu tarz bir endeksleme de günümüzde artık mümkün değil. Çünkü günümüzde mesela bazen diyorlar ki altın üzerinden madem sende borç ver işte param değer

41:50kaybediyor TL verdiğinde o zaman ne yapacağım? Altın üzerinden ver madem diyorlar. Halbuki bu da doğru bir yaklaşım değil. Ekonomiyi tam anlamamaktan kaynaklanıyor. Günümüzde altın, gümüş gibi MTalar'lar da manipülatif. Çünkü onların da borsası

42:03var. Hatta CP Morgan Amerikan Bankası bu gümüşü manipüle etmekten suçlu bulundu.

42:09Cezalar yedi. Yani gümüş piyasasını manipüle etti. Yani dünyadaki gümüş fiyatlarını manipüle etti. Gerçek fiyatı farklı bir fiyat şeklinde görünmesine sebep oldu. Orada altın da aynı şekilde kaydi altın var mesela günümüzde. Gidip

42:21altını sürekli kuyumculardan mı alıyoruz? Hayır. Dijital bankaların ekranlarından alıyoruz. Dünyada altın borsasında da bu böyle oluyor.

42:28Uluslararası altın almadığı vesaire. E dolayısıyla orada altında da bir kısmi rezerv altın bankacılığından söz edilebilir. Dolayısıyla aslında olmayan altınlar da satılıyor. E bir şeyin arıza attığında fiyatı düşer. Dolayısıyla

42:40günümüzde altın fiyatı da şu an gerçek fiyatında değil. Çünkü olması gerektiğinden fazla altın ticareti yapılıyor. Çünkü kaydi olarak altın basılıyor. E ben altına endeksi borç verdiğim zaman karşıya yine bir nevi de korur tabii ki ama %100 koruyacağını

42:55söyleyemem. Çünkü altın da manipülatif günümüzde. Gümüş de manipülatif. Şu an manipülatif olmayan, kaydi olmayan bir şey çok söz konusu değil.

43:02Endeksleyebileceğin bir şey söz konusu değil. Dolayısıyla bunu böyle anlatmamız lazım. Altın endekslersen gerçek olur.

43:08Günümüzdeki altınla 600 senesi Peygamber Efendimiz zamanındaki altın bir kere aynı değil. Günümüzdeki altın sahte yani kaydi. Fazladan yaratılıp satılabiliyor.

43:19Borsası var manipüle ediliyor büyük bankalar ve finans kuruluşlar tarafından. Orada altın gerçek değerini alıyor. Bunun da bilincinde olmamız önemli. Yani burada aslında enflasyon oranında faiz almayı meşru görüp işte

43:31günümüzdeki faizin aslında riba ufadl onun da gerçek riba olmadığı vesaire gibi argümanlar getiriliyor. Burada sistemi göremedikleri için bankacılık sistemi itibari kaydi para kısmi rezerv bankacılığı sistemini anlayamamaktan

43:45kaynaklanıyor. Burada olay enflasyon değil ki zaten. Enflasyon neden var? Bir kere bunu sormamız gerekiyor. Enflasyon oranında işte faiz caizdir. E tamam enflasyon neden var? Enflasyonun tanımı demin bahsettiğim gibi malların

43:57fiyatının değişimi değil ki. Paranın arzının artması. Ya para arzı niye artıyor ki? Para arzı neden artıyor?

44:03Paranın arzının artması zaten problem ve riba ve haram zaten. Çünkü herkesin cebinden, tüm toplumun cebinden para arzı artınca sen para çalmış oluyorsun.

44:11O zaman böyle bir sistem içerisinde sen bir nevi işte domuzu şarapla değil de alkolle içmek helaldir demek gibi bir şey. Yani sen uğraştığın şey içinde bulunduğun sistem çok yanlış. Yani enflasyon olmaması gereken bir

44:25sistemdesin sen ve enflasyon oranında faiz caizdir diyorsun. Y enflasyon caiz değil ki onun oranındaki caiz olsun gibi bir mantıkla ilerlememiz gerekiyor.

44:34Burada gelinen nokta yanlış olmuş oluyor. Dolayısıyla bir argüman da şu.

44:38İşte geçmişte cahiliye ribasında insanlar, borç verenler kat borçu artırıyordu. Herhangi bir kural yoktu.

44:45Hukuk yoktu. İşte direkt hacz edebiliyordu. Direkt köle yapabiliyordu.

44:49Bugünkü bankalar oo neredeyse hiçbir şey yapamaz. işte maaşına hacis koysa üçte birini ancak koyabilir. İşte zorla bir şey yapamaz. Seni hapse atamaz. Yani şu anki konumlar çok konforlu. İşte maksimum yapabileceği bir faiz limiti

45:02var. Bankaları neredeyse melek yapıyorlar ve diyorlar ki işte bankalar olmasa biz tam zaten biteriz vesaire gibi. Buradan faizi meşrulaştırılmaya çalışılıyor. Bu da yanlış bir argüman.

45:12Yani bu şöyle bir şeye benziyor. Eee, yangını söndürmek için benzin kullanalım gibi bir şey yani üstüne bir şey döküp söndüreceğiz de benzin dökerek söndürmeye çalışıyorsun gibi. Yani anlamsız. Bir kere bankalar zaten bu

45:25şeytani sistemin tam odağındalar. Daha önceki videoda anlattığım gibi adam havadan para basabiliyor, kaydı para basabiliyor ve enflasyonun temel sebebi, varlık sebebi bu bankalar zaten ve merkez bankaları. E o zaman bu sistemde

45:37sen bankayı nasıl övebilirsin? Nasıl onları melek gibi gösterebilirsin? Yok işte sabit faiz işte sömürmüyormuş da işte beni atamıyormuş da beni hukuki yollarla sadece mücadele verebilmiş de ben köü olmayacakmışım da yani bir anlam

45:49ifade etmiyor ki içinde bulunduğun sistem saçma sapan ve her gün cebimden para çalan birine ben diyorum ki sen ne kadar bir insansın ya senin gibi insan hiç görmedim her gün cebimden hırsızlık yapıyor ama ve gereksiz bir şekilde

46:00servetin hep belli bir kesime gitmesini sağlıyor. Sadece zenginlere kredi verilebilen bir sistem. İtibari para sistemi. Ve ben bunun ana oyuncusunu, ana odağını, ana bundan yararlanan kişiyi bir önceki videoda anlattım. Ana

46:10yararlanca her zaman özel bankalardır.

46:12Bu bankaları melek konumuna getiriyorum.

46:14Ne kadar akıl kar ya bu. Ekonomiyi hiç anlamamaktan kaynaklanan bir durum maalesef. Zaten sen ödemesen bile bir önceki videoda bahsetmiştik. banka batmıyor bile neredeyse. Sen birazcık faizini ödemiş olsan bile adam zaten

46:26havadan para yarattığı için yine bir zararı olmamış oluyor. Onun üzerine senin çalışmandan, faizine ek katarak senden kat kat fazla para almış oluyor.

46:35Aslında sen bunun farkına vermiyorsun.

46:36Sen zannediyorsun ki bankaya %10 faiz ödedin. Hayır sen bankaya aslında %90 falan faiz ödemiş oluyorsun. Aşırı fazla faiz ödemiş oluyorsun. Çünkü o o parayı yoktan var etmiş oluyor banka. Yani sen %5 faiz ödediğini zannediyorsun. Sanki

46:48işte bankacılık sistemini anlamamaktan kaynaklanıyor. Bankacılık sistemi sanki birileri mevduat yaptırıyor. Banka aracı oluyor sadece ve sana küçük bir faiz fazlalığıyla da borç veriyor gibi.

46:57Bankacılığın bu olmadığını önceki videoda anlattık. İzlemediyseniz lütfen izleyin. Böyle bir şey yok. Bankanın bir mevduat yatırılmaya ihtiyacı da yok.

47:04havadan parasını yaratıp sana küçük bir faizle veriyormuş gibi gösterip aslında seni çok fazla sömürüyor. Sadece seni sömürse yetmiyor. Diğer tüm halka para arzını artırdığı için hiçbir sebep yokken ve havadan ve itibari olarak

47:16diğer tüm halkı da sömürmüş oluyor.

47:18Böyle bir sisteme nasıl masum görülebilir? İşte faiz oranları mini mincik görülebilir. Faiz oranın görüneni %5. Esası %100 belki daha fazla faiz oranı mevcut. Aslında gizli faiz oranları mevcut. Bunları çok iyi anlamamız lazım. ekonomik bakış açısıyla

47:31bakmamız gerekiyor. Sonra bazı iddialar gördüm. İşte Peygamber Efendimizde eee Aşeri-i Mübeşeri cennetli mücadelenin arasında Talhaz, Zübey, Hazreti Osman gibi sahabeler zengin sahabiler biliyorsunuz. İşte bunların aslında

47:42döneminin bir nevi bankacıları gibi davrandığını, insanlara böyle faizle eee borç verdiğini ama sabit faiz kat değil.

47:49Borç ödemesi artmıyor. Yani öyle olduğunu iddia ediyorlar. eee faizle borç verdiğini, dolayısıyla servet kattığını, çok zenginleştiğini ve buna hiç kimsenin bir şey demediğini, dolayısıyla bunun bir problem olmadığını, dolayısıyla günümüzdeki

48:00bankalarında meşru olduğunu iddia eden bazı yaklaşımlar gördüm. Bunlar çok yanlış zaten. Demin bankacılığa anlattık meşru olmadığını ve buna benzemediğini.

48:08E böyle olsa bile eee Talha Özü Bey'in yaptığı şey aslında kar zarar ortaklığı.

48:12Yani evet çok zengin sahibler zaten.

48:15İslam'ın zengin olmak bir suç değil. Tam tersi. Habla teşvik edilen bir şey zekat sayesinde. Çünkü siz zekat vermek için zengin olmak zorundasınız. Zekat gibi farz bir ibadet yapmak için zengin olmak zorundasınız. Hacca gitmek için zengin

48:25olmak zorundasınız. Dolayısıyla burada bir teşvik söz konusu diyebilirim. Tam tersi zengin olmak bir günah değil. E burada Sala Zübeyr Hazreti Osman'ın yaptığı işlemleri eee riba olarak adlandırmalar yanlış ona kar zarar ortaklığı yapıyorlar. Hatta

48:39Peygamber Efendimiz de biliyorsunuz Hazreti Hatice'ye aynı şekilde yapmıştı.

48:42O sermayeyi sağlamıştı. Bu da ticaret yapmıştı. Peygamber efendimizde böyle bir kar zarar ortaklığı mevcut. Yani bu tarz İslam'da sistemler var. Bugünkü İslami katılım bankacılığındaki işte Mudav müşaheke gibi eee ve pek çok eee

48:55sistem aslında uygulanabilir.

48:57Dolayısıyla burada Tahübey'in yaptığı şey sabit para sisteminde bir kere itibari para değil. Eee yatırılan mevduatları belki kar zarar ortaklığıyla bir nevi katılım bankası mantığında ama günümüzdeki gibi değil. gerçek bir eee

49:09katılım mantığı ve gerçek bir eee ticaret mantığında işleterek para kazanma yöntemini seçmişler. Bir finans kuruluşu gibi. Bunun önünde bir beis yok ki. Zaten bizim önereceğimiz sistem de buna benzer bir sistem olacak. Yani

49:21gerçek kar, zarar ortaklığına, gerçek mala, hizmete dayanan bir sistem. Bunda bir engel yok. Bunu böyle örnek verip işte onlar da bir nevi bankacılık yapıyordu. Dolayısıyla banka caizdir, bankada sıkıntı yok gibi sistemin en

49:33temel şeytani odağını masum hale getirmek çok saçma ve aşırı manipülatif bir bakış açısı. İşte private equity denilen bir kavram var. Yani işte orada ticaret yapanlara siz yatırım yapabilirsiniz. Dolayısıyla sermaye ile katılım diye bir şey de var. Risk

49:47aldığınız sürece bir sorun yok. İlla işte çalışmanıza da gerek yok.

49:51Sermayenizi riske ederseniz o da iş gücünü riske eder. Sonucunda kar veya zarar edersiniz. Bunlar zaten hepsi caiz olan ve İslam literatüründe, İslam bankajatında da olan şeyler. Bunu böyle manipüle etmenin hiçbir alemi ve manası

50:04yok. Bunlar sadece hezeyanlar. Bir diğer hezeyana da e ev kira ev alıyoruz. Evi kiraya verebiliyorum. E paranın da bir kirası olması lazım değil mi? Denilen bir argüman var. Bu da aslında tam bir

50:17hezeyan. Çünkü bir kere ev kiralamasında bir hizmet söz konusu ve bir risk söz konusu. Ev kiraladığınız zaman o eve bir hizmet sunmuş oluyorsunuz. Dolayısıyla bir yararlandırma hizmeti sunuyorsunuz.

50:30Bir kişi orada barınıyor. Bir mal veya hizmet zaten İslam'da mal, hizmet veya risk olması lazım para kazanmanın karşısında. Riba o yüzden ribada siz paranızı veriyorsunuz 100 altınızı. Risk yok kesinlikle. 110 altın istiyorsunuz

50:43zaten. Herhangi bir kayıp riski yok ve hiçbir emek harcamıyorsunuz. Hiçbir zaman harcamıyorsunuz. Risk de yok.

50:50Parayı kazanmanın anlamı yok. Ama ev kirasında mesela kiracı evime zarar verebilir veya işte evim depremde yıkılma riski hala mevcut. İşte evim eskiyor, yıpranıyor. Yani bir evim günümüzde bile kullanım ömrü ne kadar?

51:02Beton arm evlerim 50 sene ortalama alırsak diyebiliriz. 50 sene sonra o ev yok olacak. Dolayısıyla ben burada limitli bir varlığı yararlandırma hizmeti kendim yararlanmak yerine başkasına bundan yararlandırıyorum ve bu ondan bir fayda sağlıyor. Bir hizmet

51:14var. Ortada reel bir gerçek bir değer var. Dolayısıyla orada onun bir bedeli olmak zorunda. Berbere gidiyorum, saçımı kesiyor. Bana bir hizmet veriyor aslında. Dolayısıyla burada bunun bir değeri olmak zorunda. Emek veriyor,

51:27zaman harcıyor. Eee, benim benden para isteyebilir. Ben de ev sahibi olarak evi çalışmışım, dizmişim, almışım. Zaten sınırlı süre kullanılabilecek bir meta 50 sene diyebiliriz. Bunu kendim yararlanmak yerine veya elimde fazla

51:39var. Başkalarının yararlanmasını sağlıyorum. Onlara bir hizmet sağlamış oluyorum. Bunun nasıl paranın da kirası olur diye söyleyebiliriz. Ev kirasında bir piyasa var mesela artabilir, azalabilir bu tarz şeyler var veya eve

51:52zarar gelebilir. Ben artık evi kiralayamayabilirim. Evin borusu patlar, evde yangın çıkar, evin camları kırılır, sele gider. Bir sürü doğal afet gibi şeyler de meydana gidilir. Yani hala bir riskim var ve gerçek bir hizmet

52:04sunuyorum. Diğerinde hiçbir riskim yok, hiçbir işim yok. Kesin getiri var, faiz.

52:09Yani nasıl benzetiyorlar hiç anlamıyorum. İkisi hiç alakası olmayan konseptler.

52:14Bir diğer gördüğüm meşrulaştırma çabası da şu. Diyor ki, "Ben mevduata faize para yatırıyorum.

52:22100 birim." Bana diyor ki seneye 150 alacaksın. Seneye 150 alıyorum. Ama mesela bunu kabul etmeyen Müslüman bir arkadaşım 100 lirasına altın alıyor. Bir sene sonra o altın 180 lira alıyor. Yani

52:37aslında Müslüman arkadaşım bir senede 180 lira kazanıyor. Ben faizli bir ribalı olduğunu söylediğiniz sistemde 150 lira kazanıyorum. Onun kadar kazanamıyorum bile. Böyle bir sistem nasıl da riba olur, nasıl da kötü bir

52:51şey olur? Siz kafayı mı yediniz diyorlar. Halbuki zaten burada bir kere senin az kazanmanın sebebi bütün senyoraj gelirin, havadan para atmanın, havadan para yaratmanın faydalarını falan bankanın alıyor olması.

53:04Dolayısıyla zaten bu bir problem. Önceki videolarda bunu anlattık. İkinci problem ise burada altın dediğimiz şey gerçek bir MTIA. Farklı bir şey de olabilir. Bu buğday da olabilir, ev, araba vesaire de olabilir. Önemli değil. Gerçek reel

53:16dünyada bir varlığa yatırım yapıyorsunuz. Dediğim gibi o varlığın fiyatı arza talebe göre piyasada değişebilir. Ne olacağını bilmiyorsunuz.

53:24Yani eee arta da bililir, azala daabilir. Biz şimdi sürekli enflasyonist bir ülkede yaşadığımız için hiç azalması aklımıza gelmiyor. Ama deflasyon denilen şeyler tarihte yaşanıyor. Günümüzde yaşayan Japonya gibi ülkeler de var.

53:36Birazdan bahsedeceğim zaten. Eee bu yaşanabilir bir şey. Malın fiyatı artar veya azalır. Bu bir her zaman risktir.

53:43Dolayısıyla sen orada risksiz bir şekilde kesin 150 alacağını biliyorsun.

53:47O adam güzel bir döneme denk geldi. 180 aldı diye kendinle karşılaştıramazsın.

53:50Çünkü o onun parası 90'a da düşebilirdi.

53:53O malın aldığı yatırım yaptığı malın piyasadaki fiyatının değişeceğini sadece Allah biliyor. Başka hiç kimse zaten onu öngöremez. Bu ikisinin karşılaştırması da yanlış. Sırf daha fazla o dönem şanslıydı diye daha fazla para kazandı

54:04diye sen, ben faizden daha az kazandım.

54:06Bu sisteme nasıl bir fazlalık etkisi olabilir? Nasıl kötü bir şey olabilir diye bir argüman üretemezsin. Gerçek emek var, risk var orada. Çünkü orada bir riske söz konusu. Kar, zarar riski var. Bu risk olmadan kazanmak yasak.

54:20İslam'da eğer kar zarar riski varsa zaten helal olmuş oluyor.

54:24Bir diğer mesele de şu. Eee, bir kere bireysel borçlanmayla tüzel kişiliklerin yani şirketlerin borçlanması çok fazla karıştırılan bir konu. Diyorlar ki işte

54:36faiz olmazsa, fazlalık riba olmazsa yani riba fazl yani sabit faiz artmayacak. E sabit faiz olmasa insanlar niye borç versin? Benim şimdi 100 liram var. Ben babamın oğluna neredeyse e borç vermem.

54:50Bir sene kullansın paramı. Oh onunla bir şeyler yapsın. Ticaret yapsın, bir şey yapsın. Yararlansın o paradan. Bana geri 100 lira versin. Ne anladım bu işten?

54:56Hiç kimse birbirine borç vermez denilen bir argüman var. E bu argümanla birlikte iki farklı konsepti de açıklamak istiyorum. Bir bireylerin birbirleri arasında verdiği borç. Yani işte benim amca oğluma verdiğim borç, onun

55:09arkadaşına verdiği borç vesaire. Yani bireysel ilişkilerden kaynaklı borçlar.

55:14Bir de ticari ilişkilerden yani şirketlerin ilişkilerinden kaynaklanan borç. Bu iki sınıflandırmayı ayrı yapmamız lazım. Çünkü zaten kredilerin veya paraların en çok ihtiyaç olduğu kısım diğer ticari olan kısımlar.

55:26Şirketlerin birbirine verdiği borç kısımları. Bireyseller yine bir nevi faizsiz verenler bile var veya Karza, Hasen gibi bazı kurumlar vesaire mevcut olabiliyor. Orada bireyler bir şekilde kendi içindini hallediyorlar. Şimdi

55:37konuyu daha detaylı açacağım ama bazen çünkü şöyle şeyler görebiliyoruz. İslami camiadan kişiler bu kredi problemine, bu faiz problemine Karzı Hasen kurumunu çözüm olarak getiriyorlar. Tamam ama Karzı Hasan kurumu bireyler arasındaki

55:50borçlanmaya belki bir nebze çözüm olabilir ama ticari borçlanmaya, ticaret amaçlı, para kazanmak amaçlı, yatırım amaçlı borçlanmaya Karshasenle imkansız bir çözüm bulmamız. Böyle bir konsept yok. Oranın amacı zaten para kazanmak,

56:03yatırım yapmak. Dolayısıyla Karzasen'in orada hiçbir şansı yok. bireyler arasında belki biraz şanslı olabilir. Bu iki konseptin ayrı anlaşılması da bu noktada önemli. Şimdi diyorlar ki 100 lirayı kimse kimseye vermez. Eee,

56:15faizsiz. Eee, bu nasıl olacak? Burada bir kere bazı konseptler adlanıyor. O da şu: Toplumda her zaman bazıları tasarruf yapmak ister, bazıları da tüketim yapmak ister. ya da böyle bir eğilimin içerisindedir. Parası az olan fakir

56:29adamlar genelde tüketim eğilimindedir.

56:31Parası bir artmaya başlayınca insanların artık ihtiyacından fazla para kazanmaya başlayınca da tasarrufa eğilimli hale gelmeye başlarlar ve bu tasarruflarını değerlendirmek isterler. Tabii ki de burada tasarruf yapan adam 100 lirasını

56:42eee bedavaya vermez diyorsunuz. E vermesin zaten. Bedavaya vermesin.

56:47Artırmak amacıyla versin. İslam bunu yasaklamıyor ki. Aynı oranda 100 verecek. Sadece 100 alacak. Başka da hiçbir seçenek bırakmıyor gibi değil ki.

56:54Zaten bizim katılım bankacılığında o gördüğünüz müşarek, müdar, müdaraba vesaire gibi çözümler aslında icare vesaire gibi çözümler kar zarar ortaklığına ve riske dayalı çözümler.

57:03Yani ben 100 liram varsa bu 100 lirayı hala birilerine borç verebilirim. Ya da bir adam ben ticaret yapacağım ya da işte ben bir şey yapacağım dediği zaman bu ticari kısımdaki krediler için konuşuyorum. Çünkü olayın büyük pastanın

57:14%90'ı bu. %10 bireysel arası ilişkiler.

57:16Orada Karzasene devam edebilirler. Ora aslında çok ilgilenmesi gereken bir konu da değil. Burada önemli olan ticari ilişkiler. Ticari işgalte adam 100 lirasını yatırım yapmak, tasarruf yapmak istiyor, biriktirmek istiyor. Aynı

57:27zamanda da artırmak istiyor. Tamam bunda engel yok ki. buna izin vermiş. Tabii ki artırabilirsin ama belli bir kar, zarar ortaklığıyla belli bir riske ederek yatırman gerekiyor. Garanti çözümü sadece engelliyor. Dolayısıyla sen 100

57:38liranı beğendiğin bir projeye, beğendiğin bir ortaklığa, kar zarar şeklinde yatıraraktan belki seneyi Allah'ın izniyle 150 alma şansın var ama düşe debilebilir. Tabii ki o ayrı bir şey. Ama bu sayede hem ek parayı kenarda

57:50tutmamış oluyorsun, stoklamamış oluyorsun yani can yapmamış oluyorsun, biriktirmemiş oluyorsun ki İslam yasakladığı bir şey. Hem de piyasanın içinde tutmuş oluyorsun. Yani piyasadaki velositeyi, ticareti, likiditeyi artırmış oluyorsun ve burada piyasanın

58:02canlı olmasını sağlıyorsun. Bu da toplum için, toplumun refahı için de çok önemli bir hale gelmiş oluyor. Yani buradan hikmetleri de bu aslında. Dolayısıyla 100 lirasını hala tasarruf hesabına koyabilir. Aracı bir kuruma da verebilir

58:14bunu. Sen ticaretten anlamıyor da olabilirsin. Emanetten aracı kuruma verirsin. 100 liranın aracı kurum der ki 1 lirasını ben bunun hizmet ücreti olarak yani ben bu yatırımları seçeceğim üzerin için inceleyeceğim. Doğru olanı

58:23karar vermeye çalışacağım. hala yanlış karar verebilir. Risk söz konusu. Çünkü illasını alacak 99'unu sen anlamak zorunda değilsin. Yaşlı bir teyzesin.

58:30Tamam ver aracı kuruma. Aracı kurum senin yerini isten bir şekilde bunu risk ortaklığıyla, kar zararı ortaklığıyla değerlendirsin. Kar edersen sana zaten paranı verecek. Etmezsen de veremeyecek.

58:39Yani burada bunun bir çözümü yok değil.

58:41100 lira verince 100 lira almak zorundayım. O zaman kim yapar bunu deyip kestirip atıyorlar. Ya İslam sanki hiçbir çözüm sunmamış gibi. İslam'ın sunduğu bir sürü çözüm var. Kişiler arasındaki olay da şu. Eğer ben zaten paramı artırmak istiyorsam zaten birine

58:53borç vermek istemem. Ticarete değerlendirmek isterim. O zaman da demin anlattığım yöntemleri kullanırım. Ha yok zaten param orada dursun 100 lira.

58:59Enflasyon olmadığı için zaten gerçek sabit para sisteminde eğer uygulanabilirse para değerini kaybetmeyecek. Para olduğu gibi değerini koyacak. Seneye de 100 lira 100 lira.

59:07Yani ben koyduğumda buraya hala aynı alım gücüne sahip olabileceğim. herhangi bir enflasyonla cebimden çalınmamış olacak bunun değeri. Dolayısıyla 100 lirayı böyle tutabilirim. Ağı bir şekilde. Hani riske de etmek istemiyorum

59:17çünkü azalma ihtimali var. Kar ve zarardan dolayı zarar etmek istemiyorum.

59:20Onun yerine sabit kalmayı tercih ettim değerlendirip e kasamda dururken bu para bir tane kardeşimin de buna ihtiyacı varsa, ev alacaksa, araba alacaksa, bir ihtiyacı varsa, bir şey varsa kasamda duracağına zaten ben bir sene sonra

59:33kullanacağımı kesin biliyorum. İnsan diyor ki bunu kars sen ver. E zaten sen bunu hiç artırma gibi hedefin yok. Riski göze alamadın. yemedi. O zaman kazan duracak bir sene. Harcamayı da düşünmüyorsun. İhtiyacın da yok. Kazada

59:44duracağına diyor en azından diyor bir kardeşinize kar zasen verin. O 100 altını yine seneye 100 altın versin. E zaten enflasyon diye bir şey olmadığı için zaten para değer kaybetmediği için zaten sen onu seneye harcayacağın için

59:55seneye kar zaten olarak o sana geri 100 liranı veriyor. Bireysel ilişkileri de bu şekilde çözmüşler ve çok mantıklı da zaten. Yani atıl olan para bireyler arasında dönecek. Yatırım amaçlı riske edilebilecek gözü yiyen para da ticarete

1:00:07dönüşecek. Zaten paranın büyük çoğunluğu burada dönmüş olacak. Burada da böyle bir iş söz konusu. Ve kar zaten diyelim ki işte çok az olur toplumda. O zaman kimse birbirine boş vermeye başlar. E o zaman ticari taraftan çözer problemini.

1:00:18Eğer araba almak isteyen bir kişi varsa kar zaten yapacak birini de bulmadıysa öyle bir e kasasında bir sene altın tutacak birini sallıyorum bulmadıysa gidecek bu işi yapan finans kuruluşuna gidecek. Bu işi yapan İstanbul bir

1:00:30şekilde finans kuruluşları olacak.

1:00:32Arabaları böyle piyasadan toplayan 1 milyona taksili veya vadeli şekilde 1250'ye satan bir galerici mesela. Bu bir kar zarar ortaklığıdır. E dolayısıyla gidip oradan taksiti bir şekilde alabilecek. Ama bugünkü bankaların yaptığı gibi değil. Bugünkü

1:00:43banka galerici mi? Değil. Banka aslında burada o adamın işi galericilik. Yani araba alım satım işi. Esas bunu yaptığı için onda bir problem olmamış olacak. Bu tarz çözümü de var. Yani o bireyde bulamıyorsa diğer kurumsallarda çözümünü

1:00:56bulur. Yani her şey aslında bu piyasada mümkün. Sadece bakış açımızı, ekonomiye bakış açımızı, paraya bakış açısımızı değiştirmemiz gerekiyor. Enflasyon diye bir şey olmadığını düşünmemiz gerekiyor.

1:01:05Çünkü zaten olmaz. İslami ekonomide enflasyon diye bir şey olamaz. Çünkü para arzı sabit. Enflasyon sadece paranın arzının değişmesiyle değişen bir şey. Para arzı değişmeyince enflasyon da olmayacak. E faiz de olmadığında belli

1:01:16bir öbekte de para birikmeyecek. O zaman ne olacak? Para aslında eşit dağılacak mümkün oldukça halka. E biriktirmek kenz yapmak da yasak. Karazen teşvik ediliyor. E kararlar ortaklığı var. Para da sürekli likidite piyasada dönüyor.

1:01:29Belli bir yerlerde kasalarda durmuyor.

1:01:31Yani piyasadan çekilmiş para da yok.

1:01:33Edeflasyonist baskı yok. Enflasyonist baskı yok. Piyasa gayet güzel bir şekilde işleyebilir İslami bir ekonomide. Şimdi bu riba olayının günümüzdeki bazı kısımlarına da bakalım.

1:01:43Biraz atlamalı konuşuyor olabiliriz.

1:01:46Burada Libor piyasası denilen bir piyasa var ve çok manipülatif. Bir bor piyasası işte London Interbank Offered Rate deniliyor. Tüm faizler burada Londra'da büyük bankaların birbirlerine kısa vadeli borç alırken ödemeyi kabul

1:01:59ettikleri ortalama faiz oranı yani bankaların birbirlerinden borç aldıkları zaman eee uyguladıkları faiz oranı bu Libor piyasasında faiz piyasasında belirleniyor. Bu da City of London.

1:02:07Önceki videoda anlatmıştım. City of London'da belirleniyor İngiltere'de. Eee Libor piyasası deniliyor. Bir faiz oranları. Bu tüm dünyayı etkileyen bir metrik. tüm dünyadaki faiz oranları işte bankalar arasındaki sebepler vesaire bu

1:02:19libor oranlarına çok bağımlı durumda.

1:02:21Yani buradaki ribaya, faize çok bağımlı durumdalar ve eee yaklaşık 350 trilyon dolarlık bir varlık bu Libor'a bağımlı. Yani buradaki belirlenen oranlarla şu anki dünyadaki finans sisteminde paralar dönüyor. 40

1:02:35yıl üzerinde bir süredir finans sisteminin kalbi diyebileceğimiz çünkü şu an günümüzdeki bankacılık sisteminin merkezi riba faiz olduğu için onun kalbi diyebileceğimiz bir şey. Libor piyasası ve bu Libor piyasasında 2012 yılında eee

1:02:50Barkl Bank'ın bir manipülasyonu ortaya çıktı. Çok devasa bir manipülasyon.

1:02:54Burada Barklistaki bir tane ekonomist hatta şöyle bir itirafı da var. Her 0.01 01 farklı değiştirdiğimiz yani manipüle ettiğimiz faiz oranından eee bir baz point faiz oranından biz birkaç milyon

1:03:09dolar kazanıyoruz şeklinde itirafı da var. Yani oradaki faiz oranları birkaç banka tarafından, büyük banka tarafından manipüle edilmiş. Gerçek piyasa değeri olan bir faiz oranı değil. 1991'den beri hatta bunun yapıldığı anlaşıldı. Yapılan

1:03:22araştırmada ve incelemelerde faizler işte serbest piyasada belirleniyor. Bankaların her biri eee aynı bir borsa gibi faiz oranı belirleyip en son piyasa eşitlemesinden serbest şekilde belirleniyor. Aslında bir yalanmış. Birkaç banka tarafından

1:03:36manipüle edilip devasa milyon dolarlar belli bir kesime akması sağlanmış bu Libor eee faiz piyasasında. Ve 2021'de bu Libor bu skandaldan sonra kapatıldı.

1:03:47Artık dünyada faiz oranı Libor tarafından belirlenmiyor. Yani çok büyük bir skandal bu. Yani faizi yiyen bankalardan bile üzerinde bir 1520 bankalık bir grup daha, elit grup daha var. O bankaların kaymağını da bunlar

1:04:01yemeye çalıştılar. Yani çok çok elit piramidin en tepesindeki noktadaki dünyanın tüm birikimlerini bizim cebimizden enflasyon nedeniyle çıkan tüm dünyadaki vatandaşlardan çıkan paraların böyle bir piramitteki en üstteki adamlar

1:04:13ve bunlar Londra, Libor faiz piyasasını manipüle ederekten herkesi dolandırmış durumdalar. Ve bu ay yuka çıktı ve 2021'de bib piyasası kapatıldı. Faiz işte böyle bir yani faiz yiyiciler faiz yiyicileri bile dolandırmış ve manipüle etmiş

1:04:28durumdalar. Bir diğer değinmek istediğimiz konu da bu faiz sayesinde bitmeyen para denilen bir konsept oluştu ve itibari para sebebiyle yani bugün deniliyor ki birkaç milyon dolarınız

1:04:40varsa finansal piyasalarda doğru bir tradera bunu vererek bitmeyen bir paranız oluyor artık. Diyelim ki sizin 2 milyon dolarınız varsa artık onu bir trader'a yani trader dediğimiz bir ekonomist bankada çalışan bir finansal

1:04:53piyasalarda alsat işlemi yapan kişiler bunlara 2 milyon dolarını veriyorsunuz.

1:04:57Daha sonra oldukça iyi aylık gelire sahip bir şekilde bu faiz nedeniyle, riba nedeniyle bir gelir elde ediyorsunuz. Çünkü bu hedge fonlarda değerlendiriyor bunu. Risksiz fonlarda, faizli fonlarda değerlendirerekten size aslında yaşam boyu, ömür boyu bitmeyen

1:05:11bir kaynak sunuyor. Yani siz 2 milyon dolarınız varsa artık hiçbir şekilde risk almaya, çalışmaya, emeğe hiçbir şeye ihtiyacınız yok. Bugün 2 milyon dolara olan kişi trader'a veriyor.

1:05:21Traderlar hedge fundlarda. HCH yani şey demek aslında risken, risk olmayan eee bir yatırım aracı gibi bir şey olu.

1:05:26Riskten korunma aracı olarak geçiyor.

1:05:28Finansal piyasalarda değerlendirerek her ay size işte 20 30.000 dolar para verecekten çok gizliyor. Dünyanın her yerinde refa sahibi olabilecek bir maaşla hayatınızın sonuna kadar asla bitmeyecek şekilde gidebiliyorsunuz.

1:05:39Bunun neresi adil? Bu nasıl sağlanıyor?

1:05:41Bu bir itibari kaydi para havadan yaratılan para sayesinde sağlanıyor. İki riba yani faiz sayesinde sağlanıyor. Ve Allah bu yüzden bunları zaten helak kılmamış ve çok şiddetli bir şekilde Allah'a ve peygambere savaş açmak

1:05:53şeklinde bu yüzden nitelendirmiş durumda. Çünkü tüm toplumu etkileyen ve tüm toplumun cebinden hırsızlık yapmanıza sebep oluyor. Normalde 2 milyon dolarım varsa benim kar zarar ortaklığıyla artıra da bililmesi, azaladilmesi lazım. Ama bitmeyen para

1:06:05konsepti denilen bir şey var. Eğer bankada vesaire çalışan arkadaşlarınız varsa yurt dışında vesaire bunu zaten biliyorsunuzdur.

1:06:12Ayrıca deminki konuya gelecek olursak bu Karz haszen konusunda yani neden ben i 100 lirayı eee vereyim ki yine de herhangi birine vermek istemeyebilirim diyebilirsiniz. İslam'da bir de zekat kurumu var biliyorsunuz ve zekat maldan

1:06:25veriliyor. Eğer sizin üzerinizde herhangi bir şekilde bir birikim varsa, bir para varsa biriktirdiğiniz kasada bir yıldan fazladır ondan eee zekat alınıyor. E aslında bir nevi hile-i şeriye gibi ama bu faydalı bir hile-i

1:06:37şeriye yani toplumun faydasına bir şey.

1:06:39Siz kasada durmak yerine eğer karz hasan verirseniz birine o artık sizin paranız sayılmayacağı için onun zekatını vermemiş oluyorsunuz. Yani aslında bir nevi vergiden yani zekattan kaçış yöntemi, kaçınma yöntemi gibi de kullanılabilir ama orada bir kişinin

1:06:52işini de çözmüş olursunuz ve aynı parayı geri almış oluyorsunuz ve zaten enflasyon olmadığı için paranızın değeri de aynı korunduğu için bir nevi aslında zekatın işlevini yerine getirmiş oluyor.

1:07:00Zekatın işlemi de zaten toplumda paranın yayılması, işlemesi, likiditenin artması, paranın birikmemesi, paranın çekilmemesi eee piyasadan.

1:07:08Dolayısıyla orada aslında siz bir nevi zekatın işlevini yerine getirdiğiniz için sizden zekat alınmamış oluyor.

1:07:13Böyle de bir gece eee dönüşü olmuş oluyor size. %2,5 eksileceği yere paranız eksilmemiş oluyor seneye kadar.

1:07:19Böyle bir avantaj da var. Dolayısıyla Karzı Hasen'in motivasyonu da bu şekilde sağlanmış oluyor. Yani İslam çok güzel bir denge kurmuş aslında. Biz bu dengeyi ekonomik olarak anlayabilirsek bu sistemin ne kadar mükemmel olduğunu

1:07:30anlayabileceğiz. Yani batıda bunları falan bulmak için çok uğraşıyorlar.

1:07:33Çkaga ekolleri, Avusturya ekolleri yani İslam'ı tam inceleyemedikleri için ve bilmedikleri için bu ekonomik yönlerini böyle bir sistemi kendilerinden sıfırdan oluşturmaya çalışıyorlar ve bazı yerlerde maalesef takılı kalıyorlar. Ama

1:07:44İslam bize bunu hazır Allah norm olarak vermiş yani. Ve kullan tadını çıkar diyor resmen. Bunu kullanıp tadını çıkarmamız lazım bizim. Şimdi burada tekrar konulara biraz karışık ilerliyoruz. Tabii riba fuddle denilen

1:07:57bir konudan bahsetmiştik. Orada yine İslam'da Hanefi mezhebinde özellikle e tartışılan bir konu biliyorsunuz e İmamı Azam Ebu Hanife'nin iki tane öğrencisi var. İmam Yusuf, İmam Muhammed. İmam Yusuf ve İmam Muhammed e bu Fels

1:08:10konusunda bir ihtilafa düşüyorlar. Fels nedir? Öncelikle ondan bahsedelim.

1:08:14Normalde o döneme kadar kullanılan para altın ve gümüş ama piyasaya bir dışarıdan Bizans taraflarından bakır para da geliyor bir anda felsiliyor bakır paraya. Sonra tartışmalar başlıyor. Ya bu altın gümüş değil. Bu

1:08:27bakır. E biz bunu MTA diye biliyoruz.

1:08:30Para olarak bilmiyoruz ama para diye geldi bu. Şimdi keza para olarak kullanılmaya başlandı. Bu riba Fadla girer mi? Yani ben Fels'i bir fels verip iki felses seneye bu riba kapsamına girer mi diye bir soru ortaya çıkıyor.

1:08:42Bu soruda da İmam Yusuf ve İmam Muhammed farklı içtihatlarda bulunuyorlar. Bu noktada İmam Muhammed diyor ki, "Evet, senin para dediğin her şey para demektir." Yani para olarak kullanılır.

1:08:52Dolayısıyla para olarak kullanılan, değişim aracı olarak kullanılan şeylerde her türlü fazlalık haramdır. Dolayısıyla felsefen para olarak kullanıldığını görüyorum şu an piyasada. MT olarak değil, gidip bakırla bir iş yapmıyorsun.

1:09:04Bir şey üretip bir alet edebiyat yapmıyorsun. Para olarak kullanıyorsun.

1:09:07Dolayısıyla bunu diyor gibi olarak ser diyor İmam Muhammed ve günümüzde de zaten İmam Muhammed'in içtihadı daha olumlu bulunduğu için eee günümüzdeki alimler tarafından günümüzde de aynı şekilde para olarak kullanılan her şeyin

1:09:19fazlası riba olarak kabul ediyor. O yüzden kağıt para yani günümüzde kağıt kullanıyoruz ya mesela bu kağıtla fazlası riba kabul ediliyor. Normalde kağıt kağıttırdır. Yani mesela para değildir. Altın ve gümüş değildir. İmam

1:09:29Yufta diyor ki para sadece altın ve gümüştür. Fels her ne kadar para kullansa da aslında bir imtiya emtiyadır. Dolayısıyla parasını almasında sorun yoktur diyor. İmam Yusuf da bu şekilde söylüyor. Dolayısıyla günümüzde aslında bir bavlın eee riba

1:09:42olmadığını, faiz olmadığını söyleyen kişiler İmam Yusuf'un içtihadına dayanaraktan eee bu yargıya varıyorlar.

1:09:49Ama burada bir söylemiz gerekir ki ekonomik bakış açısıyla baktığımız zaman İmam Muhammed'in içtihadı daha doğru olarak görülüyor. Altı mal hadisi denilen hadisin doğru anladığım zaman İmam Muhammed'in içtihatının daha doğru

1:10:01olduğunu burada görebiliyoruz. Ekonomik bakış açısından demin anlattığım şekilde baktığımız zamandı. Dolayısıyla böyle bir argüman getirmek aslında çok doğru değil.

1:10:09Bir diğer eleştiri konusu da şu oluyor.

1:10:12Diyorlar ki işte aynı cins fazlalık haram işte altına bir altına iki altın haram işte eee 1 kilo buğday 2 kilo buğdayani ya aynı cinsten olanların altın mak hadisinde bir aynı cinsten olanların fazlalığı haram. Bunu anladık.

1:10:26Tamam hadi. Peki farklı cins olanların fazlalığı niye haram değil? Altın da para, gümüş de para. Peki gümüşle altının oranı sürekli değişebiliyor.

1:10:35Aynı olmak zorunda değil. Bugün ben peşin olarak yapılabiliyor bu arada sadece sarf akdi olduğu için bunlar yani bu alt maldaki para değişimleri sarf akdi diye geçiyor. Yani altında gümüş değişeceksem peşin yapabilirim. Vadeyle

1:10:47yapamıyorum zaten. Vade olunca çünkü araya faiz girmiş oluyor. Peşin yaptığım zaman bugünün piyasasında 100 gümüş bir altın ediyor. Eee bir ay sonra 110 gümüş bir altın ediyor. E buna bir ses çıkarmıyorsunuz. Ne oldu? Bir ayda 10

1:11:01gümüş arttı. Bu da faiz değil mi? Bu da riba değil mi? O zaman buradan kendisine pay çıkarır. Bir Wlın'ın aslında bir Kur'an anattığı riba olmadığı sonucuna varan bazı çıkarımlar da gördüm. Bunlar aslında tamamen bakış açısının

1:11:13hatalığından kaynaklanıyor.

1:11:16Farklı MTA'lardaki veya paralardaki değerler farklılaşabileceği için burada oranlar değişebilir ve bu aslında piyasanın belirlediği bir koşul olduğundan dolayı riba girmemiş oluyor.

1:11:28Yani bu şu demek oluyor. İki MTA'yı ben değiştirirken bu MTA'ların o anki değerinden oranı belirliyorum. Y bu aslında piyasa fiyatı belirlemek gibi.

1:11:36Yani buğdayın fiyatı bugün 100 liradır.

1:11:38Bir ay sonra 120 liradır. Bu riba değildir. Bu fiyat değişimidir.

1:11:42Piyasadaki o anki onun miktarıyla alakalı bir mevzudur. Dolayısıyla eee dışarıdan bir etki sonucu dış ticaretin fazla olması sonucu toplumda bir şekilde gümüş miktarı artmış olabilir. Altın miktarı aynı kalmış

1:11:56olabilir. Çünkü dış ticaretle de alakalı mevzu bir miktar bile artsa artık 100 değil 105 110 gümüş ediyor olabilir. Bu yasaklanan bir şey değil. Çünkü onun değerinin değişmesiyle alakalı bir mevzu. Dolayısıyla burada herhangi bir

1:12:10faizden söz edemeyiz ve faizle karşılaştırmak da doğru değil. Ama aynı birebir zaten her zaman bir altın bir altın. Her zaman bir gümüş bir gümüş.

1:12:18Piyasadaki miktarı değişse de bu eee böyle olacak aslında. Bir gümüşün şeyi hiçbir zaman değişmeyecek. O zaman onları fazlalık aldığın zaman esas kendine biriktirmiş ve riba yapmış oluyorsun. Buradaki fark da bu.

1:12:28Dolayısıyla burada getirilen argüman da doğru bir argüman değil.

1:12:33Daha sonra bir itiraz daha gördüm. Üsama ibn Zeyd radıyallahu anh haber vermiş ki eee Resulullah sallallahu aleyhi ve sellem sadece veresiye satışta riba vardır diye bir hadis nakletmiş. Yani sadece veresiye satışta riba olduğuna

1:12:45dair. Eee ve altına altın değişmez.

1:12:49Peşin bile olsa çelişiyor diyorlar. Yani bu şey demek. Peygamber efendimiz demiş ki sadece veresiye satışta altın var.

1:12:56Şey, sadece veril satışta riba vardır.

1:12:59Ama siz diyorsunuz ki aynı cins bile olsa eee fazlalık yaptığınız zaman ribadır diyorsunuz diyor. Altına altını fazla aldığım zaman ribadır. Bu nasıl oluyor? Peşine almama rağmen diyor. Ya yani burada şöyle bir şey var.

1:13:11Peygamberimizin zaten dediği gibi ilkinde bir alışveriş var. Vadeli bir e alışveriş söz konusu sorusu. Yani 1 kilo buğday verip veresi olarak bunu 2 kilo buğday olarak istediğin zaman eee sorun oluyor. Para olarak olmadığını zaten

1:13:22anlatmıştık. Buradaki hadiste Allahu alem eee sadece malın fazlalığından velesiyesinden bahsediyor muhtemelen.

1:13:31İkincisinde ise altına altın bir sarfti olduğunu söylemiştik. Yani kim şu an peşin olarak bir altın vereyim de iki altını hemen bana geri ver der. Yani bu itiraz çok saçma bir itiraz zaten. Eee veresi olmayan o zaman hiçbir şeyde faiz

1:13:43yoktur itirazı saçma. Sarp akitlerinde hala var ki zaten mantıklı değil. Yani ben şu an bir altın verip iki altın niye birinden alayım ki durduk yere? Yani ne bir şey yapmadığım zaman bunu saç garip bir karşılaştırma olmuş. Böyle bir

1:13:56itiraz da gördüm. Çok nadir bir yerde muhtemelen duymamış olabilirsiniz.

1:14:00Birisi alışverişle alakalı eee birisi sarfakti. İkisi farklı şeyler yani argüman olarak getirilemez.

1:14:07Yine bir tane itiraza daha denk geldim.

1:14:09Çok duyulan bir itiraz değil. Muhabere denilen bir şey var. Yani sizin tarım araziniz var. Onu kiraya veriyorsunuz.

1:14:15Eee çıkan üründen de eee siz pay istiyorsunuz. Böyle bir kiralama yöntemi var. Bunu Peygamber efendimiz eee hadisinde demiş ki muhabere tarzı harım tarım riba olduğunu söylemiş. Ama hadisi detaylı bir şekilde İslami olarak hadis

1:14:30ilmi çerçevesinde incelediğiniz zaman farklı ravilerin farklı anlatıların vesaire toparladığınız zaman ortaya çıkan sonuç aslında tam olarak eee böyle değil. Burada tarım arazisinin eee muhabere yoluyla kiraya verilmesinde bir

1:14:43problem yok. Sadece bazı eee kısıtlar var. Eee, şimdi diyorlarmış ki 1/3'ü çıkan ürünüm benim, 2/3'ü senin. Şimdi bazı yerler hadiste öyle geçiyor. Bir kısmı sulak arazi olduğu için oradan çok verim çıkıyor. Diğerinden çok verim

1:14:57çıkmıyor. Mal sahibi diyor ki, arazi sahibi sulak yerin 1/3'ünü bana ver. E o zaman verimlilik farklı olduğu için burada bir anlaşmazlık söz konusu oluyor. Hadis burayı yasaklıyor. Yani işte tarlanın iyi olan kısmındaki 1/3'ü

1:15:10alıp onun e karşılığını isteyip karşı tarafa mağdur etmemeniz için. Yani dolayısıyla belli bir fiyat üzerinden sabit fiyat gümüş üzerinden mesela yapın gibi bir tavsiye var. Buradaki olay tamamen yanlış anlaşılmaktan kaynaklı.

1:15:22Hadis ilminde hadis incelediğiniz zaman olayın buradaki oranlardan sulak sulak olmayan arazinin faydasından yararlanarak yapma bazı çakallık çalışmaları eee olduğu ve bunun yasaklandığı hadiste görülüyor.

1:15:34Dolayısıyla burada muhabere tarzı harım ribamış. İşte kiraya vermek dolayısıyla aslında o da riba o zaman madem e nasıl oluyor? Bunu niye anlatmıyorsunuz falan diye bir itiraz gördüm. alakası yok.

1:15:44Riba değil. Gümüş sabit fiyat karşılığında veya eşit olacak şekilde eee oranlı bir şekilde 1/3 2/3 şeklinde ama tarlanın bir kısmı değil. Hercin eşit eee alacak şekilde yaptığın zaman herhangi bir problem kalmıyor. Ulema

1:15:57tarafından da bakıldığı zaman Hanefi mezhebinde de yine incelemişler. İmam Nevevi de aynı şekilde bunun böyle olduğunu söylemiş. Zaten burada getirilen itiraz eee saçma yani tarla erzemek riba diye bir şey yok. Hadisi detaylı incelemediğimden kaynaklanıyor o

1:16:11itirazı. Şimdi hep burada aslında eee borçtan bahsettik. Riba'nın borçla alakalı bir mevzu olduğundan bahsettik.

1:16:20Burada eee borcun da satılma durumları olabiliyor. Günümüzde factoring firmaları var. Örneğin biri size vadeli bir şekilde eee borcu var. 1.000 L seneye tahsis edeceksiniz. Factory firmasına bunu ucuza satabiliyorsunuz.

1:16:32Şimdi 800 liraya satıyorsunuz 1.000 liralık seneye olan Borç Fakirasını. O size 800 liraya veriyor. Bu mesela İslam'da yasak. Bu da bir nevi borcu satmak olduğu için farklı oranda bir nevi negatif faizli gibi vermiş

1:16:45oluyorsunuz e Factorik firmasına.

1:16:47Dolayısıyla 100 altın alıp 120 altın almaktan bir farkı yok. Parayla alakalı bir fazlalık veya eksiklik olduğu için eşitlik olmadığı için para bir para değişimi yapıyorsunuz aslında. Siz ona borç senedini yani parayı veriyorsunuz.

1:17:00O da size gerçek parayı veriyor. Ama eşit değil. 800 liraya 1.000 L. O zaman bu da faiz olmuş oluyor. Ama şöyle bir şey var İslam'da.

1:17:08eşit olarak havale dediğimiz şeyi yapabiliyorsunuz. Yani çeklerin arkasının imzalanması gibi sadece bir ayrıntıyla. Onun da neden olduğunu inceleyeceğiz zaten. Yani ben

1:17:21diyelim ki birisinden 1.000 liralık borç senedim var. Mal sattım. Bir sene sonra 1.000 L alacağım. Ben de bir şey almam gerekiyor. Gidip bu 1.000 liralık borç senediyle 1.000 liralık tekrar mal eşit olmak şartıyla alıp borç senedini

1:17:33karşıya verebiliyorum. Onu bir par gibi kullanabiliyorum. Ama daha sonra bu 3üncü kişi e bir sene geçince parasını ilk kişiden istediğinde, ilk kişi de ödeyemediğinde hala benden gelip alma hakkı var. İslam'daki fark bu

1:17:46günümüzdeki şeye göre. Yani eee bu adam hiçbir şekilde mağdur edilmemek zorunda.

1:17:51Eee bunun da hikmetini biraz çizerek anlayalım.

1:17:56Burada şimdi A kişisi var, B kişisi var, C kişisi var.

1:18:01A B kişis B kişisi, eee, A'ya, A'dan mal alıyor ve 1.000 liralık aslında borç kağıdı veriyor. 100 liralık borç, eee, senedi diyelim. A kişisi de C'den mal aldığı zaman bu borç senedini aslında

1:18:15C'ye vermiş oluyor. Dolayısıyla bu neyi sağlıyor? Bunun helal olması şunu sağlıyor. Piyasada likiditenin artmasını sağlıyor. Velocity dediğimiz piyasanın dönme hızının, ekonominin alver ne kadar alışveriş olursa ekonomi o kadar canlı

1:18:29olur ve o kadar sorunsuz bir ekonomi haline gelir. Buna izin verilmesini sebediin değeri eşit olduğu sürece eee aslında hareketliliği artırdığı için izin verilmiş. Ama ben gidip bunu eee 80

1:18:43liralık mal alıp 100 liralık verirsem orada faize girmiş olurum. Çünkü orada bir fazlalık almış oluyorum. Orada birisine haksız bir kazanç elde etmiş oluyor. Emeksiz, zaman vermeden eforsuz ve risksiz bir kazanç elde etmiş oluyor.

1:18:55Riba olmuş oluyor. Yani faiz olmuş oluyor. O yüzden factoring firmaları bunla engellenmiş oluyor. Peki vadeli borç dediğimiz olay neden eee helal olmuş oluyor ve bunun hikmeti ne? Onu da biraz eee anlamaya çalışırsak şimdi ben

1:19:091 ton buğdayı şimdi 100 altın veya vadeli olarak bir sene sonra almak üzere 200 altına satabiliyorum. Bunun tabii helalli bazı alimler tarafından bu eee tam sıkıntılı olarak görülmüş, caiz olarak görülmemiş ama bugünkü yine büyük

1:19:23çoğunluğa göre bu helal olarak görülüyor. Bunun sebebi de bence hikmeti de şu olabilir. Normalde şöyle düşünelim. Enflasyonist bir ekonomiye doğru gittik. Yani ekonomide çarklar biraz bozulmaya başladı veya deflasyonist bir ekonomiye gittim. Yani

1:19:37çarklar yine bozulmaya başladı.

1:19:39Enflasyonist ekonomide normalde nedir?

1:19:43Satıcı bir malı satacağı zaman eğer vadeliye izin verilmeseydi sadece peşin olsaydı insanlar hemen eee peşin mal alıp eee şey yapmak istemeyebilirdi. Eee dolayısıyla burada ben vadeli bir satıç

1:19:57yaparak onları teşvik etmiş oluyorum.

1:19:59Malın daha fazla fiyatının artabileceğini düşünerek arada bir şey bulmuş oluyoruz. Denge noktası bulmuş oluyoruz. sallıyorum. 1 ton buğday belki işte 200 değil de 250 altın olması bekleniyor filan. Ben bunu 200 altın

1:20:14yaparak karşılıklı kazanç yapılmasını sağlıyorum ve enflasyonun da azaltılmasını sağlıyorum. Çünkü burada karşılıklı bir anlaşma olacağı için normal beklenen fiyatın bir tık altında genelde anlaşma sağlanacak. Deflasyonda

1:20:27ise şöyle oluyor. Normalde insanlar alım yapmak istemiyor. Tüketim duruyor.

1:20:31Ekonominin çarkları yavaşlıyor. Mesela siz şu an bir buğday buğdayı 100 altına almak istemiyorsunuz. Çünkü diyorsunuz ki zaten 3 ay sonra bu muhtemelen 95 altına düşecek diyorsunuz. Almayı erteliyorsunuz. Bu ertelene ertelene

1:20:44tüketim ertelene ertelene depresyon daha da artmaya başlıyor. Bunu engellemek için vadeli satışı bu neye yaramış oluyor? Diyelim ki 3 ay sonra 95 olacağını öngördüğünüz için şu anda eğer

1:20:56size 90 altına e satıcı satmayı teklif ederse satıcı almış oluyorsunuz. Bu da likiditenin yani alışverişin artmasına sebep oluyor. Bu vadeli opsiyondan dolayı deflasyonist baskının azalmasına sebep oluyor ekonomide. Enflasyon

1:21:10aslında tüketim yokluğundan, alışveriş yokluğundan da kaynaklanmış oluyor.

1:21:14Vadeli de olsa alışveriş yaptığınız için piyasa canlanmaya başlıyor. Piyasa canlanmaya başladığı zaman da çarklar yerine gelip kendine düzelmeye başlıyor.

1:21:22Dolayısıyla vadeli satışta piyasa bozucu herhangi bir unsur yok. Tam tersi alıcı satıcı rıza dahilinde bunu gerçekleştirdiği için piyasayı düzenleyici bir unsur var. Geleceği düzenliyorsunuz. Yani bir enflasyon olduğu zaman deflasyonist etki oluşuyor.

1:21:36Deflasyon olduğu zaman da enflasyonist bir etkiyle aslında geleceği düzenlemiş olursunuz. Çarkları daha da hızlandırarak, likideyi artırır, artırarak, deflasyon olduğu zaman tüketimi artırarak. Dolayısıyla böyle bir faydası var. O yüzden ben İslam'da

1:21:48bunun yasaklandığını düşünmüyorum. Çünkü ekonomide bir denge unsuru olarak eee yer alıyor. Gördüğüm bir diğer itirazlardan bir tanesi de günümüzde itibari paranın aslında enflasyona yol açmadığı gibi saçma bir iddiayla

1:22:03karşımıza gelip Japonya'da işte bazen İsviçre'de sıfır faizlerin olduğu hatta negatif eksi faizlerin olduğu zamanlar olduğunu eee söyleyip şu an zaten Japonya negatif faizle eee uğraşıyor.

1:22:17Yani deflasyon var Japonya'da. Bizde nasıl Türkiye'de sürekli fiyatlar artıyor, enflasyon Japonya ekonomisi de bizim tam tersimiz o 20 30 yıldır onlarda da fiyatlar sürekli düşüyor.

1:22:26Yani PlayStation alacak, almayı erteliyor çünkü seneye daha düşük fiyatla alabilecek. Eee, öyle bir durum söz konusu. Japonya'da diyorlar ki itibari para zararlı diyorsunuz. İşte faizli sistem, günümüz bankacılık sistemi zararlı diyorsunuz. Bakın

1:22:38Japonya düzgün uygulandığı zaman oralarda sıfır faiz hatta negatif faiz tüketicinin yararına bir durum söz konusu gibi böyle saçma sapan bir argümanla geliyorlar. Halbuki Japonya'nın durumu çok eee özel bir durum. Orada bir kere nüfus yaşlanıyor.

1:22:52Nüfus artış oranı eee çok uzun zamandır 2innin altında. Yani nüfus sürekli yaşlanıyor ve Japon kültüründe büyüklere eee saygısızlık yapmak gibi, girişimcilik yapmak gibi şeyler eee daha kültür içerisinde düşük. Dolayısıyla

1:23:05aslında Japon bankaları yine sınırsız ve kaydi bir şekilde çok fazla para basıyor. Zaten Merkez Banka, Japon Merkez Banka para basma oranlarına, şeylerine bakarsanız M0 para arzı deniliyor buna. Para arzı sürekli artıyor. Yani Japonya'da deli gibi yine

1:23:19tüm dünyayla eşit bir şekilde para basılıyor. O kadar para basılmasına rağmen niye enflasyon olmuyor diyorlar.

1:23:24İşte niye işte faizleri artmıyor? Düzgün bir şekilde bu sistemi kurgularsan, uygularsan hiçbir sorun olmaz. Alakası yok. Japon doğan kadar hayvan gibi para basıyor ama kredi veriyorlar. Kredi veren adam onu yine sistemin dışında

1:23:36tutuyor. Yani kasa da bekletiyor.

1:23:38Sistemi ekonomiye sokmuyor. Ekonomiye sokmayınca para arzı artmamış oluyor.

1:23:41Yani hiç o para yaratılmamış gibi oluyor. Niye ekonomiye sokmuyor? Kimse risk almak istemiyor. Kimse yatırım yapmak istemiyor. Deflasyonist bakı olduğu için tüketim az. Yani insanlar PlayStation'ı almak istemiyor. Nasıl olsa 6 ay sonra daha ucuz olacak veya en

1:23:53kötü aynı fiyat olacak. O yüzden şu an almak istemiyorum diye düşünüyor. E nüfus yaşlı zaten tüketime meyilli değil. Gençler zaten nüfusa genelde tüketim olur. Gençler genelde yatırımcı olur. Hem nüfus yaşlı tüketim yok hem e

1:24:06yatırımcı yatırım yapacak risk iş dahı yok. Bankalar hayvan gibi para basmasına rağmen, kredi yaratmalarına rağmen kimse bunu alıp ticarette, reel faaliyette, gerçek faaliyetlerde bulunmuyorlar.

1:24:18Bulunsa ancak para piyasalarında, borsalarda vesaire bulunuyorlar.

1:24:21Dolayısıyla Japon borsası fena değil.

1:24:23Ama reel piyasa, gerçek mal ve hizmetlerin satıldığı piyasa düşük.

1:24:27Dolayısıyla faizler düşük. İnsanlar kredileri alsa bile o şirketler harcayacak yer bulamıyorlar. Kasada tutuyorlar. Yine piyasaya girmediği için, para arzı değişmediği için, insanlar da harcamadığı için negatif faiz oluyor. Yani bunu sistemin

1:24:39güzelliğiyle, mevcut günümüzdeki ekonomik düzenin güzelliğiyle, para düzeninin güzelliğiyle falan hiçbir alakası yok. Tamamen Japonya'nın sosyokültürel eee durumuyla, nüfusuyla eee ve yıllardır deflasyon psikolojisiyle alakalı bir mevzu. Yani

1:24:54bu bunu argüman olarak getirmek gerçekten çok saçma ve hiç akla yatar bir şey de değil. Burada da şey ileriki konularda geleceğiz ama Kenz yasağının hikmetini bu Japonya noktasında anlayabiliriz. Yani Merkez Bankası çok

1:25:08fazla devasa para basmasına rağmen insanlığı krediye alan kişiler onu yatırıma çevirmediği için piyasaya likiditeye, velociteye yani piyasa çarklarına sunmadığı için, alışverişe neden olmadığı için kenarda tuttuğu, ken yaptığı, biriktirdiği için, sisteme

1:25:20sokmadığı için sistem deflasyonist baskıya sebep oluyor. Yani bir ekonomik probleme sebep oluyor. İslam'ın kendi yasaklamasındaki birikmiş maldan zekat vermesindeki temel sebep de bu. Hele hele sabit parada eğer mal birikirse harcanmazsa bir yerde

1:25:35böyle kenz olarak bir depoda birikirse ekonominin çarkları içerisine girmezse bu çok kötü bir deflasyonist baskıya zapur. İslam'ın buradaki eee kullandığı araç eee zekat ve kenz yasağı.

1:25:47Dolayısıyla bu yasakların hikmetini de burada anlayabiliyoruz. Genel olarak konular bu şekilde aslında. Bu videoda aslında Riba Nesia ve Riba Fadle arasındaki farktan kaynaklanıp daha sonra enflasyon vesaire gibi sebepleri

1:26:01gösterip bankaları güzelleyen ve bu farkların aslında Kur'an'da anlatılan riba olmadığını, kat kat riba olmadığını, cahiliye ribası olmadığını anlatan kişilerin getirdiği eleştirileri açıklamış olduk.

1:26:14Tekrar küçük bir videonun sonlarına doğru özetleyecek olursak en temel argümanlarından bir tanesi aslında günümüzdeki enflasyondan dert yakınarak kimse kimseye 100 lirasını vermez.

1:26:29Enflasyonlu bir ortamdayız. Ben 100 lira verdiğimde seneye 100 lira aldığımda bu bir benim için zarar olacak. Dolayısıyla İslam hem riba veren hem ribayı alan yani zulmetmeyin diyor. Dolayısıyla eşit

1:26:42olmak zorunda. Sadece veren değil alanın da hakkının korunması gerekiyor.

1:26:46Dolayısıyla burada eee enflasyon oranında faiz ve sıkıntı yok diye girip daha sonra bankaları güzelleyip daha sonra oradaki faizlerin gerçek bir bağ olmadığına çıkan en büyük getirilen

1:27:00eleştiri burada bu. Zaten biz burada bunu açıklamış olduk. Tekrar hatırlayacak olursak enflasyon ana kaynağının zaten kaydi para, kısmi rezerv, bankanın havadan para yaratması, mevduata bile gerek duymadan para

1:27:14yaratması olduğundan bahsettik.

1:27:16Dolayısıyla bu şartlar altında bu ekonomik düzende, bu kazino içerisinde yani ortamızda önümüzde domuz var.

1:27:23Kazino içerisindeyiz. Biz diyoruz ki işte şu mu helal, bu mu helal? Ya içinde bulunduğumuz ortam, konuştuğumuz şartlar zaten sıkıntılı. Gerçek şartlar içerisinde değiliz ki. Tartışmayı biz sanki normal bir yerde yapıyormuşuz gibi

1:27:35düşünelim. Dolayısıyla enflasyonun varlığını varlığı zaten başlı başına bir problem. Dolayısıyla enflasyon oranının da artması veya azalması bir anlam ifade bile etmiyor.

1:27:47Olayı farklı bir perspektiften bakmamız gerekiyor. Bundan bahsettik.

1:27:53İşte enflasyon oranında 100 değil de eee 150 alsın. Bu konuda da şöyle oluyor. Geçmişe yönelik endeksi kim belirleyecek? TÜK'e mi bakacağız?

1:28:03ENAG'a mı bakacağız? Bir şey mi endekslemiş olacağız? Altına endekslesek altın bile manipülatif dedik. Yani şu an günümüz ekonomik sisteminde, para düzeninde eşitleyebileceğim, endeks yapabileceğim hiçbir şey yok. Çünkü her

1:28:15şey manipülatif. Altın dahil her şey manipülatif. Endeksleyeceğim bir şey yok. Geçmiş yönelik enflasyon hesaplayabileceğim hiçbir aracım yok.

1:28:24Doğru bir şekilde bulma şansım sıfır.

1:28:25Yakın sayabilirim en iyi ihtimalle. Kü 2 belki kabul edebilirim ama o yanlış.

1:28:30Yani hiçbir şekilde doğruyu bulma şansım yok. Çünkü her şey manipülatif olduğu için. E 100 yerine 150 alması gerekiyor.

1:28:36Bu sefer veren de mağdur. Aslında burada hem alan mağdur hem veren mağdur. Bakış açımızı değiştirmemiz lazım. Burada tek kazanan bank ve tek kazanan eee bu parayı yaratan kişiler. Arada banka olmasa bile ben birisine bireysel olarak

1:28:48borç versem bile yine banka bundan kazanmış oluyor. Çünkü ben onun parasını kullanmış oluyorum. Ona değer vermiş oluyorum. Dolayısıyla günümüz sistemindeki tartışmaları yapmak yerine yeni sistemi konuşmamız lazım. Yeni sistem içerisinde zaten bu tarz

1:29:01problemlerin hiçbirisi de olmayacak. O yüzden şu anki sistemde sanki problem yokmuş gibi anlatmak her şey aslında adil. Bir sorun yok. bu mevcut düzene devam edelim gibi bir konuşmaya çıkıyor.

1:29:11Bu enflasyon oranında faizin eee riba olmadığı konusunun sonucu bu doğru bir çıkarım olmamış oluyor. İnsanlar o fetvayı bir kere verdikten sonra artık rahat bir şekilde bunu yapmaya başlayacaklar ve sistemden hiçbir şekilde memnuniyetsizlik

1:29:24göstermeyecekler. Bunu dolayısıyla böyle yaklaşmak doğru bir yaklaşım değil.

1:29:29Bankaların zaten eee böyle melek olarak gösterilmesi.

1:29:35Eskiden borçlar köle yapardı. Şimdi banka ne yapabiliyor? hatta borçlu güçlü filan gibi böyle argümanlar getirilmesi de tamamen hezeyan zaten eee bankaların ne olduğunu defalarca anlatmış olduk.

1:29:46Dolayısıyla burada temel farklılıkların hepsine değinmiş olduk. Getirilen argümanların en azından benim bildiğim kadarıyla birçoğuna cevap vermiş oldum.

1:29:54Tüm bu çok kritik bir konu olan İslam için ve ekonomi için riba konusunu bu şekilde aydınlığa kavuşturduğumu düşünüyorum. Hepinize iyi günler diliyorum. Yeah.